I SA/Ol 366/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika) w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. A. S. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Ze złożonego oświadczenia wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. Małżonkowie mają córkę Z. Rodzina utrzymuje się z zasiłku macierzyńskiego wypłacanego A. S. Wywiódł, że nie posiada wykształcenia prawniczego i w związku z tym nie potrafi samodzielnie dochodzić swych praw przed sądem. Według oświadczenia wnioskodawcy w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 68 m2 Spłaca kredyt hipoteczny po 250 zł miesięcznie oraz płaci alimenty na drugie dziecko po 200 zł miesięcznie. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku poprzez udokumentowanie swego stanu majątkowego i sytuacji majątkowej, A. S. oświadczył, iż jest współwłaścicielem mieszkania położonego w E. przy ul. "[...]" o powierzchni 61,60 m2 oraz mieszkania położonego w E. przy ul. "[...]" o powierzchni 73,82 m2 na zakup którego zaciągnął kredyt na kwotę 52.876,21 zł we frankach szwajcarskich. Jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od 17 lipca 2008r. Podał, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w latach 2006 i 2007, za okres od 01.01.2007r. do 31.12.2007r. osiągnął dochód 26.697,68 zł. Dochód ten wydał na utrzymanie i na pokrycie straty z 2006r. Nadto podał, że koszt miesięcznego utrzymania rodziny wynoszą 1.304,86 zł, w tym: czynsz mieszkaniowy 213 zł, alimenty 200 zł, rata kredytu mieszkaniowego 403,86zł, abonament telewizyjny 38 zł, opłata za gaz 100 zł, opłata za energię elektryczną 100 zł, rata kredytu zaciągniętego na zakup aparatu 250 zł. Według oświadczenia wnioskodawcy kwota 1.304,86 zł nie obejmuje wydatków na wyżywienie. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowieniem z 22.10.2008r. odmówiła A. S. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wywiedziono, ze dane wynikające z przedstawionych przez A. S. dowodów oraz treści oświadczenia nie pozwalają na stwierdzenie, iż w sprawie mamy do czynienia z okolicznościami o jakich traktuje przepis art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A. S. od powyższego postanowienia złożył sprzeciw, w którym wniósł o uchylenie postanowienia i przyznania mu prawa pomocy w pełnym zakresie. W uzasadnieniu sprzeciwu podniósł, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., gdyż – jego zdaniem – wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i opłacenia pełnomocnika. Odmowa przyznania prawa pomocy pozbawi go możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, a takie prawo gwarantuje nu Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Po wniesieniu sprzeciwu A. S. wezwany został dodatkowo o złożenie odpisów zeznań podatkowych za 2006 i 2007r. Odpisy tych zeznań zostały przez wnioskodawcę złożone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasady i podstawy przyznawania pomocy prawnej uregulowane zostały w przepisach art. 243 - 263 ustawy z 30.08.2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dla ustalenia czy wnioskodawca spełnia ten wymóg należało przeanalizować treść złożonego wniosku i załączonych do niego dokumentów, treść wyjaśnienia złożonego przez wnioskodawcę i dołączonych do tego pisma dokumentów oraz odpisów deklaracji podatkowych za lata 2006 i 2007. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca aktualnie nie pracuje i nie uzyskuje dochodów z innych źródeł. Żona wnioskodawcy przebywa na urlopie macierzyńskim. Jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek macierzyński wypłacany żonie wnioskodawcy w kwocie 800 zł miesięcznie. Wnioskodawca posiada mieszkanie o powierzchni 68 m2, na zakup którego zaciągnął kredyt w kwocie 130000 zł, który spłaca w ratach po 250 zł miesięcznie. Nadto płaci alimenty na drugie dziecko po 200 zł miesięcznie (wniosek –"[...]", akt urodzenia – "[...]", zaświadczenie urzędu pracy i zaświadczenie ZUS – "[...]"). W wyjaśnieniu złożonym na wezwanie sądu wnioskodawca podał, iż jest współwłaścicielem mieszkania położonego w E. przy ul. "[...]" o powierzchni 61,60 m2 nabytego za 50000 zł, za pieniądze od rodziców. 25 marca 2008r. ustanowiono wieczystą służebność mieszkania na rzecz rodziców. Rodzice ponoszą wszelkie opłaty związane z tym mieszkaniem. Nadto wnioskodawca jest współwłaścicielem mieszkania przy ul. "[...]" w E. o powierzchni 73,82 m2. Na zakup mieszkania zaciągnął kredyt w "[...]" w kwocie 52.876,21 franków szwajcarskich. W okresie od 01.01. do 31.12.2007r. osiągnął dochód w kwocie 26.697,68 zł, który przeznaczył na swoje utrzymanie a także na pokrycie straty 7.081,75 zł z roku 2006. Nie posiada żadnych oszczędności na koncie. Nie posiada ich także żona. Łączne wydatki rodziny bez kosztów wyżywienia wynoszą 1.304,86 zł. miesięcznie (pismo wnioskodawcy z 06.10.2008r. – "[...]"). Z załączników do wyjaśnienia< "Bilans za 2006r.", "Bilans za 2007r.", wynika, że A. S. w 2006r. poniósł stratę 7.081,75 zł, zaś w 2007r. osiągnął dochód 26.697,68 zł. Lokal przy ul. "[...]" w E. A. S. nabył do majątku osobistego, gdyż wspólność ustawowa z A. S. zniesiona została 15.10.2002r. 25 marca 2008r. ustanowiono służebność osobistą tego lokalu na rzecz rodziców A. S. (bilans i akty notarialne – "[...]"). Z nadesłanych na żądanie Sądu odpisów deklaracji podatkowych złożonych przez A. S. za lata 2006 i 2007 wynika, że w roku 2006 osiągnął dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 43.073,00 zł, zaś na działalność gospodarczą poniósł stratę w kwocie 7.081,75 zł (kopia zeznania podatkowego za 2006r, "[...]" odwrót, pozycja 80 oraz "[...]"). W roku 2007 wnioskodawca osiągnął dochód w kwocie 55.784,43 zł – w tym z tytułu wynagrodzenia za pracę 46.086,75 zł i z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej 9.697,68 zł (zeznanie podatkowe – "[...]" odwrót, pozycje 43, 51 i 82 oraz "[...]"). Nadmienić także należy, że A. S. dopiero w sprzeciwie od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego podniósł, iż w jego trudnej sytuacji finansowej pomagają mu rodzice i teściowie. Z powyższych ustaleń wynika, że wnioskodawca jest właścicielem (współwłaścicielem) dwóch mieszkań w E. W latach 2006 i 2007 osiągnął dochody, które w skali miesięcznej wynosiły po 3.800 zł, po odliczeniu straty z roku 2006 poniesionej na działalności gospodarczej. Wnioskodawca ubiegając się o przyznanie prawa pomocy pierwotnie podał, iż posiada jedno mieszkanie. Nie wskazał też innych źródeł utrzymania rodziny jak tylko zasiłek macierzyński otrzymywany przez żonę. Wykonując polecenie Sądu wyjaśnił, iż posiada dwa mieszkania, że w 2007r. osiągnął dochód 26.697,68 zł, który przeznaczył na utrzymanie i na pokrycie straty poniesionej w 2006r. Dla udokumentowania tego ostatniego twierdzenia dołączył odpisy bilansu za 2006 i 2007r. Nie wskazując żadnych innych dochodów poza zasiłkiem macierzyńskim pobieranym przez żonę (800 zł), podał, iż poza kosztami wyżywienia ponosi w związku z prowadzeniem gospodarstwa domowego wydatki w kwocie 1.384,86 zł. Dopiero w sprzeciwie od postanowienia wywiódł, że w utrzymaniu rodziny pomagają rodzice jego i żony. Twierdzenia A. S. o osiągniętym dochodzie w latach 2006 i 2007 okazały się niezgodne ze stanem rzeczywistym wynikającym z zeznań podatkowych za lata 2006 i 2007. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomoc taka może być bowiem przyznana – w myśl art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dane zebrane w postępowaniu o przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy nie pozwalają sądowi na stwierdzenie, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy posiada dwa mieszkania własnościowe, a to jest znacznym majątkiem. Nie podał sądowi – aż do momentu złożenia kopii zeznań podatkowych – rzeczywistych dochodów w latach 2006 i 2007. Do momentu wniesienia sprzeciwu wnioskodawca nie wskazał, iż w ponoszeniu kosztów prowadzenia gospodarstwa pomagają mu rodzice i teściowie. Rozbieżności w twierdzeniach wnioskodawcy oraz zatajenie rzeczywistych dochodów z tal 2006 i 2007 utrudniają ocenę rzeczywistych, aktualnych, możliwości finansowych. Nadto podkreślenia wymaga i to, że wnioskodawca na bieżąco reguluje zobowiązania cywilnoprawne, a te nie mogą mieć pierwszeństwa przez kosztami postępowania sądowego. Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił wniosek wobec braku przesłanek o jakich traktuje przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).