I SA/Ol 332/11
PostanowienieWSA w Olsztynie2011-06-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndykowi masy upadłości osoby prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli osoba prawna posiada na rachunku bankowym środki pieniężne wielokrotnie przekraczające wysokość należnego wpisu sądowego, mimo że środki te są przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych osobie prawnej w upadłości likwidacyjnej, ponieważ syndyk nie wykazał braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Posiadanie na rachunku bankowym kwoty wielokrotnie przekraczającej wpis sądowy, mimo przeznaczenia tych środków na koszty postępowania upadłościowego, nie stanowi podstawy do zwolnienia z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Syndyk Masy Upadłości Spółki A w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej. Syndyk przedstawił sytuację finansową spółki, wskazując na wysokie zobowiązania i ograniczone środki, które miały być przeznaczone na koszty postępowania upadłościowego. Sąd rozpoznał wniosek, analizując stan majątkowy spółki i wysokość kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości Spółki A w upadłości likwidacyjnej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości Spółki A w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Syndyk Masy Upadłości Spółki A w upadłości likwidacyjnej
wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Upadłość likwidacyjna została ogłoszona postanowieniem Sądu Rejonowego w "[...]" Wydział V Gospodarczy w dniu 17 marca 2011r. Przedstawiając sytuację majątkową upadłej spółki syndyk podał, iż w związku z brakiem możliwości spłaty zobowiązań bieżących i układowych, których przyczyną jest egzekucja prowadzona przez Urząd Skarbowy, spółka zmuszona była ogłosić upadłość likwidacyjną. Wskazał, iż środki trwałe w wartości księgowej wynoszą 412,50 zł, należności firmy wynoszą 133. 690,65 zł, na rachunku bankowym spółka posiada środki pieniężne w wysokości 24.894,69 zł. Jako zobowiązania syndyk wykazał kwotę 411.954,71 zł plus zobowiązania objęte układem 1.684.368,53 zł bez uwzględnienia procentu spłaty długu, zobowiązania wobec ZUS – 522.861,59 zł, zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego – z tytułu Pit 4 – 101.355,00 zł, z tytułu VAT 464.584,88 zł. Syndyk wyjaśnił, iż obecne środki zgromadzone w masie upadłości posłużą do zaspokojenia bieżących kosztów związanych z postępowaniem upadłościowym i wynagrodzeniami pracowniczymi. Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 100.000,00 zł. Według bilansu za rok 2010 przedsiębiorstwo poniosło stratę w wysokości 1.429.192,99 zł wartość środków trwałych firmy wynosi 233.721,24 zł. Na rachunkach bankowych firma posiada środki w wysokości 25.420,69 zł, z czego na koncie w Banku PKO BP saldo ujemne (– 152,00 zł).
Z przedłożonego do wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowienia Sądu Rejonowego w "[...]", Wydział V Gospodarczy z dnia 17 marca 2011r. wynika, iż na majątek upadłego składają się wierzytelności w wysokości około 200.000 zł, ponadto majątek w postaci wyrobów trwałych, tak półproduktów, jak i wyrobów gotowych
w łącznej kwocie około 550.000 zł.
Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami przyznanie prawa pomocy osobie prawnej uzależnione jest od wykazania przez nią braku środków na pokrycie kosztów postępowania, jednakże nawet w sytuacji spełnienia przez wnioskodawcę tej przesłanki, Sąd czy też referendarz sądowy rozpoznający wniosek, nie jest zobligowany do jego uwzględnienia, jak ma to miejsce w przypadku wniosku osoby fizycznej. Ustawodawca pozostawił bowiem tę kwestię uznaniu sądu lub referendarza, posługując się stwierdzeniem "prawo pomocy może być przyznane".
W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że syndyk nie wykazał, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania w pełnej wysokości, co stanowi ustawową przesłankę przyznania prawa pomocy, gdyż ze złożonego przez niego oświadczenia wynika, że środki te znajdują się na koncie Spółki, którego stan wynosi 25 420,69 zł. Przedmiotowa okoliczność wyklucza więc możliwość uwzględnienia wniosku w tym przedmiocie i przyznania prawa pomocy, chociażby
w zakresie częściowym.
Zaznaczyć należy, iż koszty sądowe w niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, ograniczają się do wpisu w wysokości 500 zł.
Dlatego też, fakt posiadania przez spółkę na rachunku bankowym środków pieniężnych w kwocie wielokrotnie przekraczającej koszty sądowe, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Samo porównanie kwoty należnego wpisu sądowego (500 zł) z kwotą, którą dysponowała upadła spółka w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (25 420,69 zł ) prowadzi do wniosku, iż ubiegający się o przyznanie prawa pomocy podmiot posiadał dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez syndyka okoliczność, że środki te, jak i środki zgromadzone w masie upadłości są przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, albowiem brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że koszty te powinny być zaspokojone przed kosztami sądowymi w niniejszej sprawie. Nie sposób bowiem uznać, że zaspokojenie zobowiązań związanych z kosztami postępowania upadłościowego oraz
z zaspokojeniem w tym postępowaniu wierzycieli spółki, stanowi argument, przemawiający za zwolnieniem strony postępowania sądowoadministracyjnego
z obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. ( por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2011r. sygn. akt II FZ 83/11, orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa. gov.pl).
Godzi się przy tym zauważyć, iż spółka dysponuje nadal majątkiem, który według oświadczenia syndyka zawartego w formularzu PPPr wynosi około 367.411 zł ( środki trwałe + wierzytelności). Nadto ponosi koszty związane nie tylko z postępowaniem upadłościowym, ale również inne koszty, jak chociażby te związane z niniejszym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Syndyk ustanowił bowiem do wniesienia skargi w niniejszej sprawie oraz reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie pełnomocnika (w osobie radcy prawnego). Nieuzasadnione zatem byłoby uznanie, że upadła spółka była w stanie ponosić dodatkowe i fakultatywne koszty związane z zastępstwem prawnym, a jednocześnie nie mogła ponieść obligatoryjnych kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa.
W związku z tym należy stwierdzić, iż syndyk nie udowodnił, że Spółka A upadłości likwidacyjnej nie mają dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło