I SA/Ol 322/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: opłaty za przechowywanie towaru postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 27 maja 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżący A. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego na kwotę 100 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie uzyskuje żadnego dochodu. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 59,8m2. Nie posiada innego majątku nieruchomego, majątku ruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów o znacznej wartości. Argumentując wniosek skarżący podniósł, iż jest w podeszłym wieku, choruje i znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Od 2007r po odebraniu renty nie może znaleźć pracy i nie osiąga dochodów. Jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy w "[...]" jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Jest bez środków do życia dlatego też obciążenie go kosztami sądowymi pogorszy jego sytuację. Wnioskodawca złożył odpowiednie zaświadczenie z Urzędu Pracy Powiatu "[...]" w "[...]" (k.5) o uznaniu skarżącego od dnia 18.07.2007r. za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 02.06.2010r., skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń w zakresie: formy utrzymywania się - w związku z oświadczeniem, iż nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, dokładnego zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym takich jak np. opłaty za gaz, za energię elektryczną, za wodę, telefon, Internet, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, leków, przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, ewentualnie oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu; ponadto wyjaśnienia czy skarżący korzysta z pomocy społecznej lub innych form dofinansowania, podania wysokości i częstotliwości przysługujących zasiłków, podania czy skarżący pozostaje w związku małżeńskim w przypadku odpowiedzi twierdzącej oświadczenia o wysokości miesięcznych dochodów współmałżonki ze wskazaniem źródeł ich uzyskiwania oraz majątku współmałżonki, wyjaśnienia także gdzie współmałżonka zamieszkuje i czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W wykonaniu wezwania wnioskodawca wyjaśnił, iż nie pozostaje w związku małżeńskim, od ponad 10-ciu lat jest rozwiedziony. Wykazane w formularzu wniosku mieszkanie znajduje się w "[...]". Oświadczył, iż w związku z brakiem dochodów nie było go stać na utrzymanie mieszkania dlatego też wynajmuje je za kwotę 1.100 zł i z tej kwoty opłaca należny za nie czynsz mieszkaniowy w wysokości 550 zł. Pozostałe 550 zł przeznacza na mieszkanie w "[...]", gdzie wynajmuje pokój u przyjaciół wraz z utrzymaniem. Dodatkowo pomaga im w drobnych pracach domowych. Ponadto w trudnych sytuacjach pomaga mu niekiedy dorosły syn mieszkający i pracujący w "[...]". Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, w przypadku gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Co prawda pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji majątkowej i bytowej skarżącego nastąpiło dopiero w konsekwencji wystosowanego do niego wezwania, jednakże nie zmienia to faktu, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku własnego utrzymania koniecznego. Skarżący jest bowiem osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jedynym jego dochodem jest dochód z wynajmu własnego mieszkania (1.100 zł), przeznaczany w połowie na opłacenie za nie czynszu, natomiast w drugiej połowie na utrzymanie skarżącego. Skarżący dysponuje zatem kwotą 550 zł miesięcznie na własne utrzymanie, które polega na wynajmowaniu pokoju wraz z utrzymaniem. Trudno zatem uznać, aby ze środków finansowych jakimi dysponuje miesięcznie wnioskodawca, był on w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego, jakimi na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 100 zł. Trudnej sytuacji skarżącego nie zmienia również fakt posiadania przez niego majątku nieruchomego w postaci mieszkania. Nie służy ono co prawda zaspokojeniu jego bezpośrednich potrzeb mieszkaniowych, jednakże jest jego jedynym źródłem dochodu, za pomocą którego skarżący realizuje swoje potrzeby związane zamieszkiwaniem i utrzymaniem, jak również bez którego skarżący nie byłby w stanie egzystować. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku własnego utrzymania koniecznego. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w oparciu o art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.