I SA/Ol 324/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 3 lipca 2024r., nr 167/OR14/2024 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2022 oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Olsztynie decyzją z 3 lipca 2024 r. Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej jako Dyrektor ARiMR, Dyrektor) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej jako Kierownik BP, Kierownik) z 31 sierpnia 2023 r. w sprawie przyznania M. M. (dalej jako beneficjent, producent rolny, skarżący) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2022. Z akt sprawy nadesłanych wraz ze skargą przez organ wynika, że po złożeniu 31 maja 2022 r. wniosku o przyznanie omawianych płatności do powierzchni 246,38 ha, Kierownik BP decyzją z 31 sierpnia 2023 r. przyznał beneficjentowi płatność ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) na rok 2022, w łącznej wysokości 7.831,25 zł. W uzasadnieniu wskazał, że płatność przysługuje do powierzchni 75 ha na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 364 ze zm.), dalej jako rozporządzenie ONW 2014-2020. W odwołaniu od tej decyzji beneficjent wniósł o jej zmianę poprzez uwzględnienie całej zadeklarowanej powierzchni, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie: k.p.a.), a przede wszystkim § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW. Podał, że realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne i zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW 2014-2020 winien otrzymać dopłatę do powierzchni 246,38 ha, którą zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP. W uzasadnieniu decyzji z 3 lipca 2024 r. powołał m.in. § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW 2014-2020 i wyjaśnił, że na wysokość płatności ONW nie ma wpływu okres realizacji zobowiązań ekologicznych, ponieważ zasady realizowania płatności ekologicznych, które są odrębną płatnością, regulują odrębne przepisy prawa krajowego i unijnego. Producent rolny w 2022 r. nie realizował 5-letnich zobowiązań ONW, lecz zobowiązanie jednoroczne. Dyrektor przedstawił analizę wyliczenia przyznanej płatności i stwierdził, że została przyznana w prawidłowej wysokości do powierzchni 75 ha. Zarzuty odwołania uznał za nieuzasadnione. W skardze do tut. Sądu na powyższą decyzję beneficjent zarzucił naruszenie § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW 2014-2020, poprzez błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego i brak uznania skarżącego jako rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie "w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.". W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący podkreślił, że realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, co pominięto w stanie faktycznym sprawy. Przywołał w skardze wyroki WSA w Gdańsku z 10 czerwca 2021 r., III SA/Gd 103/21 i z 11 maja 2016 r., I SA/Gd 216/16. Jego zdaniem płatność ONW powinna zostać przyznana do powierzchni zadeklarowanej tj. 246,38 ha nie zaś 75 ha, co jest wynikiem błędnego ustalenia stanu faktycznego w odniesieniu do obowiązujących przepisów. Skarżący nie zgodził się z wykładnią przyjętą przez organy, skutkującą zmniejszeniem zadeklarowanej do płatności ONW powierzchni do limitu 75 ha. Producent rolny realizuje bowiem 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329), dalej jako rozporządzenie ONW 2007-2013. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kwestia sporna w kontrolowanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy realizowanie 5-letniego zobowiązania ekologicznego spełnia wymóg określony w § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia ONW 2014-2020 do przyznania na 2022 r. płatności ONW z zastosowaniem limitu 300 ha. Strona skarżąca oczekuje przyznania płatności ONW na 2022 r. do powierzchni 246,38 ha, którą zadeklarowała we wniosku o płatność wobec tego, że w 2022 r. realizowała 5-letnie zobowiązanie ekologiczne. Organy natomiast uznały za zasadne przyznanie tej płatności jedynie do powierzchni 75 ha. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW 2014-2020, płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329) (w brzmieniu z 15 marca 2010 r., Dz. U. poz. 219), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem", wynoszącej nie więcej niż 300 ha. § 2 pkt 1 rozporządzenia ONW 2007-2013 w brzmieniu z 15 marca 2010 r. stanowi, że płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia 73/2009, który podjął zobowiązanie, o którym mowa w: a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 1698/2005". Z art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia 1257/1999 wynika, że chodzi o rolników, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego. Z kolei na podstawie art. 37 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005 płatności udziela się rolnikom, którzy zobowiązują się do kontynuowania działalności rolniczej na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 50 ust. 2 i 3 przynajmniej przez pięć lat od pierwszej płatności. Treść art. 37 ust. 1 jednoznacznie wskazuje, że cały art. 37 tego rozporządzenia dotyczy wyłącznie płatności z tytułu naturalnych utrudnień na obszarach górskich oraz płatności z tytułu naturalnych utrudnień dla rolników na obszarach innych niż obszary górskie, poprzez odwołanie do art. 36 lit. a) ppkt i) oraz ii) rozporządzenia 1698/2005, w których te płatności są wymienione. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że występująca w § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW 2014-2020 realizacja 5-letniego zobowiązania, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia ONW 2007-2013 w brzmieniu z 15 marca 2010 r., dotyczy wyłącznie realizacji 5-letniego zobowiązania w zakresie płatności ONW. Nie ma podstaw prawnych, aby uznawać spełnienie tego wymogu w odniesieniu do 5-letniego zobowiązania do płatności spoza systemu ONW. Rację ma w tej sytuacji Dyrektor ARiMR, że skarżący nie spełnił wymogu 5-letniego zobowiązania ONW. Płatność ONW należy się producentom rolnym, którzy podjęli 5-letnie zobowiązanie ONW. Skarżący podjął co prawda 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, jednak nie było to zobowiązanie w ramach płatności ONW. Podjęcie 5-letniego zobowiązania ekologicznego nie zastępuje ani też nie wypełnia przesłanki z § 2 pkt 1 rozporządzenia ONW 2007-2013 w powiązaniu z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW 2014-2020. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że § 2 pkt 1 rozporządzenia ONW 2007-2013 nie ma zastosowania do sytuacji skarżącego. Wobec tego zasadne stało się przyznanie płatności ONW w 2022 r. do powierzchni użytków rolnych będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja 2022 r., w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha. Skoro we wniosku o przyznanie płatności ONW skarżący zadeklarował powierzchnię 246,38 ha, możliwe stało się przyznanie tej płatności jedynie do 75 ha zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW 2014-2020. Nie doszło zatem do naruszenia § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW 2014-2020. Nie zmieniają tego powołane w skardze wyroki WSA w Gdańsku z 10 czerwca 2021 r., III SA/Gd 103/21 i z 11 maja 2016 r., I SA/Gd 216/16, w celu przedstawienia prawidłowego rozumienia pojęcia posiadania gruntów rolnych oraz istoty płatności ONW jako pomocy producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne. W rozpoznawanej sprawie wskazane kwestie nie miały znaczenia. Kluczowa okazała się okoliczność niespełnienia przez beneficjenta wymogu realizowania 5-letniego zobowiązania ONW co spowodowało, że płatność została przyznana do powierzchni 75 ha, a nie do zadeklarowanej we wniosku o jej przyznanie powierzchni 246,38 ha. Natomiast w zakresie podniesionego w skardze naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zauważyć należy, że z postępowania dotyczącego przyznania płatności na podstawie art. 4 i art. 27 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2023 r. poz. 2298) zostały wyłączone art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2024 r., I GSK 1365/20). Nie mogły zatem w przedmiotowym postępowaniu zostać przez organy naruszone wskazane w zarzutach kasacyjnych art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., stanowiące podstawę prawną ustaleń faktycznych w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego Sąd, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), skargę oddalił.