I SA/Ol 395/17

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-09-18

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne, ponieważ skarżący był z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących bezczynności organu. Wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony w zakresie częściowym, ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, mimo zwolnienia z opłat sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną, która została oddalona wyrokiem WSA. Następnie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił oświadczenie o stanie majątkowym, wskazując na trudną sytuację finansową i brak dochodów, utrzymując się z zasiłku MOPS. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: skargi na czynność egzekucyjną postanawia: 1 umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych 2. ustanowić dla skarżącego adwokata WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 12 lipca 2017r. wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" Pismem z dnia 8 sierpnia 2017r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku wniesienia opłaty oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 10 sierpnia 2017r. (doręczonym w dniu 29.08.2017r.) wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym druku formularza (PPF). W dniu 5 września 2017r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (uznano, że dokonana przez skarżącego obróbka graficzna formularza, która nie pozbawiła go żadnych elementów istotnych, nie wpłynęła negatywnie na jego moc prawną). W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, jest współwłaścicielem domu, który został zniszczony przez wybuch gazu i pożar, ponadto został zajęty przez komornika, nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku nie wykazał dochodów. Wskazał, iż nie ponosi kosztów utrzymania w postaci opłat za media, kosztów eksploatacji samochodu, leczenia, podatków, ubezpieczeń, pożyczek czy też kredytów z powodu braku środków lub też braku zobowiązań z tego tytułu. Ponosi opłaty z tytułu użytkowania telefonu i Internetu w kwocie ok. 100 zł. Z uzyskiwanego zasiłku z MOPSU ponosi wydatki na wyżywienie w kwocie około 15-20 zł dziennie, korzysta również z pomocy rzeczowej MOPS-u w postaci produktów żywnościowych. Odzież kupuje używaną lub też otrzymuje z pomocy społecznej. Stwierdził, że nie wykonuje prac dorywczych jak i sezonowych. Do wniosku załączył kopię decyzji z dnia 12 maja 2017 r. o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości "[...]" zł miesięcznie w okresie od 1 maja do 30 września 2017 r. kopie orzeczeń i pism kierowanych do skarżącego przez organy władzy sądowniczej, kopie miesięcznych zestawień przychodów z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej za okres od maja 2017 r. do lipca 2017 r., kopie zeznań podatkowych PIT-36 za rok 2015 i 2016 oraz kopię skierowania do otrzymania pomocy żywnościowej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 współfinasowanego z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD). Rozpoznając niniejszy wniosek, zważono co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 249 a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skoro zatem skarżący w niniejszej sprawie jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Z kolei wniosek o ustanowienie adwokata podlegał rozpoznaniu w kontekście brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., według którego prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie powyższe, jak również fakt, iż zgodnie ze złożonym oświadczeniem o stanie majątku skarżący nie posiada żadnych składników majątkowych umożliwiających zdobycie środków finansowych, zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc bowiem pod uwagę, iż skarżący utrzymuje się z pomocy społecznej z uwagi na brak dochodów oraz bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, co wynika z uzasadnienia decyzji z dnia 12 maja 2017 r. (vide: k. 24 akt), nie jest możliwe poczynienie przez niego jakichkolwiek oszczędności celem pokrycia kosztów zastępstwa prawnego. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249 a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło