I SA/Ol 339/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A.B. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 26 października 2017r. sygn. akt I SA/Ol 339/17 wydanego w zakresie prawa pomocy sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 31 lipca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2017r., w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów A. B. (dalej skarżący, wnioskodawca, strona), w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia 19 września 2017r. odrzucił skargę strony, wobec nieuiszczenia wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Postanowieniem z dnia 26 października 2017r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, po rozpoznaniu ponownego wniosku strony w sprawie prawa pomocy, umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Referendarz sądowy podał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym wnioskiem strony w tym zakresie, i podlega ocenie stosownie do art. 165 p.p.s.a.. Referendarz uznał, że nie doszło do zmiany sytuacji majątkowej uzasadniającej wzruszenie prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 lipca 2017r.. Mimo, że obecnie wzrosła wysokość miesięcznych wydatków, to wnioskodawca nadal nie przedkłada dokumentów źródłowych. Ponadto nadal aktualne pozostaje stanowisko, iż sytuacja dochodowa wnioskodawcy jest lepsza niż przez niego przedstawiana, o czym świadczą dokonywane przez stronę zakupy towarów w postaci: alkoholu, papierosów i paliwa, w ilościach przekraczających zwykłe potrzeby przeciętnego konsumenta. Podobnie referendarz sądowy stwierdził, że nie ma podstaw do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący nie przedstawił pełnych i rzetelnych oświadczeń w zakresie swojej sytuacji materialnej, prezentując gołosłowne oświadczenia zarówno co do wysokości uzyskiwanych dochodów, jak i ponoszonych kosztów. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów źródłowych mogących potwierdzić składane wyjaśnienia. Nie zostały zatem uprawdopodobnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem skarżący złożył sprzeciw. Zarzucił postanowieniu referendarza błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu faktycznej sytuacji materialnej strony. Zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego. W jego ocenie uzupełnił na wezwanie wszystkie dokumenty, natomiast jego sytuacja materialna ulega pogorszeniu z każdym miesiącem. Obecnie jedynym źródłem utrzymania jest jego renta, z której dodatkowo dokonywane są potrącenia w wyniku zajęć egzekucyjnych. Nie posiada własnego rachunku bankowego, a w nagłych wypadkach korzysta z rachunku bankowego żony. Przedstawił wykaz stałych wydatków na łączną kwotę ok. 1730 zł (wydatki roczne podzielono w ujęciu miesięcznym), oraz wyliczył dochód rodziny na ogólną kwotę 2650 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, jak też umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując sprzeciw Sąd miał na uwadze, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, podlega rozpoznaniu z uwzględnieniem art. 165 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przypisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Sąd stwierdza, że sytuacja skarżącego nie uległa pogorszeniu od czasu rozpoznania poprzedniego wniosku strony zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 31 lipca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, opisanym na wstępie niniejszego uzasadnienia. Sfera dochodów i wydatków opisana na etapie sprzeciwu z 13 listopada 2017r. (2650 zł - dochody i 1730 zł - wydatki) jest porównywalna a nawet lepsza od przedstawionej we wniosku z 6 czerwca 2017r., gdzie po stronie dochodów rodziny strona wskazała 2150 zł, a wydatki 1730 zł. Z porównania wynika, że obecnie rodzina osiąga miesięcznie wyższe dochody przy zachowaniu wydatków na tym samym poziomie jak poprzednio. W przedstawionych okolicznościach skarżący nie powołał się w sposób skuteczny na zmianę okoliczności dotyczących jego sytuacji finansowej i rodzinnej. Podniesiona przez skarżącego okoliczność: stała, pogarszająca się co miesiąc sytuacja materialna, nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez stronę. Deklarowane przez stronę potrącenia otrzymywanego świadczenia w wyniku zajęć egzekucyjnych nie zmieniają powyższego stanu rzeczy. Okoliczność ta była bowiem niezmiennie podnoszona przez skarżącego już przy rozpoznaniu wniosku zakończonego prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 31 lipca 2017r.. Z tych względów zasadne jest umorzenie postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, o czym orzekł referendarz sądowy w punkcie pierwszym zaskarżonego postanowienia z dnia 26 października 2017r.. Dodatkowo Sąd informuje, że na obecnym etapie postępowania, w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 19 września 2017r. o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi w zakreślonym terminie, strona nie ma obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia z uwagi na treść art. 220 § 4 p.p.s.a.. Sąd nie stwierdził natomiast, aby przedstawiona sytuacja wnioskodawcy pozwalała na ustanowienie radcy prawnego. Na tle omówionej już wyżej sytuacji strony skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem rozstrzygnięcie referendarza sądowego nie wymaga zmiany postanowienia referendarza również w tym zakresie. Ponadto skarżący na obecnym etapie postępowania skutecznie wniósł zażalenie na ww. postanowienie tut. Sądu z dnia 19 września 2017r. o odrzuceniu skargi, i nie ma obowiązku sporządzenia tego środka zaskarżenia przez adwokata lub radcę prawnego. W tej sytuacji dostęp do Sądu nie jest dla skarżącego ograniczany. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.