I SA/Ol 371/17

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-07-14

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżąca, mimo wezwania, nie przedłożyła wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających jej sytuację materialną i finansową. Brak ten uniemożliwił zweryfikowanie jej oświadczenia i ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca B. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Wnioskodawczyni podała swoje dochody, dochody męża, świadczenia socjalne oraz wydatki. Sąd wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej rodziny. Skarżąca uzupełniła wniosek, ale nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o umorzenie podatku dochodowego postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2017r. skarżąca B. B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w tym wpisu od skargi w wysokości 100zł, natomiast w skardze z dnia 11 maja 2017r. wniosła także "o udzielenie na jej rzecz prawa pomocy poprzez przyznanie mu radcy prawnego z urzędu, który będzie reprezentował skarżącą w przedmiotowej sprawie." Z oświadczenia wnioskodawczyni zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynikało, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz dwiema córkami. Skarżąca otrzymuje rentę w wysokości "[...]" zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości "[...]" zł, jej mąż otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości "[...]" zł, dodatkowo na jedną z córek rodzina otrzymuje świadczenie socjalne "[...]" . Łączny dochód rodziny wynosi "[...]" zł. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 78 m2 o szacunkowej wartości 30.000 zł. Innego majątku nie posiada. Do stałych miesięcznych wydatków i zobowiązań wnioskodawczyni zaliczyła: energię elektryczną w kwocie 223,32 zł, odpady komunalne 48 zł, podatek od nieruchomości 208 zł, internet 46,49 zł, gaz 55 zł, ubezpieczenie 47 zł, leki 160 zł, bilety na dojazdy 215 zł. W związku z koniecznością uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawczyni wezwana została jednocześnie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej (w zakresie potwierdzenia uzyskiwanych dochodów przez członków rodziny oraz przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych przez skarżącą oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, bądź pisemnego oświadczenia o nieposiadaniu takowych przez każdą z wymienionych osób). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca uzupełniła braki formalne formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) przedkładając wypełniony druk. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi oraz ustanowieniem dla siebie pełnomocnika. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła żądanych dodatkowych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych w postaci wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawczyni oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, jak również dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez rodzinę dochód (w przypadku gdy środki te nie wpływają na rachunki bankowe). Wnioskodawczyni nie przedłożyła również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. To, że skarżąca, pomimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego w formularzu PPF oświadczenia w zakresie sytuacji materialnej i finansowej wnioskodawczyni. Tym samym nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada, czy nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów niniejszego postępowania. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób pełny i wyczerpujący wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Na marginesie wskazać należy, iż deklarowana przez skarżącą wysokość dochodu uzyskiwanego przez rodzinę ("[...]" zł), przy uwzględnieniu deklarowanych stałych wydatków ("[...]" zł) nie wskazuje na niemożność poniesienia przez nią kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło