I SA/Ol 345/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-11-21
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Jolanta Strumiłło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, czy też wniosek ten powinien być rozpoznany przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest środkiem zaskarżenia, lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a ocena jego spełnienia, w tym ewentualnego uchybienia terminu, należy wyłącznie do kompetencji sądu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien być przedstawiony sądowi do rozpoznania wraz ze skargą.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to dotyczyło czynności Prezydenta Miasta polegającej na odmowie udzielenia dotacji. SKO uznało, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest instytucją postępowania administracyjnego i nie mają do niego zastosowania przepisy o przywróceniu terminu. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, w tym prawa do sądu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził od SKO na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2018 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Ol 345/18
Uzasadnienie
Z (dalej jako strona, skarżąca, Spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., którym Kolegium uchyliło postanowienie z dnia "[...]". wydane przez Prezydenta w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa na czynność dokonaną przez Prezydenta w postaci odmowy udzielenia w 2017r. dotacji szkołom prowadzonym przez Z i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest instytucją postępowania administracyjnego – nie jest środkiem zaskarżenia, lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Podmiotem uprawnionym do badania czy warunek ten został spełniony jest wyłącznie sąd administracyjny.
Pokreślono, że do czynności podejmowanych w związku z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w sprawach dotyczących dotacji nie mają zastosowania przepisy postępowania administracyjnego (gdyż nie jest to sprawa administracyjna), w tym przepisy dotyczące przywrócenia terminu z art. 58 § 1 k.p.a. Kolegium uznało, że brak było podstaw do wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i dlatego uchyliło postanowieni organu pierwszej instancji, a postepowanie jako bezprzedmiotowe umorzono.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła:
1. Naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie z uwagi na brak możliwości zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej, co wynika z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2009r. o finansach publicznych;
2. Naruszenie art. 138 p 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postepowania organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy organ prawidłowo stosując art. 138 § 1 pkt 2 winien uchylić zaskarżone postanowienie i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, albowiem termin przewidziany w art. 52 § 3 p.p.sa ma charakter terminu procesowego, który może zostać przywrócony, co oznacza, iż nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 105 § 1 k.p.a skutkujące umorzeniem postępowania organu pierwszej instancji;
3. Naruszenie art. 107§ 1 pkt 8 k.p.a. w związku z at. 144 k.pa w związku z brakiem pod zaskarżonym postanowieniem podpisów członków składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego;
4. Naruszenie art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art.144 k.p.a. poprzez niewskazanie w sentencji postanowienia podstawy prawnej na której oparto rozstrzygnięcie;
5. Naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez brak w zaskarżonym postanowieniu prawidłowego i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego;
6. Naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, a to poprzez uznanie iż do czynności podejmowanych w związku z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w sprawach dotyczących dotacji nie mają zastosowania przepisy postępowania administracyjnego w zakresie przywrócenia terminów;
7. Naruszenie art. 32 ust.1 , art. 78 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art.52 § 3 p.p.s.a. poprzez ograniczenie skarżącej prawa do sądu i naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa, a to z uwagi na uznanie, że strona, której nie przysługuje środek odwoławczy w postaci odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia, których terminy do złożenia są terminami procesowymi, a jedynie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ma być w gorszej sytuacji prawnej poprzez pozbawienie możliwości sądowej kontroli wskutek przyjęcia, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa określone w art. 52 § 3 p.p.s.a nie jest środkiem zaskarżenia, a w konsekwencji brak jest możliwości przywrócenia terminu do jego wniesienia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić jednakże z innych względów niż wskazane w jej uzasadnieniu.
Podkreślić należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy istota sporu sprowadza się do możliwości zaskarżenia czynności prezydenta o odmowie udzielenia stronie dotacji na rok 2017. Z taką skargą strona wystąpiła i postanowieniem z dnia "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił tę skargę. Sąd w uzasadnieniu odrzucenia skargi wskazał, że odmowa udzielenia dotacji ( o którą ubiega się strona) nastąpiła pismem datowanym na dzień 27 grudnia 2016r.
Spółka po zapoznaniu się z uzasadnieniem postanowienia Sądu wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa na czynność z zakresu administracji publicznej o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wniosek ten spółka złożyła razem z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa do organu pierwszej instancji. Podkreślić należy, że właśnie ten wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania organu do naruszenia prawa jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia "[...]" na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 1 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa na czynność dokonaną przez Prezydenta (...) z dnia "[...]"
Zgodnie z treścią art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017r. poz. 1369) w brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 7 kwietnia 2017r. ( Dz. U. z 2017r. poz. 935) jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2pkt 4 i 4a można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia , w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Natomiast w myśl przepisów art. 52 § 3 i § 4 skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Jak wynika z powyższego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest środkiem zaskarżenia, ale jest formalnym wymogiem do wniesienia skargi. Jest to wymóg formalny od którego uzależnione jest skuteczne wniesienie skargi do sądu i jako taki podlega ocenie dokonywanej wyłącznie przez sąd administracyjny.
W konsekwencji powyższego uznać należało, że organy nieprawidłowo dokonały oceny powyższego wniosku, gdyż nie leżało to w zakresie ich kompetencji. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia na czynność nie powinien być procedowany przed organami, ale przedstawiony (po uzupełnieniu) sądowi do rozpoznania wraz ze skargą. Jak wynika z postępowania przed organami nie była bowiem procedowana skarga na czynność Prezydenta Miasta z dnia "[...]" Przedstawiony w sprawie wyrok dotyczył skargi na czynność Prezydenta Miasta z dnia "[...]"
Dlatego za nieprawidłowe Sąd uznał rozstrzygnięcia organów obu instancji.
Dodatkowo wskazać należy, że organ II instancji umarzając postępowanie organu I instancji uniemożliwiłby procedowanie i rozpoznanie złożonych przez stronę wniosków przez uprawniony Sąd zamykając tym samym stronie drogę do dochodzenia swoich roszczeń przed sądem.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis sądowy (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło