I SA/Ol 356/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-07-17
Skład orzekający: Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, powinien zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, uznając, że skarżący wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący R.G. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej. Jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody z renty chorobowej i emerytury żony, a także wysokie wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącemu R.G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. II. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 1999 r. po wznowieniu postępowania postanawia: I. przyznać skarżącemu R.G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych); II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
R.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 1999 r. po wznowieniu postępowania.
Wnioskiem z dnia 7 czerwca 2013 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.G. Skarżący otrzymuje rentę chorobową w wysokości 864,39 zł brutto (netto 528,29 zł). Żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1866,68 zł brutto miesięcznie (netto 1553,68 zł). Skarżący jak i jego małżonka nie posiadają majątku.
Argumentując wniosek skarżący wskazał jakie ponosi miesięcznie wydatki związane z utrzymaniem własnym oraz gospodarstwa domowego. Do stałych miesięcznych wydatków należy zakup lekarstw w wysokości 300 zł, opłaty za energię elektryczną około 80 zł, gaz ziemny około 95 zł, wodę i ścieki około 80 zł, opał około 5.000 zł w skali roku ( tj. miesięcznie 416,66 zł). Pozostałe środki pieniężne przeznacza na zakup wyżywienia, środków czystości (około 100 zł), odzieży i abonamentu telefonicznego. Wyjaśnił również, iż jest osobą chorą po wszczepieniu dwóch endoprotez obu stawów biodrowych, po przebytym zawale serca i ze znaczną utratą słuchu.
Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podkreślił, że oprócz wydatków skazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy ponosi wydatki na wyżywienie, co przy założeniu, że dziennie wydaje 10 zł na osobę, wraz z żoną ponoszą wydatki 600 zł. Ponadto ponosi wydatki na zakup odzieży, środków czystości oraz koszty koniecznych i niezbędnych zabiegów rehabilitacyjnych wraz z dojazdami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 200r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zatem wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpoznaniu.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 § 1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.).
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego należało uznać, że wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, iż zagwarantowanie tego prawa nastąpi poprzez częściowe zwolnienie skarżącego z obowiązku uiszczenia tych kosztów.
W związku z powyższym, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło