I SA/Ol 37/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w O. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 2 listopada 2021 r., nr 11/ROPS/2021 w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu oddala skargę. F. z siedzibą w O. (dalej strona, Beneficjent, skarżąca) złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr [...]: "[...]" wsparcie w zakresie kształtowania postaw prospołecznych oraz aktywnego udziału w życiu społecznym 60 osób z terenu gminy B. zagrożonych wykluczeniem społecznym. Jako cele projektu wymieniono wzrost wiedzy w zakresie zdrowego funkcjonowania rodziny przyczyniający się do aktywnego udziału w życiu społecznym i powrocie na rynek pracy oraz ułatwiający odejście od opieki instytucjonalne zamieszkujących obszary rewitalizacji miasta B. ujęte w Lokalnym Planie Rewitalizacji poprzez ułatwienie dostępu do przystępnych cenowo, trwałych oraz wysokiej jakości usług, w tym opieki zdrowotnej i usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym w okresie od 1.01.2019 r. do 31.08.2019 r. W projekcie zaplanowano realizację zadań w ramach: a) usług aktywizacyjno-integracyjnych: 1 - indywidualne poradnictwo specjalistyczne, 2 - zajęcia w ramach Akademii Rodziny, 3 - wsparcie Konsultanta Rodziny, 4 - warsztaty integracji społecznej, oraz b) usług wspierających integrację rodzin: aktywność na rzecz społeczności lokalnej. Wskazano grupę docelową: 60 osób zagrożonych ubóstwem / wykluczeniem społecznym, podzielonych na 4 grupy po 15 osób. W ramach projektu wsparciem w świetlicach środowiskowych objętych będzie również 30 dzieci uczestników projektu. W części dotyczącej rekrutacji - Beneficjent określił, że grupa docelowa to 90 osób, w tym: 60 osób dorosłych w wieku od 15 do 64 lat oraz 30 dzieci do 15-go roku życia. Wsparciem w ramach projektu objętych będzie 90 uczestników zamieszkujących obszary rewitalizacji w mieście B., powiat [...], ujęte w Lokalnym Programie Rewitalizacji gminy B. Weryfikacja dokumentów zgłoszeniowych miała nastąpić pod kątem dwóch kryteriów dostępu, tj.: miejsca zamieszkania na obszarze rewitalizacji i zagrożenia wykluczeniem społecznym oraz pod kątem kryteriów preferencji. Projekt znalazł się na liście projektów wybranych do dofinansowania. Następnie strona zawarła umowę o dofinansowanie projektu, zmienioną aneksem. Przyznano dofinansowanie zgodnie z wnioskiem, w łącznej kwocie nieprzekraczającej [...] zł przy łącznej kwocie wydatków [...] zł i wkładzie własnym [...] zł. Beneficjent opublikował w Bazie konkurencyjności zapytanie ofertowe: 1. nr [...]: Konsultant Rodziny "[...]" - B., ogłoszenie nr [...] którego przedmiotem była usługa polegająca na pełnieniu roli konsultanta rodziny. Beneficjent określił w zapytaniu ofertowym, że do udziału w postępowaniu nr [...] "dopuszczeni są Zleceniobiorcy posiadający potencjał kadrowy spełniający łącznie następujące kryteria: 1. Wymagania niezbędne zgodnie z Ustawą z dnia 09.06.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej"; 2. [...]: Zapewnienie opieki nad dziećmi w trakcie trwania projektu "[...]" B., przeprowadzone przez skarżącą w trybie zasady konkurencyjności, ogłoszenie nr [...], którego przedmiotem było zlecenie usługi opieki nad dziećmi uczestników projektu. W protokole z wyboru najkorzystniejszej oferty strona wskazała, że w odpowiedzi na zapytanie ofertowe nie wpłynęły żadne oferty. Uznając konieczność pilnego rozpoczęcia realizacji usługi zgodnie z harmonogramem projektu, Beneficjent zdecydował o nieprzeprowadzaniu ponownego postępowania poprzez portal Baza konkurencyjności i zleceniu realizacji usługi z wolnej ręki. Następnie zawarł umowę z C. w B. na wykonanie usługi opiekuńczo-wychowawczej w formie świetlicy środowiskowej dla dzieci uczestników projektu. Umowa została zawarta na okres od 18.02.2019 r. do 31.08.2019 r. W ramach audytu operacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2014-2020, Izba Administracji Skarbowej w Olsztynie Dział Audytu Środków Pochodzących z Budżetu UE oraz Niepodlegających Zwrotowi Środków z Pomocy Udzielanej przez Państwa Członkowskie EFTA przeprowadziła audyt u Beneficjenta w zakresie projektu, w tym na wniosku o płatność (dalej: audyt operacji). Wynikiem audytu operacji było stwierdzenie naruszeń w projekcie w zakresie: 1. kwalifikowalności uczestników projektu (w tym osoby dorosłe oraz dzieci); 2. udokumentowania wydatku rozliczonego w badanym wniosku o płatność niezgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. nr 165, poz. 1373 ze zm.), a tym samym Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 zakwestionowano 7 uczestników projektu: Warsztaty w ramach zajęć hortiterapii i sportu w sierpniu 2019 jako niekwalifikowalnych); 3. prawidłowości przeprowadzenia zamówień publicznych w przypadku: a) postępowania pn. Konsultant Rodziny "[...]" B., przeprowadzonego przez skarżącą w trybie zasady konkurencyjności; b) postępowania pn. Zapewnienie opieki nad dziećmi w trakcie trwania projektu "[...]" B., przeprowadzonego przez skarżącą w trybie zasady konkurencyjności; c) zamówienia na usługi noclegu, wyżywienia i wynajmu akcesoriów do rekreacji dla uczestników projektu podczas wyjazdu rodzinnego. IZ wezwała Beneficjenta do zwrotu wartości niekwalifikowalnego dofinansowania w kwocie 170.859,90 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu/ ROPS zwrócił się do Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego o wydanie decyzji zobowiązującej Beneficjenta do zwrotu kwoty 170.758,42 zł wraz z należnymi odsetkami. Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie decyzją z 11 sierpnia 2021 r. zobowiązał stronę do zwrotu kwoty 170.758,42 zł wraz z odsetkami. Orzekając na skutek wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie decyzją z 2 listopada 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że w wyjaśnieniach Beneficjent przedstawił, że pomimo braku ujęcia w Regulaminie rekrutacji i uczestnictwa w projekcie - miejsce zamieszkania na obszarze rewitalizacyjnym było przedmiotem oceny w trakcie rekrutacji do projektu. Gdyby Beneficjent zawarł w regulaminie warunek dostępu i ujął go w karcie oceny kandydata, to już na etapie wstępnym istniałaby możliwość dostrzeżenia niezgodności i weryfikacji spełnienia tego warunku. Organ podał, że wydając decyzję w I instancji słusznie stwierdzono niespełnienie przewidzianych w projekcie warunków wyłonienia uczestników projektu. Beneficjent dopuścił do udziału w projekcie uczestników, którzy nie spełnili warunków określonych w zasadach konkursu oraz we wniosku o dofinansowanie projektu załączonym do umowy o dofinansowanie. Wskazano konkretne naruszenia w zakresie kwalifikowalności uczestników projektu, które dotyczyły: osób dorosłych oraz osób niepełnoletnich. Przy tym "rachunek dla konsumenta" nr [...] na kwotę 1.440 zł opisany jako: Warsztaty w ramach zajęć hortiterapii i sportu (VIII 2019) - nie zawierał nazwy i adresu kupującego/odbiorcy usługi. Mając na uwadze ustalenia oraz zapisy wytycznych kwalifikowalności dla potwierdzenia kwalifikowalności wydatku oprócz faktycznego jego poniesienia, wymagane jest, aby wydatek był właściwie udokumentowany fakturą lub innym dokumentem księgowym o równoważnej wartości dowodowej. W tym przypadku tego nie uczyniono. W ocenie organu wskazywanie przez stronę, że naruszenie dotyczyło jednego dokumentu nie powoduje, że ten błąd się nie pojawił i tym samym nie może stanowić uzasadnienia dla odejścia od nałożenia stosownej korekty. Ze względu na ustalenia finansowe w obszarze kwalifikowalności uczestników projektu wynika, że 60 uczestników projektu korzystało ze wsparcia opłaconego na podstawie "rachunku dla konsumenta" nr [...], a w tym 7 uczestników, których udział uznano za niekwalifikowalny. Obliczenia wydatków niekwalifikowanych dotyczących dokumentu dokonano w następujący sposób: 1.440 zł - 168 zł = 1.272 zł (koszty bezpośrednie). Wydatki niekwalifikowalne we wniosku w związku z naruszeniami w zakresie udokumentowania wydatku (dotyczącego warsztatów w ramach zajęć hortiterapii i sportu) wynoszą 1.590 zł, w tym: 1.272 zł kosztów bezpośrednich oraz 318 zł kosztów pośrednich. Organ podkreślił, że w przypadku realizacji zamówienia stwierdzono nieprawidłowość polegającą na udzieleniu zamówienia z naruszeniem procedur określonych w wytycznych kwalifikowalności. Beneficjent opublikował w Bazie konkurencyjności zapytanie ofertowe. Beneficjent określił w zapytaniu w zakresie konsultanta rodziny, że do udziału w postępowaniu dopuszczeni są Zleceniobiorcy posiadający potencjał kadrowy spełniający łącznie następujące kryteria: 1. Wymagania niezbędne zgodnie z Ustawą z dnia 09.06.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ...". Zarząd zauważył, że strona postawiła wyłącznie jeden warunek, jaki musiał spełnić oferent by wziąć udział w postępowaniu. Beneficjent określił warunki udziału w postępowaniu w sposób nieprecyzyjny, ponieważ nie wskazał konkretnie jakie kwalifikacje zawodowe powinien spełniać oferent (konsultant rodziny). Tym samym mógł wprowadzić niepewność u oferentów co do wymagań, które należało spełnić. W konsekwencji Beneficjent określił warunki udziału bez zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania. Organ wyliczył wydatki niekwalifikowalne w tym zakresie na 2.171,88 zł, w tym 1.737,50 zł kosztów bezpośrednich oraz 434,38 zł kosztów pośrednich. Stwierdzono nieprawidłowość polegającą na udzieleniu zamówienia z pominięciem procedur określonych w wytycznych kwalifikowalności. W szczególności Beneficjent opublikował w Bazie konkurencyjności zapytanie ofertowe Zapewnienie opieki nad dziećmi w trakcie trwania projektu "[...]" B., przeprowadzone przez F. w trybie zasady konkurencyjności, którego przedmiotem było zlecenie usługi opieki nad dziećmi uczestników projektu. Strona była zobowiązana do stosowania wytycznych kwalifikowalności - wersja MR/H 2014-2020/23(3)07/2017. Zgodnie z ustaleniem IZ szacunkowa wartość zamówienia wynosiła 56.000 zł. Taką szacunkową wartość podał również sam Beneficjent w protokole z wyboru najkorzystniejszej oferty z 15 lutego 2019 r.. W związku z powyższym Beneficjent był zobligowany do przeprowadzenia zamówienia w trybie zasady konkurencyjności. W protokole z wyboru najkorzystniejszej oferty strona wskazała, że w odpowiedzi na zapytanie ofertowe nie wpłynęły żadne oferty. Uznając konieczność pilnego rozpoczęcia realizacji usługi zgodnie z harmonogramem projektu, Beneficjent zdecydował o nieprzeprowadzaniu ponownego postępowania poprzez portal Baza konkurencyjności i zleceniu realizacji usługi z wolnej ręki. Następnie zawarł umowę z C. w B. na wykonanie usługi opiekuńczo-wychowawczej w formie świetlicy środowiskowej dla dzieci uczestników projektu. Umowa została zawarta na okres od 18 lutego 2019 r. do 31 sierpnia 2019 r. Beneficjent udzielił bezpośredniego zamówienia wykonawcy usługi bez zachowania warunków umożliwiających niestosowanie procedury określonej w sekcji 6.5.2 wytycznych kwalifikowalności tj. zasady konkurencyjności. Za istotną zmianę warunków zamówienia organ uznał również obniżenie wymagań stawianych wykonawcom w stosunku do postępowania uprzednio przeprowadzonego. Zatem Beneficjent udzielił zamówienia z pominięciem procedur określonych w wytycznych kwalifikowalności, ponieważ nie spełnił wszystkich warunków koniecznych do wyboru wykonawcy przedmiotu zamówienia. Powinien on uwzględnić czas procedury postępowania. Jej przeprowadzenie tuż przed rozpoczęciem usługi jest obarczone ryzykiem niepowodzenia i przejawem niedbałości. Beneficjent zaplanował w treści ogłoszenia, że realizacja usługi rozpocznie się 1 lutego 2019 r., natomiast termin składania ofert wyznaczył na 15 lutego 2019 r. Powyższe dowodzi tego, że strona nie zaplanowała właściwie procedury przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W związku z tym, że Beneficjent udzielił zamówienia w trybie pozakonkurencyjnym, nie dopełniając tym samym obowiązku ogłoszenia zamówienia Organ nałożył korektę w wysokości 100% wydatków związanych z zamówieniem. Organ nie dopuszcza możliwości obniżenia stawki korekty, ponieważ strona nie dochowała żadnych zasad określonych w wytycznych kwalifikowalności. Wydatki niekwalifikowalne w związku z naruszeniami w postępowaniu wynoszą 50.0000 zł (w tym 40.000 zł kosztów bezpośrednich oraz 10.000 zł kosztów pośrednich). W przypadku realizacji zamówienia na usługi noclegu, wyżywienia i wynajmu akcesoriów do rekreacji dla uczestników projektu podczas wyjazdu rodzinnego nieprawidłowość polegającą na udzieleniu zamówienia z pominięciem procedur określonych w wytycznych kwalifikowalności. Beneficjent nie dochował należytej staranności przy szacowaniu wartości zamówienia i tym samym dokonał sztucznego podziału zamówienia, a w konsekwencji nie zastosował procedury rozeznania rynku. Organ nałożył korektę w wysokości 100% wydatków związanych z zamówieniem. Organ nie dopuścił możliwości obniżenia stawki korekty gdyż uznał, że strona nie dochowała żadnych zasad określonych w wytycznych kwalifikowalności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 24 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 3/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z 2 listopada 2021 r., nr 11/ROPS/2021 w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji. Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i oddalenie skargi w całości. Ewentualnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W każdym z przypadków skarżący kasacyjnie organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 października 2025 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, że Sąd pierwszej instancji nie wskazał jaki stan faktyczny przyjął za podstawę swoich rozważań, czy i jakie elementy tego stanu faktycznego, a przede wszystkim dlaczego, nie uwzględnił w swoich wywodach. Z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji nie wiadomo, jaki ostatecznie przyjął za podstawę rozstrzygnięcia tej kwestii stan faktyczny sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na jego pełną kontrolę instancyjną. Przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało uznać za niezasadną. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżąca naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie i czy wobec tego była zobowiązana do zwrotu środków przekazanych jej na realizację projektu jako wykorzystanych z naruszeniem procedur o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10 powołanego artykułu. Jednocześnie w art. 207 ust. 8 u.f.p. postanowiono, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 tej ustawy, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast zgodnie z art. 207 ust. 9 u.f.p., po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w przytoczonym wyżej ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Zapisy regulujące tę kwestię zawiera również § 13 umowy o dofinansowanie, który określa procedurę odzyskiwania środków, w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania. Stosownie do treści art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Naruszenie procedur, o których mowa w ww. przepisie należy rozumieć szeroko, poprzez naruszenie zarówno przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz obowiązujących bezpośrednio przepisów prawa Unii Europejskiej (w tym ww. rozporządzenia nr 1303/2013), postanowień regulaminu konkursu, postanowień umowy o dofinansowanie i wytycznych będących dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. W kontekście przedstawionych uregulowań prawnych, oceniając konieczność zwrotu środków należy przede wszystkim zbadać, czy doszło do naruszenia procedur w powyższym rozumieniu oraz skutki tego naruszenia (zgodnie z wymogiem art. 143 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013), aby ustalić, że mamy do czynienia z nieprawidłowością, o jakiej mowa w art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia, skutkującą koniecznością zwrotu środków. Organ stwierdził nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności uczestników projektu i niespełnienie przewidzianych w projekcie warunków wyłonienia uczestników projektu. Sąd podzielił ocenę dokonaną przez organy. Ustalono, że strona dopuściła do udziału w projekcie uczestników, którzy nie spełnili warunków określonych w zasadach konkursu oraz we wniosku o dofinansowanie projektu załączonym do umowy o dofinansowanie. Jak bowiem stanowi podrozdział 8.2 pkt 1 i pkt 2 lit. a) wytycznych kwalifikowalności wsparcie udzielane jest uczestnikom określonym we wniosku o dofinansowanie, spełniającym warunki kwalifikowalności, tym samym ocena kwalifikowalności odnosi się do warunków kwalifikowalności skierowanych do osób wskazanych we wniosku o dofinansowanie. We wniosku o dofinansowanie strona sama określiła granice obszaru rewitalizacji posługując się nazwami ulic i numerami domów, posesji. Zatem tylko osoby zamieszkujące na obszarze rewitalizacji mogły skorzystać z projektu. Oczywiście spełniając przy tym drugi z warunków tj., bycie zagrożonym wykluczeniem społecznym lub wykluczonym społecznie. We wniosku wprost wpisano, że weryfikacja dokumentów zgłoszeniowych nastąpi pod kątem tych dwóch kryteriów dostępu We wniosku o dofinansowanie - w części dotyczącej rekrutacji (część 3.1) - Beneficjent określił, że grupa docelowa to 90 osób, w tym: 60 osób dorosłych w wieku od 15 do 64 lat oraz 30 dzieci do 15-go roku życia. Również w części 3.1 wniosku o dofinansowanie wskazano, że wsparciem w ramach projektu objętych będzie 90 uczestników zamieszkałych obszary rewitalizacji w mieście B., powiat [...], ujęte w Lokalnym Programie Rewitalizacji gminy B. Zaplanowano cztery piętnastoosobowe grupy dla dorosłych (grupy A, B, C, D) oraz grupę stanowiącą dzieci do 15 roku życia, które miały skorzystać z zajęć opiekuńczo-wychowawczych oraz wyjazdu rodzinnego (grupa E). W trakcie postępowania administracyjnego stwierdzono niespełnienie przewidzianych w projekcie warunków wyłonienia uczestników projektu. Ustalono, że Beneficjent dopuścił do udziału w projekcie uczestników, którzy nie spełnili warunków określonych w zasadach konkursu oraz we wniosku o dofinansowanie projektu załączonym do umowy o dofinansowanie. W projekcie uczestniczyły osoby zamieszkujące poza obszarem rewitalizacji, a fakt ten wynikał już z formularzy zgłoszeniowych. Naruszenia w zakresie kwalifikowalności uczestników projektu dotyczyły osób dorosłych, które podały adres zamieszkania spoza obszaru wsparcia (4 osoby), nie podały wiarygodnego adresu zamieszkania (3 osoby), nie miały ważnych dokumentów zgłoszeniowych do projektu (1 osoba) oraz osób niepełnoletnich, które zostały bezzasadnie objęte opieką świetlicy środowiskowej mimo wcześniejszego ukończenia udziału w projekcie ich opiekuna (2 osoby), przekroczyły wiek, dla którego przewidziano określoną we wniosku o dofinansowanie grupę docelową (dzieci do 15 r.ż.) - 3 osoby oraz których rodzice/opiekunowie prawni byli niekwalifikowalni ze względu na wskazany adres zamieszkania (3 osoby). Zebrana dokumentacja oraz wszelkie wyjaśnienia w sprawie nie wykazują, że w przypadku zakwestionowanych adresów podanych przez uczestników projektu, nastąpiła trwała lub czasowa zmiana miejsca zamieszkania osób na miejsce położone poza obszarem rewitalizacji w związku z rewitalizacją. Zakwestionowane osoby nie spełniły podstawowego kryterium dostępu tj. miejsca zamieszkania na obszarze rewitalizacji, ponieważ wskazane adresy ich zamieszkania znajdują się poza obszarem rewitalizacji B. określonego uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie [...]. W konsekwencji przedstawione powyżej fakty, niepodważone przez Beneficjenta wskazują na niezachowanie przez niego staranności w doborze uczestników projektu i brak należytego skontrolowania formularzy zgłoszeniowych a także brak nadzoru nad realizacją projektu. Beneficjent naruszył przywołane zasady określone w wytycznych kwalifikowalności - wersja MR/H 2014-2020/23(3)07/2017. Strona dopuszczając udział wszystkich wymienionych powyżej osób (dorosłych oraz dzieci) nie realizowała założeń projektu, gdyż osoby te nie spełniały przyjętych w nim kryteriów udziału. Wsparcie w projekcie zostało udzielone osobom, które nie spełniły warunków kwalifikowalności, gdyż nie zostały one potwierdzone właściwymi dokumentami. W przypadku zakwestionowanych osób nieletnich stwierdzono, że przekroczyły wiek, dla którego przewidziano określoną we wniosku o dofinansowanie grupę docelową (tj. dzieci do 15 roku życia), a w chwili przystąpienia do projektu miały 16 lat. Podkreślić należy, że przyjęty przez Beneficjenta wiek graniczny osób mogących korzystać z usługi opiekuńczo-wychowawczej (15 lat) został zaakceptowany w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie i w takiej formie został przyjęty do realizacji. Podkreślić należy, że zgodnie z §36 ust. 5 pkt 1 umowy o dofinansowanie - wniosek o dofinansowanie stanowi integralną część tej umowy. Autorem dokumentów określających warunki kwalifikowalności był sam Beneficjent, a ich zapisy są jednoznaczne i nie dopuszczają dowolności w zakresie odbiorców usługi opiekuńczo-wychowawczej. Podobnie Sąd podzielił ocenę dotyczącą udziału w zajęciach opiekuńczo- wychowawczych dzieci których dorośli opiekunowie zrezygnowali z udziału w projekcie. Zgodnie z założeniami projektu zajęcia opiekuńczo - wychowawcze dotyczyły dzieci dorosłych uczestników projektu, którzy w tym czasie mieli zajęcia edukacyjne. Nie było uzasadnienia dla korzystania ze świetlicy i traktowania jako uczestników projektu dzieci osoby dorosłej, która przestała być uczestnikiem projektu. Prawidłowo organ uznał, że konieczność nałożenia korekty finansowej na wydatki związane z osobami, których udział uznano za niekwalifikowalny jest niezaprzeczalna, ponieważ brały one nadal udział w działaniach projektowych. Zarzuty strony dotyczące braku negatywnych konsekwencji dla budżetu UE są niezasadne. Szkoda w niniejszym przypadku jest realna, w związku z powyższym ustalono koszty jednostkowe przypadające na dane dziecko w ramach danego dokumentu przedstawionego jako dowód poniesienia wydatku. Sąd za nieskuteczne uznał zarzuty dotyczące udokumentowania wydatku "rachunkiem dla konsumenta". Bezspornym w sprawie jest, iż do refundacji strona przedstawiła dokument, który nie stanowił rachunku zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. nr 165, poz. 1373 ze zm.). W myśl zapisów wytycznych kwalifikowalności zgodnie z zapisami podrozdziału 6.4 pkt 1 oraz pkt 5: Dowodem poniesienia wydatku jest zapłacona faktura, inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej lub - w przypadku wkładu niepieniężnego - dokumenty, o których mowa w podrozdziale 6.10, wraz z odpowiednim dokumentem potwierdzającym dokonanie płatności (o ile dotyczy).". Tym samym, aby uznać wydatek za kwalifikowalny musi on spełniać określone warunki. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że 60 uczestników projektu korzystało z wsparcia opłaconego na podstawie "rachunku dla konsumenta" nr [...], a w tym 7 uczestników, których udział uznano za niekwalifikowalny. Wbrew zarzutom strony poprawiony rachunek nr [...], inny od przedstawionego przez Beneficjenta przy wniosku rozliczeniowym, nie może w prosty sposób zastąpić pierwotnego rachunku i być jednocześnie "innym dokumentem księgowym", o którym mowa w podrozdziale 6.4 pkt 6 Wytycznych kwalifikowalności. Tylko rachunek spełniający przesłanki rachunku potwierdzającego dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi określone w § 14 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia spełniłby to kryterium. Przywołana regulacja nie przewiduje korekty rachunku. Przewiduje natomiast wystawienie duplikatu rachunku w przypadku jego zagubienia lub zniszczenia. Na duplikacie należy jednak zaznaczyć, że jest to duplikat i datę jego wystawienia oraz osobę wystawiającą. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy powtórzyć, że kierując się tą regulacją, w przypadku korekty danych zawartych w pierwotnym rachunku możliwe byłoby wystawienie skorygowanego rachunku z adnotacją, że jest on skorygowany, datą korekty i danymi osoby wystawiającej ten skorygowany rachunek. Rację ma zatem organ, że po wejściu do obrotu prawnego nawet wadliwego rachunku, który został uwzględniony we wniosku rozliczeniowym, nie można niejako "podmienić" wadliwego rachunku na inny, prawidłowy, faktycznie później sporządzony. W związku z powyższym prawidłowo organ uznał ww. wydatek jako niekwalifikowalny w myśl podrozdziału 6.4 pkt 6 Wytycznych kwalifikowalności. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty strony, iż opis kwalifikacji konsultanta rodziny został zawarty zapytaniu ofertowym. Strona w warunkach udziału w postępowaniu odwołała się do ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, która nie określa kwalifikacji konsultantów rodziny. Strona we wniosku o dofinansowanie posługiwała się pojęciem "konsultant rodziny". Natomiast w warunkach udziału w postępowaniu określonych w zapytaniu ofertowym odwołała się do ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, która nie określa kwalifikacji konsultantów rodziny, lecz posługuje się pojęciami szeregu podmiotów, wśród których nie ma konsultanta rodziny. Jest asystent rodziny, którego zadania są szerzej określone niż konsultanta rodziny. Zawarcie w ofercie informacji o czynnościach, jakie miałby wykonywać konsultant rodziny w ramach realizacji projektu nie jest tożsame z kwalifikacjami, jakimi musi się legitymować. Nieprecyzyjne określenie warunków udziału w postępowaniu doprowadziło do braku możliwości jednoznacznego i bezpośredniego zidentyfikowania przez potencjalnych oferentów warunków, jakie powinni spełnić oraz uniemożliwiło powiązanie warunków udziału z przedmiotem zamówienia, a co za tym idzie mogło zniechęcić potencjalnych oferentów. Posługiwanie się w zapytaniu ofertowym nazwą własną "konsultant rodziny" - używaną wyłącznie na potrzeby projektu - potwierdza brak możliwości jednoznacznego i bezpośredniego zidentyfikowania przez potencjalnych oferentów warunków, jakie powinni spełnić. Dodatkowo, trzeba podkreślić, że dopiero szczegółowa analiza porównawcza zadań konsultanta rodziny wskazanych w zapytaniu ofertowym z zadaniami poszczególnych profesji wynikających z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej mogła doprowadzić oferentów do wniosku, że zamawiający wymagał kwalifikacji tożsamych ze stawianymi asystentowi rodziny, jednak nawet głęboka analiza nie gwarantowała, że taki był zamysł zamawiającego. Sąd podziela stanowisko organu, że zadania konsultanta rodziny są węższe od tych, które są określone w ustawie dla asystenta rodziny. Strona zastosowała wygórowane wymagania w stosunku do oferentów. Zastosowana konstrukcja warunków udziału w postępowaniu mogła wprowadzać w błąd potencjalnych oferentów lub zniechęcić ich do udziału w postępowaniu, a w konsekwencji Beneficjent określił warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia na usługi konsultanta rodziny bez zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania. Sąd uznał również za nieskuteczne zarzuty strony w zakresie zastosowania trybu niekonkurencyjnego ("z wolnej ręki") przy wyłanianiu wykonawcy zadania zapewnienia opieki nad dziećmi w trakcie trwania realizacji projektu. Zdaniem strony skoro nie wpłynęła żadna oferta a zaistniała pilna potrzeba udzielenia zamówienia, Beneficjent miał prawo zlecić realizację usługi w trybie niekonkurencyjnym ("z wolnej ręki"). Strona w swojej argumentacji nie dostrzega, że w podpisanej w dniu 18 lutego 2018 r. umowie z wykonawcą usługi dokonała zmiany pierwotnych warunków zamówienia poprzez skrócenie okresu realizacji tej opieki i zmniejszeniu liczebności grup oraz ogólnej liczby uczestników. Jak wynika z zapisów sekcji 6.5 pkt 8 wytycznych kwalifikowalności w ściśle określonych przypadkach możliwe jest niestosowanie procedur określonych w zakresie rozeznania rynku (sekcja 6.5.1) i zasady konkurencyjności (sekcja 6.5.2). Należy wskazać, że aby zaistniała możliwość zlecenia zamówienia z pominięciem procedur określonych w sekcji 6.5.2 Beneficjent musiał spełnić łącznie trzy warunki: pierwotne postępowanie prowadzone w ramach zasady konkurencyjności powinno być "prawidłowo zastosowane"; w odpowiedzi na zapytanie nie wpłynęła żadna oferta lub oferty podlegające odrzuceniu, albo wszyscy wykonawcy musieli zostać wykluczeni z postępowania lub nie spełnili warunków udziału w postępowaniu; pierwotne warunki zamówienia nie mogły być zmienione. Sąd podzielił ocenę, że tylko pierwsze dwa z wyżej wymienionych warunków zostały spełnione - nie dopatrzono się uchybień w zastosowaniu zasady konkurencyjności w odniesieniu do pierwotnego zamówienia oraz w odpowiedzi na zapytanie ofertowe nie wpłynęła żadna oferta. Beneficjent nie zastosował się jednak do punktu trzeciego bowiem strona zmieniła warunki zamówienia względem zapytania ofertowego. Przedmiotem pierwotnego zamówienia była opieka przewidziana dla łącznie 80 dzieci uczestników projektu (4 grupy do 20 osób), która miała być realizowana "średnio 3-4 razy w tygodniu uwzględniając soboty", natomiast przedmiotem umowy była opieka nad 40 dzieci (2 grupy po maksymalnie 20 osób), która miała być realizowana "średnio 8 dni w miesiącu)"; zapytanie ofertowe przewidywało 12-miesięczny termin realizacji usługi od 01.02.2019 r. do 31.01.2020 r., natomiast umowa zakładała 6,5-miesięczny termin - od 18.02.2019 r. do 31.08.2019 r. Zmiana warunków zamówienia jest istotnym elementem ograniczającym zasadę uczciwej konkurencji. Beneficjent mógł spowodować, że potencjalni wykonawcy z jakiegoś względu mogli zrezygnować ze złożenia oferty lub odwrotnie - mogliby być zainteresowani udziałem w postępowaniu o innym kształcie. Zmiana założeń dotyczących przedmiotu zamówienia oraz czasu realizacji jest zmianą istotną. Taka sytuacja jest przykładem nierównego traktowania potencjalnych wykonawców zamówienia, ponieważ potencjalni wykonawcy danego zamówienia składają swoje oferty w odpowiedzi na treść ogłoszenia, a nie w oparciu o zapisy wniosku o dofinansowanie. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty strony dotyczące podziału zamówienia na poszczególne usługi co miałoby uzasadniać odmienną klasyfikację PKD bądź wpisanie usług pojedynczo w budżet projektu we wniosku o dofinansowanie. Strona dokonała podziału zamówienia, co skutkowało zaniżeniem jego wartości szacunkowej, a co za tym idzie nie zachowała należytej staranności przy szacowaniu wartości zamówienia. Beneficjent podzielił zamówienie pomijając przy tym fakt, że zaistniały łącznie trzy przesłanki uniemożliwiające taki podział. Strona podpisała trzy umowy dotyczące poniesienia wydatków związanych z noclegiem, wyżywieniem oraz akcesoriami do rekreacji podczas wyjazdu rodzinnego. Wykonawcą wszystkich usług został jeden podmiot. Usługi hotelowe, w ramach których przyjmuje się m.in. nocleg, wyżywienie i akcesoria do rekreacji - są tożsame rodzajowo/funkcjonalnie, możliwe było udzielenie zamówienia w tym samym czasie, możliwe było wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę. Należy podkreślić, że usługi miały być świadczone podczas jednego wyjazdu rodzinnego. Strona udzieliła zamówienia na usługę noclegu, wyżywienia oraz wynajmu akcesoriów do rekreacji poza procedurą rozeznania rynku. Za usługi te została wystawiona jedna faktura wystawiona przez jednego wykonawcę. Zgodnie z sekcją 6.5.1 pkt 2 wytycznych kwalifikowalności w ramach rozeznania rynku: "Do udokumentowania, że zamówienie zostało wykonane po cenie nie wyższej niż cena rynkowa, niezbędne jest przedstawienie co najmniej wydruku zapytania ofertowego zamieszczonego na stronie internetowej beneficjenta wraz z otrzymanymi ofertami, lub potwierdzenie wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje co najmniej trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia, wraz z otrzymanymi ofertami. W przypadku, gdy w wyniku upublicznienia zapytania ofertowego lub skierowania zapytania do potencjalnych wykonawców nie otrzymano ofert, niezbędne jest przedstawienie np. wydruków stron internetowych z opisem towaru/usługi i ceną lub wydruków maili z informacją na temat ceny za określony towar/usługę, albo innego dokumentu.". Bezsporne w sprawie jest , że strona nie opublikowała zapytania ofertowego lub nie wysłał zapytań do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców i tym samym nie zebrała ofert złożonych w odpowiedzi na zapytanie ofertowe. Obowiązkiem Beneficjenta było rzetelne przeprowadzenie szacowania wartości zamówienia. Sąd podzielił stanowisko organu, że niezasadne jest stanowisko strony, że skoro cena jednostkowa poszczególnym usług wynosiła mniej niż 20 tys. zł, to nie była zobowiązana do zastosowania procedury rozeznania rynku. Strona nie uwzględniła bowiem faktu bezzasadnego podziału zamówienia. Nie zasadny jest również argument strony, że fakt podziału zamówienia na poszczególne usługi uzasadniony jest odmienną klasyfikacją PKD bowiem za uznaniem usług jako odrębnych zamówień nie przemawia różna klasyfikacja PKD. Wielokrotnie przedmiotem jednego zamówienia są roboty/towary/usługi zaliczane do różnych grup. Naruszenie w tym przypadku polega na tym, że Beneficjent dopuścił się podziału zamówienia i tym samym nie zastosował właściwej procedury określonej w wytycznych kwalifikowalności. Zamówienie powinno stanowić całość dla wszystkich wymienionych usług - w tym przypadku wartość zamówienia wskazywałaby że zachodzi konieczność zastosowania procedury rozeznania rynku. Z tych przyczyn oraz na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), Sąd oddalił skargę.