I SA/Ol 333/08
PostanowienieWSA w Olsztynie2008-09-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, których jedynym dochodem jest renta w wysokości 630 zł miesięcznie, a którzy nie posiadają majątku, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, utrzymujący się z renty w wysokości 630 zł miesięcznie i nieposiadający majątku, wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ich wydatki, przy racjonalnym gospodarowaniu, nie przekraczają dochodu, co uniemożliwia im zgromadzenie środków na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący J. i H. S. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości. Wskazali, że jedynym dochodem rodziny jest renta w wysokości 630 zł, nie posiadają majątku, a jedno z nich jest bezrobotne. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawili szczegółowe dane dotyczące miesięcznych wydatków, sposobu utrzymania oraz dokument potwierdzający status osoby bezrobotnej. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i H. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. i H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżący J. i H. S. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Ze złożonego przez skarżących formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż H. S. jest osobą bezrobotną. J. S. jest emerytką. Skarżący nie posiadają żadnego majątku nieruchomego jak i ruchomego, przedmiotów wartościowych, oraz zasobów finansowych. Jedynym dochodem rodziny jest świadczenie z tytułu renty w wysokości 630 zł. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Pismem z dnia 05.09.2008r., J. i H. S. wezwani zostali do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń w zakresie: miesięcznych wydatków, sposobu utrzymywania się, tytułu prawnego do zamieszkiwanej nieruchomości, oraz dokumentu z odpowiedniego Urzędu Pracy potwierdzającego okoliczność bycia bezrobotnym i nie pobierania zasiłku z tego tytułu.
W wykonaniu wezwania wnioskodawcy wskazali miesięczne koszty utrzymania i wydatki dwuosobowej rodziny, i tak: na gaz butlowy skarżący przeznaczają kwotę 50 zł, na energię elektryczną 110,96 zł, na telefon kwotę 75,05 zł, na wyżywienie kwotę 200 zł, na lekarstwa 50 zł, na opał 100 zł. Odnośnie tytułu prawnego do zamieszkiwanej nieruchomości skarżący podali, iż zamieszkują nieodpłatnie u syna. Wykazali też, iż posiadają nieużytki rolne ( droga - klasa VI) o powierzchni 3.900 m 2 .Ponadto, zgodnie z wezwaniem skarżący, przedstawili zaświadczenie z Urzędu Pracy Powiatu"[...]" Filia "[...]" potwierdzające fakt, iż H. S. zarejestrowany jest w niniejszym urzędzie jako osoba bezrobotna.
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245§2 i 3 p.p.s.a.).
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżących stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżących zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, na których to spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, w wystarczający sposób uwiarygodnili swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Skarżący złożyli oświadczenia do których zostali wezwani, wykazali z czego się utrzymują, przedstawili koszty utrzymania poprzez odpowiednie oświadczenia. Przedstawili odpowiednie zaświadczenie o pozostawaniu skarżącego bez pracy. Na podstawie złożonych dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawcy utrzymują się z bardzo ograniczonych środków finansowych, jednakże ich wydatki, przy racjonalnym gospodarowaniu tymi środkami, nie przekraczają uzyskiwanego dochodu i mogą wystarczać na skromne utrzymanie. Trudno zatem uznać, aby z otrzymywanych przez wnioskodawców środków finansowych w wysokości 630 zł byli oni w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Skarżący nie posiadają natomiast środków majątkowych, które umożliwiłyby im poniesienie kosztów postępowania sądowego. Nieruchomość, w której zamieszkują nie jest bowiem ich własnością, jak również służy zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych.
W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło