I SA/Ol 326/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-07-29

Skład orzekający: Ryszard Maliszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy w przypadku posiadania stałych dochodów, ale ponoszenia znaczących wydatków, można odmówić ustanowienia radcy prawnego w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawca jest w stanie ponieść obowiązkowy wpis sądowy w wysokości 100 zł, a ustanowienie radcy prawnego jest wydatkiem fakultatywnym. Sąd podkreślił, że prawo pomocy powinno być przyznawane jedynie w przypadkach, gdy obiektywnie niemożliwe jest zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania, a wnioskodawca posiada stałe dochody, które powinny być dostosowane do ponoszonych wydatków.
Stan faktyczny
Skarżący W.Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych. Skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 2100 zł, jest współwłaścicielem mieszkania, a jego miesięczne wydatki obejmują czynsz, leki, alimenty i zajęcie egzekucyjne. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a po sprzeciwie strony sprawa została rozpoznana przez Sąd.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2015 roku wniosku W.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2015r. skarżący W.Z. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w tym wpisu sądowego w wysokości 100 zł ( zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.]) oraz o ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.100 zł. Skarżący jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 60 m2 (1/2 udziału). Innego majątku nie posiada. Wskazał, że ponosi następujące wydatki : czynsz i opłaty za mieszkanie - 600 zł, zakup lekarstw 300 zł, alimenty - 600 zł, zajęcie egzekucyjne 640 zł miesięcznie. Argumentując wniosek skarżący podniósł, iż w chwili obecnej nie stać go na uiszczenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla siebie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym postanowił odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 dalej cyt. jako p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca jest w stanie ponieść wydatek na pokrycie wpisu od skargi. Jest to wydatek obligatoryjny i wynosi on 100 zł. Natomiast do realizacji prawa do Sądu nie jest konieczne ustanowienie radcy prawnego. W związku z tym należy uznać, że jest to wydatek fakultatywny. W przypadku ustanowienia pełnomocnika z wyboru, koszt ten wyniósłby ok. 300 zł. Skarżący pobiera emeryturę w kwocie 2100 zł w stosunku miesięcznym. Posiada on zatem stałe dochody. Natomiast to on kreuje wydatki. Te wydatki winny być dostosowane do posiadanych dochodów. W związku z tym nie można zgodzić się z jego poglądem, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania. Minimum socjalne dla gospodarstwa pracowniczego jednoosobowego w 2014 roku wyniosło 1078,12 zł, – podał Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPSS). Prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło