I SA/Ol 359/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym skargi H.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia : odrzucić skargę H.P. złożyła skargę na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" o nr "[...]" w przedmiocie ustalenia podatku dochodowego podatku dochodowego od osób fizycznych. Pismem z dnia 11 maja 2009r. o sygn. jak wyżej, zostało doręczone skarżącej zarządzenie Przewodniczącego Wydziału tut. Sądu Administracyjnego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Odpowiadając na wezwanie H.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpłaty tej kwoty. Postanowieniem z 29 czerwca br. o sygn. jak wyżej, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie postanowiła odmówić H. P. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu zwróciła uwagę, iż z treści oświadczenia złożonego na formularzu wniosku wynikało, że skarżąca i jej rodzina utrzymują się wyłącznie z rent i dodatków pielęgnacyjnych, których to wysokość w praktyce pozwala jedynie na opłacenie niezbędnych wydatków, koniecznych do życia. Zatem ta okoliczność świadczy o trudnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawczyni, zwłaszcza, że jak wynika z oświadczenia cała rodzina na problemy zdrowotne. Jednakże z oświadczenia wnioskodawczyni wynikało, że posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej oraz budynku o powierzchni 200 m2 po byłej kotłowni. W związku z powyższym została wezwana do wyjaśnienia co do sposobu wykorzystania ww. nieruchomości i określenia ewentualnie otrzymywanych pożytków z nich. Powyższe wyjaśnienia w ocenie orzekającego były niezbędne dla prawidłowej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawczyni. W sytuacji zatem, gdy skarżąca nie złożyła oświadczeń i dokumentów w tym zakresie, Referendarz sądowy uznała, iż brak było podstaw do stwierdzenia, że H. P. spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Olsztynie, pismem z 6 sierpnia 2009r. wezwano stronę do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, z pouczeniem, iż nieusunięcie braku w terminie siedmiu dni spowoduje odrzucenie skargi. W związku z wezwaniem H.P. ponownie zwróciła się przyznanie prawa pomocy, wskazując między innymi, że w poprzednim wniosku błędnie określiła wielkość działki siedliskowej pod budynkiem. Zamiast 0,22 ha wpisała bowiem 22 ha powierzchni działki. W złożonym na urzędowym formularzu kolejnym wniosku przedstawiła natomiast niezmieniony, z wyjątkiem wskazanej powierzchni gruntów, stan faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Jeżeli strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne mimo wezwania sądu nie uiści należnego wpisu, skarga podlega odrzuceniu (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zasadą ogólną jest, że w przypadku złożenia przez stronę skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie określonym przez Sąd w wezwaniu do uiszczenia wpisu, skargi nie można odrzucić przed rozpoznaniem złożonego wniosku. Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy kończy się postanowieniem podlegającym zaskarżeniu zażaleniem. Z chwilą, gdy w danej sprawie w przedmiocie prawa pomocy istnieje już prawomocne postanowienie Sądu, posiada ono wiążącą moc skonkretyzowanego i zindywidualizowanego rozstrzygnięcia. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty. Ponowne zatem złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane nawet w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu, jeżeli nie zachodzą okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę (por. postanowienie Sądu Najwyższego dnia 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999/11/196, postanowienie SN z dnia 23 lutego 1999r., sygn. akt I CKN 1064/97, OSNC 1999/9/153). W niniejszej sprawie, wobec odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponownie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi, po czym złożyła ona kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniosku tym przedstawiła w istocie niezmienione okoliczności faktyczne. Wskazała jedynie inną niż poprzednio powierzchnię działki siedliskowej, co do której jednak we wcześniejszym postępowaniu nie złożyła stosownych wyjaśnień, pomimo wezwania Sądu. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 23 lutego 1999 r. (sygn. akt I CKN 1064/97 OSNC 1999/9/153), zgodnie z którym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości podniesienia kosztów sądowych przez stronę. Biorąc pod uwagę podobny cel i charakter instytucji prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym i instytucji zwolnienia od kosztów sądowych przewidzianych przepisami kodeksu postępowania cywilnego uznać należy powyższy pogląd za aktualny również w zakresie postępowania przed sądem administracyjnym. Podzielając ten pogląd podkreślić należy, że w niniejszej sprawie, zaistnienia nowych względem stanu faktycznego na dzień wydania postanowienia Referendarza z 29 czerwca br., okoliczności Sąd nie stwierdził. Dotyczy to również powierzchni posiadanych przez stronę gruntów, która od dnia złożenia poprzedniego wniosku nie zmieniła się. Nie wyjaśnienie zaś tego elementu stanu faktycznego, w związku z wcześniejszym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy i błędem w wypełnieniu poz. 7 formularza, wynikło z niezłożenia przez stronę stosownych wyjaśnień, pomimo wezwania Sądu. Konsekwencji nieuiszczenia wpisu od skargi nie mogą niweczyć dalsze czynności skarżącego w postaci kolejnych wniosków o prawo pomocy. Wobec tego należy przyjąć, iż złożony przez H.P. ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie wstrzymał biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Nieopłacenie skargi w terminie zakreślonym w wezwaniu skutkuje zaś jej odrzuceniem. Z tej przyczyny, na podstawie art. 220 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji