I SA/Ol 322/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]", "[...]" w przedmiocie przedłożenia oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dowodu postanawia: odrzucić skargę WSA/post.1 - sentencja postanowienia Z. R. wniósł w dniu 24 maja 2015 r. w wersji elektronicznej za pośrednictwem e-Puap skargę na ww. wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". W uzasadnieniu skarżący uznał, że wystosowanie do niego następnego wezwania uzasadniało wniesienie kolejnej skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 czerwca 2015 r. skarżący został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi poprzez nadesłanie podpisanej skargi, gdyż ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a." nie przewiduje możliwości wniesienia skargi do sądu w formie elektronicznej i podpisania skargi w formie podpisu elektronicznego. Wezwanie odebrała żona skarżącego w dniu 5 czerwca 2015 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 12 czerwca 2015 r. Pomimo wezwania wskazane braki formalne skargi nie zostały usunięte w terminie. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Przekazał jednocześnie kserokopię ww. wezwania z dnia 20 maja 2015 r. Wyjaśnił także, że wezwaniem z dnia 4 maja 2015 r. zwrócił się do skarżącego o przedłożenie oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii zeszytu, w którym świadek zapisywał czas pracy wykonanej na rzecz T. S. w latach 2009-2010. W sytuacji braku wnioskowanych dowodów, organ wniósł o przesłanie stosownej informacji o ich nieposiadaniu. Organ wskazał, że przedmiotowe wezwanie zostało wystosowane w związku z prowadzonymi postępowaniami odwoławczymi od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia "[...]", w sprawie określenia wysokości należności z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 i orzeczenia odpowiedzialności podatkowej płatnika – T. S. z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku za miesiąc grudzień 2009 r. i czerwiec 2010 r. Ponieważ skarżący na ww. wezwanie nie odpowiedział, a złożył jedynie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 20 maja 2015 r. kolejny raz wezwał do przedłożenia ww. zeszytu, bądź też przesłania stosownej informacji o braku posiadania wnioskowanych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Jak wynika z akt sprawy, skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie podpisanej skargi. Ogólne warunki formalne jakie powinno odpowiadać każde pismo procesowe strony zostały określone w art. 46 § 1 p.p.s.a. Jednym z tych wymagań jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika ( art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Z powołanego art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika, że skargę do Sądu należy podpisać i że musi to być oryginalny podpis własnoręczny, a nie np. kserokopia, czy scan podpisu, bowiem podpis na dokumencie jest formą oświadczenia woli lub wiedzy i służy identyfikacji osoby, która to oświadczenie złożyła. W literaturze wskazuje się, że podpisem jest znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 298). W art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest więc mowa o podpisie własnoręcznym, z wyjątkiem przypadków niemożności podpisania pisma przez stronę, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. W związku z powyższym, dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę do sądu administracyjnego konieczne jest opatrzenie go własnoręcznym oryginalnym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 powołanej ustawy. W sytuacji natomiast braku własnoręcznego podpisu, Sąd stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. wzywa stronę do usunięcia braku formalnego pisma poprzez jego podpisanie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13, w której przyjęto, że: "W aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej". Podejmując powyższą uchwałę Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił, że regulacje dotyczące wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów elektronicznych, pomiędzy podmiotami publicznymi, a podmiotami niebędącymi podmiotami publicznymi wprowadzono ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r., nr 235 ze zm.). W art. 2 ust. 1 tej ustawy wymieniono podmioty publiczne, których dotyczy ta ustawa, a w art. 2 ust. 3 wskazano podmioty, do których nie stosuje się przepisów tej ustawy, wśród których początkowo wskazano także sądy administracyjne. Ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 40, poz. 230) zmieniono art. 2 ust. 3 ustawy o informatyzacji, włączając od dnia 17 czerwca 2010 r. sądy administracyjne i powszechne w system informatyczny kraju. Jednakże ustawą o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne nie dokonano zmian w ustawie, które wprowadzałyby możliwość wnoszenia pism procesowych drogą elektroniczną opatrzonych bezpiecznym podpisem elektronicznym. Umożliwienie stronom dokonywania czynności procesowych drogą elektroniczną i opatrywania pism procesowych podpisem elektronicznym wymaga natomiast przyjęcia szczegółowych regulacji określających m.in. sposób wnoszenia skargi, w tym za pośrednictwem organów administracji, potwierdzenia wpływu pisma do sądu, daty wniesienia pisma, wnoszenia odpisów pism i załączników oraz wprowadzenia w sądach odpowiedniej infrastruktury technicznej. W przypadku postępowania sądowoadministracyjnego oznacza to, że muszą istnieć przede wszystkim ustawowe podstawy do wprowadzenia systemu teleinformatycznego, który zapewniałby możliwość realizacji sądowej procedury przy użyciu techniki informatycznej. Z elektroniczną procedurą w sensie prawnym, będziemy mieli zatem do czynienia dopiero wówczas, gdy zostaną wprowadzone aktami odpowiedniej rangi, regulacje prawne pozwalające, zarówno nadawcy, jak i odbiorcy, na dokonywanie czynności procesowych na tym samym poziomie technologicznym. Podsumowując, nie jest obecnie dopuszczalna sytuacja, w której pismo (dokument elektroniczny) zostanie skierowane do sądu drogą elektroniczną (np. na adres e -mail), następnie będzie drukowane i włączane do papierowych akt sądowych. Tak przetworzony dokument nie będzie już dokumentem elektronicznym, lecz "papierowym", a tych nie można – jak wykazano – podpisać elektronicznie. Wymóg podpisu tradycyjnego w tym zakresie jest zatem nie tylko pożądany, ale przede wszystkim konieczny. Wobec przedstawionych wyżej argumentów należało stwierdzić, że skoro skarżący pomimo stosownego wezwania Sądu, nie uzupełnił braków formalnych, tj. nie podpisał skargi w wyznaczonym terminie, to skargę taką należało uznać za obarczoną brakiem formalnym, skutkującym jej odrzuceniem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.