I SA/Ol 388/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G., R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016 r. postanawia przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego Wnioskiem z dnia 7 czerwca 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący R.G.zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego M. I.. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.G.. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z renty M.G. w wysokości "[...]" oraz emerytury skarżącego w kwocie "[...]". Łączny dochód rodziny wynosi "[...]" netto miesięcznie. Nadto małżonkowie G. otrzymali jednorazowe dodatki w wysokości łącznej 500 zł. Skarżący wraz z żoną jest właścicielem połowy domu z 1900 r. wymagającego remontu, mieszkania o powierzchni 115 m2, nieruchomości rolnej we współwłasności z innymi osobami. Innego majątku nie posiadają. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał na problemy ze zdrowiem. Wyjaśniła, że jest inwalidą "znacznego stopnia". Choruje "[...]".Żona wnioskodawcy jest po operacji "[...]". Nadto choruje na "[...]". Podkreślił, iż wraz z żoną ponoszą następujące koszty utrzymania: leki 291 zł, prąd 298 zł, woda 187 zł, gaz 172 zł, TV- 50 zł, telefon -28 zł. Nadto za pobyt w Sanatorium ponieśli dodatkowe koszty w wysokości 857,50 zł. Łączne stałe wydatki określili na kwotę 1194 zł. Pozostałe środki przeznaczają "na życie" dla dwóch osób. Odnosząc się do posiadanego majątku wyjaśnił, że lokalizacja nieruchomości obok cmentarza oraz dewastacja jeziora, wspólnego lasu i gruntów przez ścieki cmentarne, śmieci i inne nieczystości pozbawiła właścicieli możliwości sprzedaży przedmiotowych nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe strony utrzymuje się z kwoty w wysokości "[...]". Z tego ponoszą stałe wydatki miesięczne w wysokości 1194 zł, pozostałe środki przeznaczają na zakup żywności, odzieży. Sytuacja strony nie pozwala zatem na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Strona nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym jak i związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego. Jednocześnie należy wyjaśnić, że wyznaczenie konkretnej osoby jako pełnomocnika z urzędu nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata czy radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub właściwej rady okręgowej izby radców prawnych. Ustanawiając na rzecz strony adwokata lub radcę prawnego sąd nie wskazuje zatem w wydanym postanowieniu konkretnego pełnomocnika. Sąd zwracając się do właściwego organu samorządu zawodowego o wyznaczenie pełnomocnika może jedynie poinformować ten organ, że strona wnosiła o ustanowienie konkretnego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego właściwa okręgowa rada adwokacka, lub właściwa rada okręgowa izby radców prawnych w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego przez stronę. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 orzeczono jak w sentencji postanowienia.