I SA/Ol 32/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 1 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2025 r., nr 10/2025 w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A. G. (dalej jako: "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2025 r., w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 29 stycznia 2026 r. skarżący został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi poprzez podanie nr PESEL pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało zaadresowane na adres do korespondencji wskazany w skardze (za pośrednictwem operatora pocztowego). Korespondencja Sądu w zakresie wezwania do usunięcia braku skargi, skierowana do skarżącego była dwukrotnie awizowana. Pierwszy raz w dniu 06.02.2026 r., a powtórnie w dniu 16.02.2026 r. Z uwagi na niepodjęcie ww. korespondencji w terminie, 21.02.2026 r. zapadła decyzja Poczty Polskiej o jej zwrocie do nadawcy. Ponadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 6 lutego 2026 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podpisanie złożonej skargi lub nadesłanie podpisanego jej egzemplarza w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało zaadresowane na adres do korespondencji wskazany w skardze (za pośrednictwem operatora pocztowego). Ponadto poinformowano skarżącego, że nadesłane przez organ administracji pliki (skarga.pdf oraz wniosek.pdf) stanowiące załącznik do pisma ogólnego złożonego przez skarżącego do organu (na skrzynkę do e-doręczeń) nie zostały podpisane elektronicznie. Skarżącego pouczono, że w przypadku plików elektronicznych, każdy z nich powinien zostać opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, który jest rodzajem podpisu elektronicznego. Tak podpisane pliki należy nadesłać na elektroniczną skrzynkę-ePUAP Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Poinformowano również, że aktualnie nie ma możliwości wnoszenia pism do sądu za pośrednictwem e-doręczeń. Korespondencja Sądu w zakresie wezwania do usunięcia braku skargi poprzez podpisanie skargi, skierowana do skarżącego była dwukrotnie awizowana. Pierwszy raz w dniu 18.02.2026 r., a powtórnie w dniu 26.02.2026 r. Z uwagi na niepodjęcie ww. korespondencji w terminie, 06.03.2026 r. zapadła decyzja Poczty Polskiej o jej zwrocie do nadawcy. Jak wynika z akt sprawy, braki formalne skargi nie zostały usunięte w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 57 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, szczegółowo opisanym w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a każde pismo strony powinno zawierać podpis stronu albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie natomiast do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo strony, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (art. 58 §1 pkt 3 .p.s.a.). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, pisma Sądu dotyczące wezwania do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie nr PESEL oraz podpisanie złożonej skargi lub nadesłanie podpisanego jej egzemplarza zostały doręczone skarżącemu na adres do korespondencji wskazany w skardze (za pośrednictwem operatora pocztowego) tj. na adres ul.[...]. Na powyższy adres skarżącemu była również doręczana korespondencja w trakcie postępowania przez organem. Należy również zauważyć, że skarżący wniósł do organu drogą elektroniczną pismo przewodnie zatytułowane: "W odpowiedzi na Państwa pismo/decyzję przesyłam Skargę" opatrzone podpisem zaufanym oraz załączniki, w tym skargę do sądu. Nadesłane przez organ pliki (skarga.pdf oraz wniosek.pdf) stanowiące załącznik do pisma ogólnego złożonego przez skarżącego do organu (na skrzynkę do e-doręczeń) nie zostały podpisane elektronicznie. Stosownie natomiast do art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b p.p.s.a.). Z treści wyżej wymienionego przepisu wynika jednoznacznie, że w przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Za każdym razem, gdy strona składa pismo w formie elektronicznej do akt sprawy prowadzonej w formie papierowej winien być dołączony raport weryfikacji podpisu elektronicznego (por. postanowienie NSA z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II FSK 672/25). Kwestia nieopatrzenia załączników do formularza pisma ogólnego przesyłanego do sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej jednym z rodzajów podpisu elektronicznego była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21 stwierdził, że zgodnie z art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP (Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej), należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Skarżący w wezwaniu do podpisania skargi został pouczony, że w przypadku plików elektronicznych, każdy z nich powinien zostać opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, który jest rodzajem podpisu elektronicznego. Tak podpisane pliki należy nadesłać na elektroniczną skrzynkę-ePUAP Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wskazano również, że aktualnie nie ma możliwości wnoszenia pism do sądu za pośrednictwem e-doręczeń. Dopiero od 1 października 2029 r. zgodnie z ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 285 ze zm.) oraz aktach wykonawczych do ustawy, taka możliwość będzie istniała. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie uregulowania procedury sądowoadministracyjnej mają za zadanie zapewnienie sprawnej realizacji postępowania sądowoadministracyjnego rozumianego jako przebieg następujących po sobie i powiązanych czynności sądu i uczestników postępowania sądowego. Także wymóg podpisania pisma procesowego został wprowadzony w konkretnym celu. Brak podpisania skargi stanowi brak formalny, w każdym przypadku uzasadniający wezwanie strony do uzupełnienia skargi. Informacja o tym, w jaki sposób podpisać załączniki oraz następnie załączyć je do pisma głównego może stanowić przedmiot odpowiedniego pouczenia. Natomiast naruszenie powyższego wymogu można by rozważyć również w kontekście przyczyny usprawiedliwiającej nieuzupełnienie braku formalnego, uzasadniającej przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (art. 86 § 1p.p.s.a.). Sąd podziela stanowisko przyjęte w postanowieniu NSA z 17 września 2025 r., sygn. akt I FSK 1176/25, w myśl którego "wniesienie skargi do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego innego niż e-PUAP nie daje podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli zgodnie z art. 46 § 2a tej ustawy skarga została podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym i na podstawie art. 54 § 2 tej ustawy została przekazana przez ten organ na elektroniczną skrzynkę podawczą e-PUAP sądu administracyjnego". W przedmiotowej sprawie kwestią niebudzącą wątpliwości jest okoliczność, że wniesienie skargi nastąpiło za pośrednictwem systemu e-doręczeń, a nie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu udostępnionej na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP). Ponadto jak już wskazano, skarga nie była podpisana jakimkolwiek kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na cel formalnego wymogu podpisania pisma strony w procesie sądowoadministracyjnym, a w szczególności pisma jakim jest skarga. Funkcją podpisu pod skargą jest legitymizacja jej treści przez stronę postępowania, co tyczy się wszystkich elementów tego pisma, takich jak zakres zaskarżenia czy wnioski procesowe. Wymóg podpisania skargi stanowi jej element konstrukcyjny, o którym mowa w art. 57 § 1 p.p.s.a. (zob. też postanowienie NSA z 16 marca 2021 r., sygn. akt III OZ 124/21). Wymóg podpisania skargi ma zatem na celu legitymizację jej treści przez skarżącego albo przez osobę działającą w jego imieniu. Podpisanie pisma procesowego, a w szczególności skargi, potwierdza wolę skierowania do sądu administracyjnego środka prawnego o określonej treści. Jak trafnie podkreślono w literaturze przedmiotu taka interpretacja zmierza do tego, aby nie było wątpliwości, czy w istocie strona załączyła do pisma ogólnego zamierzoną treść skargi. Pewności tej brakuje, gdy podpisane zostało tylko pismo ogólne, które w swojej treści nie zawiera żadnych elementów skargi, ograniczając się do poinformowania o przesłaniu skargi jako załącznika do niego (por. szerzej uchwała NSA z 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21). W związku z powyższy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 6 lutego 2026 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia skargi poprzez jej podpisanie na adres do korespondencji wskazany w skardze (za pośrednictwem operatora pocztowego). W myśl natomiast art. 73 §1 - § 4 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 – 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §1. Zgodnie z treścią art. 73 §1 - § 4 p.p.s.a., doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od tej też daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia przesyłki. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt, że jej adresat zapoznał się z treścią przesyłki ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. Zgodnie z informacjami zamieszczonymi na zwróconych przesyłkach, korespondencja sądowa zawierająca wezwanie do podania numeru PESEL była dwukrotnie awizowana: po raz pierwszy 06.02.2026 r. i po raz drugi w dniu 16.02.2026 r. Uwzględniając zatem treść art. 73 § 1 - § 4 p.p.s.a., przesyłkę tę należało uznać za doręczoną w dniu 20.02. 2026 r. (piątek), który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, tj. z upływem czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia (awizo) o jej złożeniu w placówce pocztowej. W związku z powyższym, siedmiodniowy termin do podania numeru PESEL upłynął 27 lutego (piątek), który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Z kolei korespondencja sądowa w zakresie wezwania do usunięcia braku skargi poprzez podpisanie skargi, była dwukrotnie awizowana: pierwszy raz w dniu 18.02.2026 r., a powtórnie w dniu 26.02.2026 r. Uwzględniając zatem treść art. 73 § 1 - § 4 p.p.s.a., przesyłkę tę należało uznać za doręczoną w dniu 04.03.2026 r. (środa), który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, tj. z upływem czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia (awizo) o jej złożeniu w placówce pocztowej. W związku z powyższym, siedmiodniowy termin do podpisana skargi upłynął 11 marca (środa), który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy pomimo upływu wskazanych terminów skarżący zarówno nie uzupełnił braku formalnego skargi poprzez podanie nr PESEL, jak też nie podpisał złożonej skargi lub nie nadesłał podpisanego jej egzemplarza, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.