I SA/Ol 387/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Brzuzy po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 7 lipca 2025 r., 2801-IOV-1.4103.17.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę. T. J. (dalej jako: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 7 lipca 2025 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 10 września 2025 r. wezwano skarżącego (dwukrotnie) do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez podanie numeru PESEL. Ponadto zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 10 września 2025 r. wezwano stronę do uiszczenia należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd podjął dwie próby doręczenia stronie ww. wezwania oraz odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (k. 14 i 17 akt sądowych). Ostatnia korespondencja skierowana do strony (jedną przesyłką) była dwukrotnie awizowana: po raz pierwszy 21 października 2025 r., po raz drugi 29 października 2025 r. (k. 17 akt sądowych), zaś 5 listopada 2025 r. zwrócono ją do nadawcy. Czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 §4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", upłynął 4 listopada 2025 r. i z upływem tego dnia doręczenie należało uznać za dokonane. Jak wynika z akt sprawy, braki formalne skargi kasacyjnej nie zostały usunięte, a należny wpis sądowy nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje. Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 57 §1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, szczegółowo opisanym w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 46 §2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pismo strony, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W myśl art. 49 §1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (art. 58 §1 pkt 3 p.p.s.a.). Według art. 230 §1 i §2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Zgodnie z art. 220 §1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 §3 p.p.s.a.). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 §3 p.p.s.a.). W będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia skardze, która stanowi pierwsze pismo w sprawie skarżący nie wskazał swojego numeru PESEL. Z uwagi na stwierdzone braki formalne skargi, należało wezwać stronę do ich usunięcia w drodze stosownego zarządzenia, które zostało wydane w sprawie przez Przewodniczącą Wydziału I 10 września 2025 r. (k. 1 akt sądowych). Jednocześnie wniesiona do sądu skarga nie została opłacona, dlatego też należało doręczyć skarżącemu wydane 10 września 2025 r. przez Przewodniczącą Wydziału I zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (k. 9 akt sądowych). Zaznaczyć jednocześnie należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 niezachowanie określonego w art. 46 §2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu (podanie numer PESEL strony wnoszącej pismo) jest brakiem formalnym, który winien być uzupełniony w trybie art. 49 §1 w związku z art. 58 §1 pkt 3 p.p.s.a. niezależnie, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych będących w dyspozycji sądu. Jak wynika z podjętej przez NSA uchwały, numer PESEL musi znajdować się w pierwszym piśmie strony skarżącej w sprawie, a w przypadku jego braku - na wezwanie sądu - powinien być w zakreślonym terminie nadesłany. Sąd nie jest uprawniony do podejmowania czynności procesowych za stronę, w szczególności uzupełniania braków formalnych pisma na podstawie np. akt administracyjnych. Stanowisko zajęte we wskazanej uchwale wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Pisma sądu z 12 września 2025 r. (k. 10-13 akt sądowych) w zakresie wezwania do usunięcia dostrzeżonych braków skargi, a także doręczenia odpisu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostały doręczone stronie jedną przesyłką na adres do korespondencji podany w skardze w trybie fikcji prawnej doręczenia w dniu 4 listopada 2025 r. stosownie do art. 73 §1-§4 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a. pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w §2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w §2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §1. Zatem doręczenie pisma w ww. trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od tej też daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia przesyłki. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt, że jej adresat zapoznał się z treścią przesyłki ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. Zgodnie z informacjami zamieszczonymi na zwróconej przesyłce (k. 17 akt sądowych) korespondencja sądu była dwukrotnie awizowana: po raz pierwszy 21 października 2025 r. i po raz drugi w dniu 29 października 2025 r. Uwzględniając zatem treść art. 73 §1-§4 p.p.s.a. przesyłkę tę należało uznać za doręczoną 4 listopada 2025 r., tj. z upływem czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia (awizo) o jej złożeniu w placówce pocztowej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że ustawowy (7 - dniowy termin) do wykonania nałożonych na stronę obowiązków upłynął 12 listopada 2025 r. (środa), który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, bowiem 11 listopada 2025 r. (wtorek) wypadał w dniu ustawowo wolnym. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy pomimo upływu wskazanego terminu skarżący zarówno nie uzupełnił braków formalnych skargi, jak również nie uiścił należnego w sprawie wpisu sądowego, co obligowało sąd do odrzucenia skargi. Warto przy tym wskazać, że sąd podjął dwie próby doręczenia ww. korespondencji w sprawie. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 58 §1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 220 §3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.