I SA/Ol 354/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r., sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej odmówił T. P. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności solidarnej T. P., jako członka zarządu A Spółka z oo. w O., za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług ww. Spółki za miesiące: grudzień 2002r. czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2003r., styczeń, luty, kwiecień 2004r., odsetki od ww. zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Od decyzji organu pierwszej instancji z dnia "[...]" skarżący T. P. wniósł odwołanie w dniu 27 grudnia 2008 roku. Skarżący w odwołaniu zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że z treścią decyzji z dnia "[...]", zapoznał się w dniu 18.12.2008r., i w tym też dniu dowiedział się, że w sprawie organ I instancji przyjął doręczenie zastępcze z dniem 5.09.2008r. W ocenie strony uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, ponieważ w okresie od 20 sierpnia do 10 września 2008r. przebywał w Danii w związku z koniecznością odwiedzin chorej matki – C. P. i zorganizowania szeregu spraw. T. P.i stwierdził, że wyjeżdżając nie był w stanie przewidzieć czasu pobytu. Pierwotne założenia obejmowały pobyt kilkudniowy, a niezbędny czas przebywania uległ przedłużeniu z przyczyn niezależnych od strony. W tym stanie rzeczy skarżący stwierdził, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a pociąga to za sobą skutki niekorzystne dla strony, pomimo, że poprzednio wszystkie pisma z Urzędu Skarbowego odbierał w terminach. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując przedmiotowy wniosek stwierdził, że zgodnie z art.162§1 Ordynacji podatkowej, dalej Op., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym stosownie do §2 tego artykułu, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin, jakim było wniesienie odwołania. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki art.162 Op. W toku postępowania o przywrócenie terminu organ odwoławczy ustalił, że T. P. pismem z dnia 26.05.2008r., skierowanym do Urzędu Skarbowego ustanowił T. K. - radcę prawnego pełnomocnikiem do jego reprezentowania przed organami podatkowymi w sprawie orzeczenia osobistej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki z oo A, z siedzibą w O., informując, iż adresem do doręczeń w ramach tej sprawy jest adres strony, czyli O. ul. "[...]". Z akt sprawy wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"., została wysłana za pośrednictwem Urzędu Pocztowego, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, pełnomocnikowi strony, na adres wskazany w toku postępowania przed organem I instancji, czyli adres strony – O., ul. "[...]". Z adnotacji sporządzonych na przesyłce przez Urząd Pocztowy wynika, że była ona dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy 22.08.2008r. (mieszkanie zamknięte) i powtórnie 29.08.2008r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie, 5.09.2008r. Urząd Pocztowy dokonał jej zwrotu do nadawcy. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że decyzja z dnia "[...]", uznana za skutecznie doręczoną z dniem 5.09.2008r., w trybie doręczenia zastępczego, przewidzianego w art. 150 Op. Zgodnie z §1 art.150 Op., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148§ 1 lub art.149: poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej w przypadku doręczania pisma przez pocztę; pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. W myśl art. 150§ 1 a Ordynacji podatkowej, adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawianiu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Stosownie natomiast do art.150§ 2 Op., zawiadomienie o pozostawianiu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zostały spełnione wszystkie okoliczności niezbędne do uznania, iż w niniejszej sprawie doszło do doręczenia zastępczego. Strona nie wniosła odwołania od decyzji organu I instancji w terminie 14 dni od dnia doręczenia zastępczego, czyli od dnia 05.09.2008r. Skarżący w złożonym podaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podnosi, iż nie mógł odebrać korespondencji, bowiem w dniach od 20 sierpnia do 10 września 2008r. przebywał zagranicą. Zdaniem Dyrektora Izby, okoliczność ta nie mogła zasługiwać na uwzględnienie i nie mogła skutkować przywróceniem terminu do wniesienia odwołania. Przepis art.162 §1 Op. przewiduje możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany m.in. uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Natomiast o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Organ II instancji podniósł, że strona z zagranicy powróciła dnia 10.09.2008r, a więc w terminie 14 dniowym do złożenia odwołania, czyli do 19.09.2008r.. Skarżący miał zatem możliwość odebrania decyzji i terminowego złożenia odwołania. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wysłała jednak dopiero 27.12.2008r. Organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego przy postanowieniu z dnia "[...]", wszczynającym postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe spółki z oo. A, poinformował ją, iż w świetle art.l46 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania podatkowego strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie adresu. W razie zaniedbania powyższego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem. Organ II instancji wskazał, że strona brała czynny udział w prowadzonym postępowaniu, odbierała korespondencję. Tak też, dnia 31 lipca 2008r. T. P. odebrał zawiadomienie z dnia 17.07.2008r. wydane na podstawie art.200 Ordynacji podatkowej, w którym organ I instancji powiadomił stronę, o możliwości zapoznania się, przed wydaniem decyzji z aktami sprawy. Pismem z dnia 21.07.2008r., Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował stronę i jej pełnomocnika o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 20.08.2008r. Dnia 8.08.2008r. strona z pełnomocnikiem uczestniczyła w zapoznaniu z materiałem dowodowym. Nie wniosła uwag, zastrzeżeń i wniosków dowodowych. A zatem zarówno strona jak i jej pełnomocnik mieli świadomość, że toczy się postępowanie, i że będzie wydana decyzja, a mimo tego od powrotu z Danii, czyli od dnia 10.09.2008r, w ocenie organu II instancji, strona nie przejawiła zainteresowania tą sprawą, choć powinna przypuszczać, że organ I instancji wyda decyzję w terminie do załatwienia sprawy, tj. 20.08.2008 roku, dlatego organ odwoławczy nie znalazł usprawiedliwienia dla takiego postępowania. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, a odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu zostały nadane na poczcie 27.12.2008r. do Dyrektora Izby Skarbowej, a więc po upływie ustawowego, 14 dniowego terminu, w dniu 19.09.2008 roku. 8 [pic] [pic] [pic] W skardze na postanowienie z dnia "[...]", złożone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art.150 Ordynacji podatkowej w związku z naruszeniem art.150§ 1a tej ustawy poprzez wadliwe przyjęcie, że w sprawie nastąpiło doręczenie zastępcze w dniu 5.09.2009 r., decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". Skarżący podniósł, że zgodnie z własną wolą wskazał swój adres zamieszkania jak adres do doręczeń. W ocenie podatnika zgodnie z art.150§2 Ordynacji podatkowej, aby mówić dopuszczalności przyjęcia doręczenia zastępczego musi być spełniona przesłanka pozostawienia zawiadomienia o nadejściu pisma w miejscu, z którego adresat może się dowiedzieć, że takie pismo zostało złożone w urzędzie pocztowym. Skarżący stwierdził, że nigdy takiego zawiadomienia nie otrzymał. Jego zdaniem istotne jest nie to czy wrócił z zagranicy w terminie do wniesienia odwołania, tylko czy został zawiadomiony o nadejściu przesyłki. Skarżący podniósł, że wykazanie faktu nieotrzymania informacji o nadejściu pisma natury jest utrudnione, gdyż brak jest środków dowodowych, za pomocą których może wykazać, że strona takiej informacji nie otrzymała. Stąd też o braku zawiadomienia może jedynie wnioskować z innych zdarzeń, a mianowicie, że strona odbierała wcześniej wszelkie pisma kierowane do niej z organu podatkowego i strona aktywnie uczestniczyła w postępowaniu, a o treści decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego strona dowiedziała się dopiero w toku postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego brak zawiadomienia czyli awizo, skutkuje zarówno w stosunku do strony, jak i do jej pełnomocnika, jeżeli informacja o nadejściu przesyłki miała być umieszczona w miejscu zamieszkania strony. Skarżący stwierdził, że w tym samym czasie, kiedy przebywał za granicą, w jego miejscu zamieszkania przebywał dorosły domownik – żona, i brak było więc jakichkolwiek przeciwwskazań do doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi, który miałby d czasu, aby zawiadomić pełnomocnika skarżącego. Natomiast w zaistniałym stanie faktycznym o awizowaniu i przyjęciu przesyłki nikt nie wiedział. Skarżący wskazał ponadto, że również będące przedmiotem zaskarżenia postanowienie nie zostało doręczone prawidłowo. Skoro w sprawie był ustanowiony pełnomocnik to zaskarżone postanowienie winno zostać doręczone temu pełnomocnika (na potwierdzenie powyższego Skarżący załączył kopertę). Powyższe działanie organu powoduje wadliwość doręczenia zaskarżonego postanowienia. Stwierdził jednocześnie, że w przedmiocie doręczenia decyzji organu I instancji środki dowodowe nie istnieją. Nie można bowiem udowodnić, że awizo nie zostało pozostawione, a skarżący uważa, że organy podatkowe powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia prawidłowości jego zawiadomienia o nadejściu przesyłki. Zarzucił też skarżący, że wnosząc o przywrócenie terminu niezwłocznie po otrzymaniu informacji o decyzji (w toku postępowania egzekucyjnego), wyczerpująco wskazał przyczyny jej odebrania, a organ nie przeprowadził natomiast postępowania wyjaśniającego w zakresie przesłanek dopuszczalności przyjęcia doręczenia zastępczego. Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na przedstawione w skardze zarzuty, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonym postanowieniu ostatecznym z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, należy podkreślić, iż kontrola dopuszczalności odwołania jest pierwszą czynnością jaką podejmuje organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania, a merytoryczne rozpatrzenie określonej sprawy przez tenże organ może nastąpić dopiero wówczas jeśli po wstępnej kontroli odwołania okaże się, że jest ono dopuszczalne i zostało wniesione z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Natomiast uchybienie terminu uniemożliwia prowadzenie postępowania odwoławczego. W postępowaniu podatkowym uchybienie terminu zachodzi wówczas, gdy czynność procesowa nie została dokonana przez stronę bądź uczestnika postępowania, w ciągu oznaczonego dla tej czynności okresu. Przywrócenie zaś uchybionego terminu, w świetle art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137 poz. 926 ze zm.), następuje wyłącznie na wniosek zainteresowanego, a przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Wystarczy, że przesłanka ta zostanie uprawdopodobniona. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Dokonując zatem oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze przede wszystkim należy zauważyć, iż podstawowym warunkiem zastosowania trybu z art. 150 Ordynacji podatkowej jest nieobecność adresata w mieszkaniu. Jeżeli jednak adresat zawiadomił organ podatkowy, że w określonym czasie będzie przebywał poza miejscem zamieszkania, to w czasie tym nie można stosować doręczenia zastępczego. Zaznaczyć jednak należy, że w świetle art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu poczty elektronicznej, jeżeli wystąpiono o doręczanie pism drogą elektroniczną. Natomiast - § 2 - w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Zatem wobec niedopełnienia przez stronę powyższego obowiązku i nie poinformowania organu o pobycie za granicą, to negatywne skutki zaistniałe wobec takiego zaniechania obciążają skarżącego. Tym bardziej, że T. P., jak też jego pełnomocnik mieli świadomość toczącego się postępowania podatkowego, gdyż osobiście odbierał wszystkie wcześniejsze przesyłki w sprawie począwszy od zawiadomienia o wszczęciu postępowania, z dnia 7 maja 2008 roku, do dnia 21 lipca 2008 roku, kiedy skarżący i jego pełnomocnik otrzymali postanowienie o przedłużeniu terminu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności T. P., do dnia 20 sierpnia 2008 roku, jak również skarżący osobiście odebrał zawiadomienie informujące o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i w dniu 08 sierpnia 2008 roku wraz ze swoim pełnomocnikiem – radcą prawnym zapoznali się z materiałem dowodowym w sprawie. Mając powyższe uregulowania prawne na względzie należy skonstatować, iż zasadnie organ odwoławczy uznał doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu 5 września 2008 roku, po dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Odnosząc się do kwestii terminowości i zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zauważyć należy, że został on złożony dopiero w dniu 27 grudnia 2008 roku r. wraz z dopełnieniem czynności złożenia odwołania. Uprzednio jednak w dniu 1 grudnia 2008 roku r. strona złożyła wniosek o doręczenie spornej decyzji. Kserokopię decyzji organu i instancji, przesłano stronie na adres domowy w dniu 9 grudnia 2008 roku i dopiero po upływie 17 dni - tj. w dniu 27.12.2008 r., wniesiony został przedmiotowy wniosek wraz z odwołaniem. W jego uzasadnieniu zupełnie pominięto wykazanie zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie wnioskowanej instytucji przywrócenia terminu, w tym dochowania 7-dniowego terminu. Dlatego też zasadnie organ odwoławczy uznał, że skarżący nie wykazał, iż spełnione zostały przesłanki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej. Nadto przedmiotowy wniosek został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ zasadnie przyjął bowiem, że strona dowiedziała się już o zaskarżanej decyzji w dniu 1 grudnia 2008 roku, w związku z prowadzona egzekucją na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych na podstawie decyzji z dnia "[...]". Konstatując zatem należy zauważyć, że całkowicie chybione jest argumentowanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przebywaniem T. P. za granicą, skoro w żaden sposób nie wykazano dochowania 7-dniowego terminu od daty powzięcia wiadomości o wprowadzeniu do obrotu prawnego decyzji z dnia "[...]" roku, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze w postępowaniu egzekucyjnym, o których strona dowiedziała się w dniu 1.12.2008 roku, składając pismo w Urzędzie Skarbowym, tym bardziej, że strona wróciła z zagranicy w dniu 10.09.2008 roku, a więc w okresie uprawniającym do złożenia odwołania . Również za bezzasadny należy uznać argument skarżącego o niemożności otrzymania dwukrotnego awizo przesyłki z dnia 21.08.2008 roku, kiedy z adnotacji poczty na kopercie widnieją odciski pieczęci z dnia 21.08.2008 rok i z dnia 29.08.2008 r., oraz adnotacje "mieszkanie zamknięte awizowano 22.08.2008 r.", a także " awizowano powtórnie 29.08.2008 rok". W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organy zasadnie uznały, iż w dniu 5 września 2008 roku nastąpiło doręczenie zastępcze decyzji organu I instancji z dnia "[...]", w trybie art.150 Op. Reasumując powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.