I SA/Ol 365/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-03-04

Skład orzekający: Andrzej Błesiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy powinno zostać umorzone w przypadku śmierci strony, która złożyła wniosek?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest ściśle związane z osobą wnioskodawcy i wygasa z chwilą jego śmierci. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 PPSA, sąd umarza postępowanie, gdy śmierć strony powoduje jego bezprzedmiotowość. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy, śmierć wnioskodawcy czyni dalsze postępowanie bezprzedmiotowym, co uzasadnia jego umorzenie.
Stan faktyczny
Skarżący S. Ż. i W. Ż. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza i następnie WSA odmówiono przyznania prawa pomocy. NSA uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wezwania do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację materialną. W trakcie postępowania S. Ż. zmarł. Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ż. wspólnika Spółki A w sprawie ze skargi S. Ż., W. Ż., J. N. – Firma A na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację projektu postanawia umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2013r. (data wpływu do sądu) S. Ż. i W. Ż. – wspólnicy Spółki A wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 czerwca 2013r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli sprzeciw. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił S. Ż. i W. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 października 2013r., sygn. akt II GZ 554/13, uchylił powyższe postanowienie i sprawę w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy przekazał WSA w Olsztynie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd I instancji nie wezwał skarżących – w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) – do przedłożenia jakichkolwiek dokumentów źródłowych obrazujących ich aktualną sytuację materialną. W wykonaniu wskazań zawartych w postanowieniu NSA dwukrotnie wezwano skarżących, w trybie art. 255 p.p.s.a., do uzupełnienia złożonego wniosku o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe. W piśmie z dnia 27 grudnia 2013r., które wpłynęło do sądu w dniu 30 grudnia 2013r., W. Ż., poinformowała, że w ostatnim czasie zmarł S. Ż.. Z nadesłanego następnie, w dniu 18 lutego 2014r., odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że S. Ż. zmarł w dniu 6 listopada 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie wniosku S. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego wnioskodawcy – S. Ż. W postępowaniu tym Sąd ocenia sytuację materialną i rodzinną konkretnej osoby, na której spoczywa obowiązek wykazania sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Dodatkowo art. 251 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała. Skoro ustawodawca przewidział, że przyznane prawo pomocy ma charakter osobisty i wygasa z chwilą śmierci strony, która je uzyskała, to tym bardziej taki charakter posiada postępowanie, w którym rozstrzyga się dopiero czy przyznać stronie prawo pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Zatem w sytuacji śmierci strony postępowanie, którego przedmiotem jest rozstrzygniecie złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy, staje się z chwilą śmierci strony bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Mają powyższe na względzie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło