I SA/Ol 399/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: stwierdzenia powstania długu celnego, określenia kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 12 listopada 2015r. skarżąca A. S., w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 października 2015r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Skarżąca jest współwłaścicielka mieszkania o powierzchni 92m2 o szacunkowej wartości 150.000 zł, na którego zakup zaciągnięty został kredyt hipoteczny, posiada również samochód marki "[...]" z 1990r. o wartości 1.000 zł. Innego majątku nie posiada zarówno wnioskodawczyni jak i jej mąż. Skarżąca zatrudniona jest na umowę o pracę w wymiarze ¾ etatu i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1.000 zł netto. Jej mąż zatrudniony na umowę o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2.500 zł netto. Wnioskodawczyni wskazała, iż obciążają ją następujące wydatki: kredyt hipoteczny w wysokości 900 zł miesięcznie, kredyt konsumencki w wysokości 510 zł miesięcznie, spłata kart kredytowych 700 zł miesięcznie, opłaty z tytułu energii, wody, śmieci, gazu, ogrzewania 700 zł miesięcznie Argumentując wniosek skarżąca wskazała na wysokie koszty utrzymania i brak środków na opłacenie pełnomocnika we własnym zakresie. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie referendarza sądowego skarżąca wyjaśniła, iż wraz z mężem są właścicielami mieszkania o powierzchni 91,61 m2, na które został zaciągnięty kredyt hipoteczny w wysokości 157.000, 00 zł oraz działki rolnej o powierzchni 0,0888 ha. Wskazała, że nie korzystają z żadnej pomocy finansowej i rzeczowej w związku z ponoszonymi kosztami utrzymania. Wnioskodawczyni podała, iż we wrześniu 2010r. zaciągnęła kredyt konsumencki w wysokości 23.000 zł na remont i modernizację mieszkania na okres 8 lat. Skarżąca wykazała następujące miesięczne koszty utrzymania: energia elektryczna 224 zł, woda 76 zł, śmieci 42 zł, gaz (butla) 46 zł, telefony komórkowe 84 zł, centralne ogrzewanie 250 zł, środki czystości 50 zł, wyżywienie 500 zł, kredyt hipoteczny 899,94 zł, kredyt konsumencki 444,00 zł, koszty eksploatacji samochodu 100 zł, podatek 86 zł. Łącznie koszty utrzymania wynoszą około 2.800 zł. Do złożonych oświadczeń skarżąca załączyła wyciąg z własnego rachunku bankowego w "[...]" za okres od 1 maja 2015r. do 30 listopada 2015r. (k. 51-61) oraz wyciągi z rachunków bankowych męża w "[...]" za okres od 1 maja 2015r. do 30 października 2015r.(k. 62-63) i "[...]" za okres od 1 maja 2015r. do 31 października 2015r. (k. 74-80). Skarżąca przedłożyła również kopię pisma z "[...]" dotyczącego wysokości rat kredytu (k. 64), kopię decyzji z dnia 27 stycznia 2015r. o wymiarze podatku od nieruchomości (k.65), kopię dowodu wpłaty za abonament telefoniczny, (k.66), kopię przelewu za wode i ścieki (k.67), kopię przelewu tytułem kredytu konsumenckiego oraz abonamentu telefonicznego (k.68), kopię przelewu za wodę (k.69-70), elektroniczną fakturę za energię elektryczną (k. 71), dokument wygenerowany elektronicznie potwierdzający wysokość wynagrodzenia wnioskodawczyni (k. 72). Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270, ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Ustanowienie radcy prawnego o co wnosi w niniejszej sprawie skarżąca, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje w przypadku, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Z powyższej regulacji wynika, iż chcąc ubiegać się o pomoc w zakresie częściowym, strona musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na obronę swoich interesów przed sądem. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą Budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Przedstawiona powyżej sytuacja materialna wnioskodawczyni nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Stwierdzić należy, iż wykazane przez skarżącą okoliczności nie wskazują, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni przyznać należy, iż skarżąca i jej mąż nie osiągają wysokich dochodów, które umożliwiałyby swobodne czy też nieodczuwalne dla budżetu domowego skarżącej poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Okoliczności tych nie kwestionuje referendarz sądowy, jednakże obiektywna ocena sytuacji materialnej skarżącej, nie wskazuje aby konieczna była w stosunku do niej pomoc państwa w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżąca jak i jej mąż osiągają stałe i regularne dochody, wnioskodawczyni 1.000 zł netto, jej mąż 2.500 zł netto. Są właścicielami majątku nieruchomego w postaci dużego mieszkania oraz działki o powierzchni 0,1237 ha (k.65). Posiadany przez skarżącą i jej męża majątek nie pozwala zaliczyć jej do osób żyjących w ubóstwie, wymagających pomocy ze strony Państwa. Dochody chociaż niewysokie, jednak wystarczają na pokrycie wszystkich wykazywanych wydatków, w tym dwóch kredytów w łącznej wysokości około 1.450 zł miesięcznie. Stałe miesięczne wydatki rodziny kształtują się na poziomie około 2.800 zł, natomiast uzyskiwane dochody wynoszą 3.500 zł netto. Tym samym rodzina dysponuje comiesięcznie wolną kwotą około 700 zł, którą przy rozsądnym gospodarowaniu może przeznaczyć na koszty związane z ustanowieniem radcy prawnego we własnym zakresie. Wskazać również należy, iż szczegółowa analiza wyciągów z rachunków bankowych wykazała, iż w lipcu 2015r. mąż wnioskodawczyni uzyskał wyższe niż przeciętnie wynagrodzenie tj. w kwocie 3.179,83 zł, dodatkowo otrzymał dofinansowanie do wypoczynku w kwocie 642 zł oraz przelew z tytułu polisy PZU 400 zł (k. 76), również w sierpniu 2015r. otrzymał wyższe wynagrodzenie w wysokości 4.111,42 zł. W okresie tym rodzina skarżącej dysponowała zatem dodatkową kwotą pieniężną wysokości około 3.300 zł, która umożliwiała poczynienie oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów ustanowienia pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Tym bardziej, że skarżąca miała świadomość zainicjowania postępowania sądowego skargą z dnia 14 czerwca 2015r. Ponadto z analizy rachunków bankowych skarżącej za okres maj-listopad 2015r. wynika, iż dokonuje ona na swoje konto tj. na rachunek, który posiada w "[...]" wpłat finansowych, czy to kasowych (łącznie kwota 1.200 zł), czy to wpłat dokonywanych przelewem (łącznie kwota 3.360zł). Skarżąca nie wyjaśniła przy tym źródła pochodzenia dodatkowych środków pieniężnych. Przy czym nie są to środki przelewane, jak wynika z porównania numerów rachunków bankowych, z kont bankowych posiadanych przez jej męża. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że są to dodatkowe środki finansowe, którymi dysponowała wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni nie wykazała również okoliczności stojących na przeszkodzie przeznaczeniu tych środków na koszty opłacenia pełnomocnika. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane argumenty uznano, iż sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskującej nie jest na tyle trudna, by uzasadniać pomoc państwa w zakresie ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.