I SA/Ol 371/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) zł Wnioskiem z dnia 30 lipca 2012 r., skarżący L. S., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu wniosku PPF. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Uzyskuje miesięcznie dochody z renty w kwocie "[...]" zł oraz z umowy najmu w kwocie "[...]" zł. Posiada mieszkanie o powierzchni "[...]" m2. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą ok. 575 zł, ponadto ponosi wydatki na syna, który przebywa w Zakładzie Karnym (przekazy pieniężne, paczki, zakupy w kantynie ZK) – 370 zł. Nadto ponosi wydatki z tytułu opłat za telefon – 120 zł, garażu 34,10 zł. Wskazał, że łączne miesięczne wydatki kształtują się w granicach ok. 1099 zł. Na wyżywienie pozostaje skarżącemu kwota "[...]’ zł, tym samym w ocenie skarżącego ewentualny brak przyznania prawa pomocy pozbawi go prawa do Sądu. Nadto podkreślił, że wysokość uzyskiwanych dochód powoduje, że znajduje się na "progu minimum egzystencji". Dodatkowo oświadczył, że posiada zadłużenie w SM na kwotę 4.080,46 zł oraz w Urzędzie Miasta na kwotę 3.899 zł. Do wniosku załączył kserokopie: dokonania zapłaty za czynsz za miesiąc maj 2012 r. na kwotę "[....]" zł oraz za miesiąc czerwiec 2012 r. na kwotę "[...]" zł, cztery potwierdzenia nadania środków pieniężnych dla syna na łączną kwotę 320 zł w okresie od 30.04.2012 r. do 2.07.2012 r., dwa nieopłacone polecenia przelewów z tytułu opłat za gaz na kwotę 94,28 zł każde, wezwanie do zapłaty ze Spółdzielni Mieszkaniowej zaległości w opłatach na kwotę 4080,46 zł, potwierdzenie nadania paczki z dnia 4.06.2012 r. oraz z dnia 6.07.2012 r. dla syna, trzy pokwitowania zapłaty za energię eklektyczną na kwotę ok. 65 zł każde, pokwitowania dokonania wypłaty środków pieniężnych z rachunku bankowego skarżącego, pismo w sprawie wysokości czynszu za garaż, pismo z Urzędu Miasta w sprawie wysokości opłaty za bezumowne korzystanie z gruntu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Należy zauważyć, że ciężar dowodu tj. dostarczenia wszelkich dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Ponadto zauważyć należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Na podstawie złożonych oświadczeń referendarz sądowy ustalił, że wbrew twierdzeniom skarżącego z uzyskiwanego dochodu istnieje możliwość opłacenia należnych kosztów sądowych w zakresie częściowym w wysokości 150 zł, bez pozbawienia strony tzw. prawa do Sądu. Podkreślić należy, że skarżący uzyskuje stałe miesięczne dochody w wysokości "[...]" zł. Z uzyskiwanego dochodu zobowiązany jest opłacić czynsz za mieszkanie oraz bieżące opłaty za media tj.: gaz, prąd, telefon, opłata za garaż. Łączne stałe miesięczne wydatki skarżącego wynoszą ok. 770 zł. Zatem na pozostałe koszty związane z utrzymaniem i ewentualnie na opłacenie kosztów sądowych pozostaje skarżącemu miesięcznie kwota "[...]" zł. W ocenie referendarza sądowego z pozostającej po opłaceniu stałych kosztów kwoty skarżący jest w stanie opłacić nie tylko niezbędne wydatki związane z utrzymaniem własnym – zakup żywności, środków higienicznych ale również opłacić częściowo należne koszty sądowe. Wskazać przy tym należy, że w ocenie rozpoznającego wniosek wskazane przez skarżącego wydatki ponoszone na syna, przebywającego w Zakładzie Karnym nie stanowią koniecznych i niezbędnych wydatków, bez których poniesienia byłby zagrożony byt skarżącego czy jego syna. Podkreślić należy, że Skarb Państwa ponosi wszelkie niezbędne koszty związane z pobytem syn w Zakładzie Karnym, tym samym pomoc dodatkowa w postaci przekazywanych środków pieniężnych czy też pomoc rzeczowa świadczona przez skarżącego nie może uzasadniać przyznania prawa pomocy w postaci całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Przerzucenie ciężaru poniesienia całych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego na Budżet Państwa, w tej sytuacji stanowiłoby rażące naruszenie art. 84 Konstytucji RP. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.