I SA/Ol 371/11
PostanowienieWSA w Olsztynie2011-06-02
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku dla siebie i rodziny, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
A. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżąca jest rozwiedziona, bezrobotna, zarejestrowana w PUP, utrzymuje się z alimentów i zasiłku rodzinnego, korzysta z pomocy rodziny. Posiada ½ nieruchomości obciążonej hipoteką, z której nie może pozyskać środków. Ponosi miesięczne wydatki, które wraz z wyżywieniem i innymi potrzebami pochłaniają jej dochody. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 28 maja 2011r. A. B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem dorosłych uczących się dzieci. Skarżąca posiada ½ nieruchomości w postaci zabudowy (warsztat), nieruchomość ta zajęta jest na poczet posiadanych zaległości. Innego majątku nie posiada. Argumentując wniosek skarżąca wyjaśniła, iż jest po rozwodzie, nie pracuje, jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w PUP. Ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Źródłem utrzymania rodziny są alimenty w wysokości 1.000 zł wypłacane przez fundusz alimentacyjny, zasiłek rodzinny w kwocie 96 zł oraz pomoc rodziny.
Mając na uwadze, iż postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie dotyczyło odmowy umorzenia zaległości podatkowych, miało zatem na celu ustalenie sytuacji finansowej i materialnej strony, posłużono się przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku zebranym w tym postępowaniu materiałem dowodowym. Na podstawie akt administracyjnych ustalono, iż skarżąca jest zarejestrowana jako bezrobotna, nie otrzymuje zasiłku i obecnie poszukuje pracy. Tak jak wykazała w formularzu wniosku PPF otrzymuje alimenty z funduszu alimentacyjnego oraz zasiłek rodzinny na syna. Łączny dochód rodziny wynosi 1.098 zł. Korzysta z pomocy rodziny w formie rzeczowej, np. drewno na opał otrzymała od brata. Nie korzysta z pomocy osób trzecich, nie prowadzi działalności gospodarczej, rolniczej czy inwestycyjnej. W 2008r rozwiodła się, mąż nie utrzymuje kontaktów dziećmi. Skarżąca zamieszkuje w domu o powierzchni 120 m2, stanowiącym własność matki byłego męża. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dziećmi nie uzyskującymi żadnych dochodów. Córka wnioskodawczyni studiuje, syn uczy się. Skarżąca posiada zaległości wobec ZUS oraz z tytułu kredytów bankowych ( 500.000 zł zaciągnięty w kwietniu 2007r. – na rozwój działalności gospodarczej, 337.774,55 zł pod hipotekę warsztatu). Ponosi następujące miesięczne wydatki: gaz ( w okresie letnim) – 170 zł, opłata za telefon komórkowy 55 zł, woda
i ścieki – 102 zł, telewizja 39,90 zł, wywóz nieczystości – 23,11 zł, energia 178,14 zł. Łącznie miesięczne wydatki stanowią kwotę 568,87 zł. Na pozostałe wydatki w tym wyżywienie, zakup odzieży i środków czystości, pozostaje kwota 529,13 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym,
w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§2 i 3 p.p.s.a.).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca,
w wystarczający sposób uwiarygodniła swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową
i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Na podstawie złożonych oświadczeń stwierdzić bowiem można, iż wnioskodawczyni oraz jej dzieci utrzymują się z bardzo ograniczonych środków finansowych, które pozwalają na bardzo skromne utrzymanie rodziny zabezpieczające podstawy egzystencji. Skarżąca jest osoba bezrobotną, bez prawa do zasiłku, mającą na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Nie bez znaczenia, dla oceny złożonego wniosku, jest również okoliczność udzielania wnioskodawczyni pomocy ze strony rodziny: brata i byłej teściowej. Skarżąca nie posiada również majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. O trudnej sytuacji materialnej świadczy również nie spłacanie zaciągniętych kredytów.
W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż
z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu
o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło