I SA/Ol 356/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 1999r. po wznowieniu postępowania postanawia: przyznać skarżącemu R.G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł (sto złotych) i ustanowienie radcy prawnego. R. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na wymienioną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 1999r. po wznowieniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 17 lipca 2013r. sygn. akt I SA/Ol 356/13 przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Wyrokiem z dnia 25 września 2013r. sygn. akt I SA/Ol 356/13 Sąd oddalił skargę, a następnie na wniosek skarżącego sporządził jego uzasadnienie i doręczył je wraz z odpisem sentencji. Na wezwanie Sądu z dnia 26 września 2013r. skarżący, po uzupełnieniu pisma z dnia 26 września 2013r., wnioskiem z dnia 4 października 2013r., złożonym na formularzu, zwrócił się o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku z dnia 25 września 2013r. Kolejnym wnioskiem z 20 listopada 2013r. skarżący wystąpił także o ustanowienie radcy prawnego w osobie P.W. w celu sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W złożonych formularzach obu wniosków skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. G., otrzymuje rentę chorobową w wysokości 864,39 zł brutto (netto 528,29 zł). Żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1866,68 zł brutto miesięcznie (netto 1553,68 zł). Skarżący jak i jego małżonka nie posiadają majątku. Skarżący przedstawił wydatki związane z utrzymaniem własnym oraz gospodarstwa domowego. Do stałych miesięcznych wydatków zaliczył zakup lekarstw w wysokości ponad 300 zł, opłaty za energię elektryczną około 80 zł, gaz ziemny około 95 zł, wodę i ścieki około 80 zł, opał około 5.000 zł w skali roku (tj. miesięcznie 416,66 zł). Pozostałe środki pieniężne przeznacza na zakup wyżywienia, środków czystości (około 100 zł), odzieży i abonamentu telefonicznego. Wyjaśnił również, że jest osobą chorą po wszczepieniu dwóch endoprotez obu stawów biodrowych, po przebytym zawale serca i ze znaczną utratą słuchu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do art. 246 pkt 2 § 1 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną strony skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, że skarżący wykazał z czego się utrzymuje, jakie ponosi koszty utrzymania oraz przedstawił swoją sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną. Wnioskodawca rzeczywiście nie ma majątku ani wystarczających dochodów, z których mógłby opłacić koszty, o zwolnienie których wnosi. Nie posiada też oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji za uzasadnione uznać należy przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej i ustanowienie radcy prawnego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym w zakresie zamiaru strony wniesienia z pomocą profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2013r. oddalającego skargę Sąd stwierdza, że zasada prawa do sądu jest zawsze brana pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy. Celem instytucji prawa pomocy jest bowiem zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie należy wyjaśnić, że wyznaczenie konkretnej osoby jako pełnomocnika z urzędu nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej izby radców prawnych. Ustanawiając na rzecz strony radcę prawnego sąd nie wskazuje zatem w wydanym postanowieniu konkretnego pełnomocnika. Sąd zwracając się do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie pełnomocnika może jedynie poinformować ten organ, iż strona wnosiła o ustanowienie konkretnego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała radcę prawnego właściwa rada okręgowej izby radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym, wyznaczy radcę prawnego wskazanego przez stronę. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.