I SA/Ol 378/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2009-09-07
Skład orzekający: Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego) w sytuacji, gdy wykazuje ona stratę z działalności gospodarczej i posiada znaczne zadłużenie, mimo że jej bilans za poprzedni rok wykazał zysk?Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na zwolnieniu od wpisu sądowego, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd uznał, że wykazanie straty z bieżącej działalności gospodarczej, pomimo bilansowego zysku wynikającego z przeksięgowania zobowiązań, oraz istnienie egzekucji komorniczej uzasadniają przyznanie częściowego prawa pomocy.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe "A" Sp. z o.o. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, jednak Spółka wniosła sprzeciw. Sąd, rozpoznając wniosek ponownie, ustalił, że Spółka wykazała stratę z działalności gospodarczej, posiada znaczne zadłużenie wobec różnych wierzycieli (w tym podatkowe i ZUS) oraz toczy się wobec niej egzekucja komornicza, mimo że jej bilans za poprzedni rok wykazał zysk.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym – zwolniono skarżącą od wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 7 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego "A" Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego "A" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym – zwolnić skarżącą od wpisu sądowego.
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2009r. (doręczonym w dniu 10.07.2009r.) Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmówił Przedsiębiorstwu Produkcyjno – Handlowemu "A" Sp. z o.o. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 16 lipca 2009r. Spółka wniosła sprzeciw przeciwko temu postanowieniu, zatem stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., postanowienie to utraciło moc.
W związku z argumentacją zawartą w sprzeciwie Sąd, zobowiązany do rozpoznania wniosku na nowo, wezwał Spółkę w trybie art. 255 p.p.s.a. do przedłożenia dokumentów oraz danych dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej i ustalił, co następuje:
Ze złożonego przez skarżącą na formularzu wniosku oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50 tys. zł, wartość środków trwałych 343.489,92 zł. Osiągnęła za 2008 rok zysk w wysokości 45.918,80 zł. Nie posiada żadnych środków na rachunku bankowym. Jako uzasadnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca podniosła, że nie posiada środków finansowych na ich poniesienie. Natomiast ciążą na niej liczne zaległości w zobowiązaniach wobec następujących wierzycieli:
– Miasta B. - ok. 25 tys. zł z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego.
– Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - ok. 24 tys. zł.
– Agencji Nieruchomości Rolnych OT 32.907,25 zł.
– Urzędu Skarbowego ok. 7.000 zł.
Ponadto w stosunku do Spółki toczy się egzekucja komornicza – sygn. akt "[...]" dotycząca kwoty ok. 8 tys. zł. Skarżąca nadmieniła, że nie otrzymuje dopłat unijnych, a nadto doznała znacznych strat na skutek suszy.
W sprzeciwie od postanowienia Referendarza Spółka wyjaśniła, że zysk wykazany w bilansie za 2008r. nie oznacza posiadania środków finansowych, wynikał bowiem z przeksięgowania przedawnionych zobowiązań na zyski nadzwyczajne oraz z wycenienia produkcji w toku.
Natomiast z działalności gospodarczej Spółka poniosła stratę, na dowód czego przedstawiła kserokopie deklaracji CIT-2 oraz zeznanie na podatek dochodowy za 2008r. – CIT-8, w którym wykazała stratę w wysokości 21.344,30 zł
Za pismem z dnia 4.08.2009r. Spółka przedłożyła :
– kserokopie deklaracji za okres od 01.do 06.2009r., z których wynika, że na dzień 30.06.2009r. poniosła stratę z działalności w wysokości 8.674,20 zł,
– kserokopię pisma Agencji Nieruchomości Rolnych OT z dnia 23.06.2009r., w którym wskazano, że wymagane zadłużenie Spółki z o.o. "A" na dzień 23.06.2009r. stanowi kwotę 78.953,63 zł,
– zawiadomienie organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5.11.2007r. o zajęciu rachunku bankowego Spółki w B.G.Ż., w związku z egzekucją należności podatkowych w/g pięciu tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza B.,
– zestawienie obrotów ewidencjonowanych na koncie "kasa" oraz stan konta przychodów na dzień 30.06.2009r.
Stosownie do art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane:
1. w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2. w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie Sądu przedłożone przez stronę dowody oraz wyjaśnienia dają podstawę do przyjęcia, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W szczególności Sąd wziął pod uwagę fakt, że wykazany w bilansie za 2008r. zysk wynikał ze zmniejszenia zobowiązań zatem miał charakter memoriałowy. Z działalności gospodarczej Spółka poniosła stratę. Również w okresie do 30.06.2009r. w dalszym ciągu wykazuje stratę. Posiada zobowiązania cywilnoprawne jak i publiczno-prawne w stosunku do których toczy się egzekucja.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zatem w sytuacji braku bieżących środków finansowych oraz egzekucyjnego zajęcia rachunku bankowego Spółki Sąd uznał za zasadne zwolnienie jej od wpisu sądowego co oznacza, że będzie ona zobowiązana do poniesienia ewentualnych dalszych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło