I SA/Ol 352/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-06-09
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ po opłaceniu niezbędnych kosztów utrzymania pozostawało jej jedynie 19 zł na dzień dla trzech osób. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca Z.P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody, chorobę syna, własne schorzenia oraz wysokie koszty utrzymania rodziny, które po opłaceniu niezbędnych wydatków pozostawiały jej jedynie 19 zł na dzień. Skarżąca posiadała dwa mieszkania, ale jej dochody z emerytur były niewystarczające na pokrycie wszystkich wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawiał przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 250 zł .
W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 dalej cyt. jako p.p.s.a.).
Wnioskiem złożonym w dniu 29 kwietnia 2014r. skarżąca Z. P. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 500 zł (zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 221, poz. 2193]). Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż wnioskodawczyni we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem i dorosłym synem. Rodzina utrzymuje się z emerytury skarżącej oraz jej męża, odpowiednio w kwotach 1.176 zł oraz 1.284 zł. Łączny dochód rodziny wynosi 2.460 zł brutto. Skarżąca jest właścicielką dwóch mieszkań o powierzchni 40,42 m2 oraz 51 m2. Mieszkanie o powierzchni 40,42 m2 stanowi współwłasność małżeńską. Innego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro skarżąca nie posiada. Wyjaśniła, iż jej mąż oraz syn nie posiadają innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych.
Argumentując wniosek skarżąca wskazała na trudną sytuację finansową, która spowodowana jest niskim dochodem (netto 2080,03 zł) trzyosobowej rodziny. Podniosła iż jej syn poważnie choruje, od 2010r. przeszedł 14 operacji. Pozostaje bez pracy, na utrzymaniu matki. Wskazała również, iż jest osobą starszą i schorowaną. Ma 73 lata i leczy się na nadciśnienie, alergię, osteoporozę, miażdżycę, zwyrodnienie kręgosłupa, żylaki. Jej mąż ma 74 lata i jest inwalidą, miał orzeczoną II grupę inwalidzką, obecnie na emeryturze. Wnioskodawczyni podniosła, iż po opłaceniu wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania pozostaje na wyżywienie i odzież 19 zł na dzień dla trzech osób. Zgodnie z wyjaśnieniami strony, złożonymi w toku postępowania podatkowego, na wydatki rodziny składają się : opłaty bieżące i fundusz remontowy - 399,47; energia elektryczna - 70.00 zł, woda ze ściekami - 4,60 zł; gaz - 68,00 zł; śmieci – 43,50 zł; telewizja - 27,00 zł; podatek od nieruchomości oraz oplata za użytkowanie wieczyste - 2.16 zł ( 25.90 zł rocznie), wyżywienie - 750,00 zł: ubranie - 50,00 zł; leczenie wnioskodawczyni - 86,00 zł; leczenie syna - 30.00 zł; środki czystości - 70,00 zł: prowadzenie rachunku bankowego- 15.00 zł: ubezpieczenie skarżącej i jej męża - 25,00 zł (75,00 zł za trzy miesiące); telefon - 44,94 zł; spłata pożyczki w Banku A. - 147,59 zł. Suma wydatków wynosi 1.883,26 zł. Dodatkowo przedłożone dokumenty wskazują na miesięczny koszt utrzymania mieszkania przy ul. P. 1/1 w wysokości 102,31 zł. Skarżąca wyjaśniła, iż obecnie opłaty te obciążają ją, jako właścicielkę mieszkania, ponieważ syn jest bezrobotny i nie posiada środków na ten cel. Zaległości w opłatach za to mieszkanie wynoszą 981,29 zł. Ustalono również, ze wnioskodawczyni w dniu 08.02.2013r. zaciągnęła pożyczkę w Banku A. w kwocie 2.947,37 zł z przeznaczeniem na uregulowanie zaległości syna R. P. w opłatach za mieszkanie przy ul. P. W dniu 28.08.2013r. zaciągnięta została kolejna pożyczka w Banku A. w kwocie 6.066.91 zł. okres spłaty 60 miesięcy. Kwota 2.824,23 zł została przeznaczona na spłatę pierwszej pożyczki, a pozostałe środki przeznaczone zostały na spłatę zaległości w opłatach za mieszkanie przy ul. P. w kwocie 2.049,48 zł. Ponadto z akt sprawy wynika, iż skarżąca w dniu 16.09.2010r. sprzedała lokal mieszkalny, otrzymany wcześniej w drodze darowizny od syna R. P., położony w C. przy ul. W. 6 za cenę 86.000,00 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącą zakresie. Wskazać należy, iż wnioskodawczyni podniosła, iż po opłaceniu wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania pozostaje na wyżywienie i odzież 19 zł na dzień dla trzech osób. W tych okolicznościach, za zasadne uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło