I SA/Ol 360/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M.I o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek postanawia: 1) przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, radcy prawnemu M.I. koszty nieopłaconej pomocy prawnej, obejmujące kwotę 240 zł (dwustu czterdziestu złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, 2) przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, radcy prawnemu M.I. kwotę 240 zł (dwustu czterdziestu złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie skarżącego przez tut. Sądem w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r. WSA-post.1/sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. przyznano skarżącemu M. J., prawo pomocy w części, w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnikiem tym organ właściwego samorządu wyznaczył radcę prawnego M.I.. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 242/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję. Pełnomocnik z urzędu sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku (pismo procesowe z dnia 3 listopada 2016 r.), zawarł w niej wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości, ani części. W skardze kasacyjnej pełnomocnik złożył też oświadczenie, że skarżący zrzeka się rozprawy. Wyrokiem z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 5381/16, Naczelny Sąd Administracyjny, na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi. Następnie pełnomocnik pismem z dnia 19 czerwca 2017 r. zatytułowanym "Pismo przygotowawcze" złożył wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej, oświadczając jak poprzednio, że koszty te nie zostały opłacone przez skarżącego w całości, ani w części. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]". w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), zwane dalej rozporządzeniem z dnia 3 października 2016 r. Zgodnie z przepisem przejściowym (§ 22), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Powyższe oznacza, że w warunkach niniejszej sprawy tj. do przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane z urzędu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym tj. do postępowania przed sądem II instancji, które to rozpoczęło się z momentem wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie tj. z dniem 31.08.2016 r., zastosowanie mają przepisy rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. zwane dalej w skrócie rozporządzenie z dnia 3 października 2015 r.. Natomiast do postępowania po dniu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 10.05.2017 r. powinny mieć zastosowanie przepisy nowe - rozporządzenia z dnia 3 października 2016r. Wyjaśnić bowiem należy, że w zbliżonym stanie faktycznym sytuacji Sąd Najwyższy, analizując treść przepisu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych – w postanowieniu z 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZ 36/06 stwierdził, że przez pojęcie "zakończenie postępowania w (danej) instancji" trzeba rozumieć wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, a więc wydanie wyroku lub innego orzeczenia trwale zamykającego drogę do wydania wyroku. Podobnie należy rozumieć pojęcie "czasu zakończenia postępowania w danej instancji" użyte w cytowanym § 22 rozporządzenia z 3 października 2016 r. (por. postanowienie WSA z 18 lutego 2016 r., IV SA/Wr 93/15, publ. CBOiS). Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2015 r. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przysługuje radcy prawnemu wynagrodzenie, które wynosi 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 (tj. w sprawie niniejszej 480 zł), jeżeli zaś sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji, w wysokości 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015r., opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust.1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W przedmiotowej sprawie pomoc prawna z urzędu, o przyznanie kosztów, w której zwrócił się radca prawny, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 242/16. Biorąc pod uwagę, iż rezultat wywiedzionej skargi kasacyjnej stanowi wkład pracy wnioskodawcy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, uznano za podstawę do zastosowania w przedmiotowej sprawie § 4 ust. 2 rozporządzenia, tj. ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1 § 4 rozporządzenia z 2015r. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r., przyznano mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w postaci wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 240 zł zgodnie z § 21 ust.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia. Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z pkt 1 lit. c. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015r. należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%), co w konsekwencji daje kwotę 295,20 zł (240 zł + 55,20 zł tytułem należnego podatku od towarów i usług). Natomiast odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w związku z wydaniem wyroku przez tut. Sąd z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 360/17, podjętego wyniku uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2017 r. - wyroku tut. Sądu z dnia 31 sierpnia 2016 r. tak jak wskazano to na wstępie, zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2016 r. opłata za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji (w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego), wynosi 240 zł. Wynagrodzenie to należy powiększyć o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 23 %. Stąd kwota należna pełnomocnikowi z tytułu jego wynagrodzenia wynosi 295,20 złotych (240 zł + 55,20 zł tytułem należnego podatku od towarów i usług). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.