I SA/Ol 332/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) sędzia WSA Anna Janowska Protokolant specjalista Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 23 czerwca 2025 r., Rep.396/PO/25 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2025 r. oddala skargę Skarga W.Z. (dalej: "strona" lub "skarżąca") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej: "Kolegium" lub "SKO") utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy L. (dalej: "organ I instancji") z 28 stycznia 2025 r. nr FN.3123.1305.2025 w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości na 2025 r. pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w łącznej kwocie 49.860 zł. Z akt sprawy i decyzji organu I instancji wynika, że do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto powierzchnię 1,0617 ha przeliczeniowego, natomiast w podatku od nieruchomości przedmiot opodatkowania stanowiły nieruchomości w postaci budynku oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, odpowiednio o powierzchni 1.493 m2 i 5.067 m2. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zarzuciła naruszenie w tej sprawie art. 123 § 1, 2 w zw. z art. 200 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "Op") poprzez uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu, czego wyrazem jest w szczególności brak umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W zaskarżonej decyzji Kolegium podało, że decyzja organu I instancji została wydana wyłącznie w oparciu o dane zawarte w informacjach i ich załącznikach przedłożonych przez podatnika (IN-1, ZIN-1, IR-1, ZIR-1 w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości). Wyjaśniło, że w tej sytuacji zgodnie z art. 200 § 2 pkt 3 w zw. z 165 § 7 pkt 2 Op nie stosuje się przepisu obligującego organ do wyznaczenia stronie 7-dniowcgo terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Oceniło zatem, że zarzuty naruszenia w tej sprawie art. 123 § 1, 2 w zw. z art. 200 § 2 pkt 2 Op nie mają usprawiedliwionych podstaw, zauważając przy tym, że art. 200 § 2 pkt 2 Op nie ma zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczy spraw zabezpieczenia i zastawu skarbowego. Stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo przyjął do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym powierzchnię przeliczeniową i równowartość średniej ceny skupu żyta, natomiast podatkiem od nieruchomości grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków oraz budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, w obu przypadkach typ zasobów własnościowy, bez ulg. Dodało, że zastosowano stawki zgodne z uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2024 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości ([...]1). Zauważyło, że powyższe nie było kwestionowane przez stronę. W skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie w tej sprawie: art. 123 § 1, 2 w zw. z art. 200 § 2 pkt 2 Op poprzez uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu, czego wyrazem jest w szczególności brak umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Oceniono, że w tej sprawie organ I instancji nie był uprawniony do odstąpienia od ww. obowiązków, o czym świadczy umożliwienie skarżącej wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przez Kolegium przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Uznano, że wobec naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania Kolegium powinno wydać decyzję kasatoryjną, o której mowa w art. 233 § 2 Op, zaś utrzymując w mocy decyzję tego organu Kolegium samo naruszyło te przepisy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zagadnieniem spornym pomiędzy stronami pozostaje kwestia umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca wywiodła, że organ I instancji nie był uprawniony do odstąpienia od ww. obowiązków, o czym świadczy umożliwienie jej wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przez Kolegium przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Kolegium uznało natomiast, że z uwagi na wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o dane zawarte w informacjach i ich załącznikach przedłożonych przez podatnika w niniejszej sprawie organ I instancji nie miał obowiązku wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy wywody skarżącej nie mają usprawiedliwionych podstaw, natomiast stanowisko Kolegium znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym została opisana w art. 123 § 1 Op. W świetle tego przepisu "organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań". Jednak na mocy art. 123 § 2 Op organ podatkowy może odstąpić od powyższej zasady jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony oraz w przypadkach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2. Dalsze uszczegółowienie obowiązków organu podatkowego wynikających z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu następuje w art. 200 § 1 Op. Zgodnie z tym przepisem "przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego". Przepis ten, o czym stanowi art. 200 § 2 Op, nie znajduje jednak zastosowania: 1) w przypadkach przewidzianych w art. 123 § 2 oraz w art. 165 § 5; 2) w sprawach zabezpieczenia i zastawu skarbowego; 3) w przypadku przewidzianym w art. 165 § 7, jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, złożonej informacji lub deklaracji. Zgodnie z art. 165 § 5 pkt 1 Op nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania m.in. w sprawach ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Z kolei w art. 165 § 7 pkt 2 Op przyjęto, że organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia informacji przez podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego. Treść przytoczonych przepisów wskazuje, że zarówno zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, jak i obowiązek wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się, są ograniczone w określonych ustawą sytuacjach, w tym gdy postępowanie dotyczy zobowiązań podatkowych ustalanych corocznie w niezmiennym stanie faktycznym oraz gdy podstępowanie dotyczy podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego w przypadku złożenia informacji przez podatnika. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że informacje IN-1, ZIN-1, IR-1, ZIR-1 (w sprawie podatku rolnego i od nieruchomości) skarżąca złożyła na wezwanie organu I instancji i na ich podstawie wydana została decyzja w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 r., w której przyjęto dane podane przez skarżącą. Wyjaśnienia wymaga, że na podatników podatku od nieruchomości i podatku rolnego, będących osobami fizycznymi, nałożono obowiązek złożenia organowi podatkowemu informacji o gruntach, sporządzonych na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w danym podatku lub o zaistnieniu zmian. Obowiązek ten wynika z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 707) oraz z art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1344). Na podstawie informacji organ podatkowy ustala corocznie w decyzji podatek od nieruchomości i podatek rolny na rok podatkowy (art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym). Oba podatki mają więc charakter roczny i są ustalane w drodze decyzji przez organ podatkowy. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Zdaniem Sądu skoro kontrolowane decyzje dotyczą podatku od nieruchomości i podatku rolnego, zaś podstawą do wydania tych decyzji są informacje złożone przez podatnika (a ponadto są ustalane corocznie w decyzji organu podatkowego), to zachodzą okoliczności wskazane w art. 123 § 2 i art. 200 § 2 pkt 3 w zw. z art. 165 § 7 pkt 2 Op. Organ I instancji był zatem uprawniony do odstąpienia od obowiązku informowania podatnika o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Niezasadnie zarzuca więc skarżąca naruszenie w kontrolowanej sprawie art. 123 § 1 i 2 Op, błędnie powołując się przy tym na art. 200 § 2 pkt 2 Op, który w tej sprawie nie ma zastosowania, gdyż dotyczy spraw zabezpieczenia i zastawu skarbowego. Końcowo należy wskazać, że Sąd zobowiązany był do przeprowadzenia w tej sprawie kontroli legalności decyzji organów podatkowych, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w takich granicach Sąd nie stwierdził jednak naruszenia prawa, które w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) uzasadniałoby uwzględnienie skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Dlatego też na podstawie art. 151 tej ustawy skarga została oddalona.