I SA/Ol 399/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło asesor WSA Katarzyna Górska Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 7 listopada 2019r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2019r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta (dalej jako "organ I instancji"), z "[...]" w sprawie ustalenia E. P. i R. P. zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2019r. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji w decyzji z "[...]". do podstawy opodatkowania przyjął grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 6.161m2, budynek związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 3.027,80 m2 oraz budowlę o wartości 41.600 zł. W odwołaniu od ww. decyzji R. P. (dalej jako "podatnik", "strona", "skarżący") zarzucił organowi podatkowemu naruszenie: - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a i pkt 2 w lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2018r., poz. 1445 ze zm., dalej jako "u.p..o.l."), poprzez błędne przyjęcie, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące własnością strony powinny być opodatkowane według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy nie zachodzą przesłanki do uznania tych nieruchomości za związane z działalnością gospodarczą, - art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 2a lit. c u.p.o.l., poprzez uznanie budynku za związany z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy ze względu na zły stan techniczny budynek stanowiący zdecydowaną większość powierzchni użytkowej wskazanej w decyzji nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, - art. 121 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r., poz. 800 ze zm., dalej jako "O.p."), poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, w szczególności przez brak ustalenia, czy budynki mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na stan techniczny. Dodatkowo pełnomocnik strony podniósł, że jedynie podatnik posiada status przedsiębiorcy, zaś E. P. będąca współwłaścicielką nieruchomości nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej. Grunty i budynki nie powinny być kwalifikowane jako związane z działalnością gospodarczą. Zdecydowane większość powierzchni użytkowej opodatkowanego budynku nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zły stan techniczny budynku. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powołało treść art. 3 ust.1 pkt 1, art.2 ust.1, art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. i wskazano, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości skutkuje tym, że budynek, budowla i grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu według najwyższych stawek podatkowych. W definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Czasowe niewykorzystywanie nieruchomości lub zawieszenie działalności nie ma znaczenia dla zasadności ich opodatkowania stawkami właściwymi dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy wskazał, że strona od 17 października 1998r. jest przedsiębiorcą. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że E. i R. P. są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej położonej w "[...]", na której znajdują się budynki przemysłowe, budynki pozostałe niemieszkalne i budowle. Przedmiotowa nieruchomość gruntowa sklasyfikowana jest jako tereny przemysłowe oznaczone symbolem "Ba". Organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.) podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te, mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p.. W konsekwencji organ uznał, że grunty, budynki i budowle, które posiadają podatnicy, powinny być opodatkowane według stawek najwyższych, tj. związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powołując się na orzeczenia sądów Kolegium wskazało, że jeżeli jeden ze współwłaścicieli (będący przedsiębiorcą) wykorzystuje nieruchomość dla celów prowadzenia działalności gospodarczej, wówczas opodatkowanie podatkiem od nieruchomości następuje według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, także wówczas, gdy drugi ze współwłaścicieli działalności gospodarczej nie prowadzi. Sposób korzystania z posiadanej nieruchomości przez każdego ze współwłaścicieli oraz rodzaj prowadzonej działalności nie mają przy tym znaczenia dla ich solidarnej odpowiedzialności z tytułu obowiązku podatkowego, mogą mieć natomiast znaczenie dla ustalenia sposobu rozliczeń między nimi z tytułu obciążeń w podatku od nieruchomości (wyrok SN z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt III RN 22/02, publ. OSNP 2004/6/92, wyrok WSA w Gliwicach z 11 czerwca 2015 r., sygn. akt. I SA/Gl 1221/14, wyrok WSA w Gdańsku z 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1294/11). W związku z powyższym organ uznał, że fakt prowadzenia działalności gospodarczej tylko przez jednego współwłaściciela – skarżącego, nie ma znaczenia, gdyż nieruchomości jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu stawkami przewidzianymi dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Kolegium nie uwzględniło zarzutu strony, że część powierzchni użytkowej opodatkowanego budynku nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zły stan techniczny budynku, przez co nie można uznać gruntów i budynku za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Dokonując wykładni ww. przepisu w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016r. organ odwoławczy wskazał, że przepis ten uległ zmianie w zakresie występowania tzw. względów technicznych budynku. Powołując się na treść ust. 2a tego przepisu organ zwrócił uwagę, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania ust.2a tego przepisu. Zdaniem SKO, w niniejszej sprawie nie wystąpiły ww. przesłanki, na podstawie których można by uznać, że sporny budynek nie powinien być zaliczony do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie: - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) u.p.o.l., poprzez błędne ich zastosowanie w sytuacji, gdy grunty i budynki będące własnością skarżącego nie powinny być opodatkowane według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, gdyż nie zachodzą przesłanki do uznania ich za związane z działalnością gospodarczą, - art. 1a ust. 1 pkt 3, poprzez uznanie budynku za związany z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy ze względu na jego zły stan techniczny nie może on być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, - art. 121 oraz art. 122 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych oraz brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy polegający w szczególności na braku ustalenia, czy budynek należący do skarżącego może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na stan techniczny. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż ze względu na bardzo zły stan zadaszenia budynku już od dłuższego czasu nie jest on w ogóle użytkowany. Trudno w takiej sytuacji mówić o możliwości wykorzystywania budynku do celów działalności polegającej na wynajmowaniu lokali użytkowych. Nie zachodzi wiec możliwość zakwalifikowania budynku jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zarzucił organom, że wbrew art. 122 O.p. nie weryfikował stanu nieruchomości. Skarżący zwrócił uwagę, że jego żona jako współwłaścicielka budynku nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej, co oznacza, że grunty i budynki nie powinny być kwalifikowane jako związane z działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, zgodnie z powołanym wyżej przepisem Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Istotą sporu w sprawie było ustalenie, czy posiadane przez skarżącego i jego żonę nieruchomości: grunty, budynki i budowle podlegają opodatkowaniu według stawek najwyższych, tj. związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego, w przypadku, gdy właścicielem nieruchomości nie jest osoba prowadząca działalności gospodarczej (tj. małżonka skarżącego), nie jest uzasadnione zastosowanie najwyższej stawki podatkowej. Nadto skarżący powołuje się na zły stan techniczny budynku, który uniemożliwia wykorzystanie go do działalności gospodarczej. W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, a także będące użytkownikami wieczystymi gruntów. W treści art. 3 ust. 4 u.p.o.l. ustawodawca wskazał, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W orzecznictwie sądowym (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 9 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Po 345/10, LEX nr 674920, w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 401/10, LEX nr 750140 i w Opolu z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I SA/Op 237/10, LEX nr 749715) i doktrynie (por. L. Etel, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Wolters Kluwer Polska, 2008, s. 47–48) nie budzi wątpliwości, że osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości wraz z przedsiębiorcą lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, obowiązana jest opłacać podatek od nieruchomości według podwyższonych stawek, obowiązujących dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. O wyborze stawki podatku decyduje gospodarczy charakter przedmiotu opodatkowania, a nie właściwości podmiotowe podatników, a zobowiązanie podatkowe obarcza solidarnie wszystkich współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania. Nie ma usprawiedliwionych podstaw do różnicowania stawki podatku w oparciu o kryteria podmiotowe. Solidarny charakter tego zobowiązania wyklucza możliwość rozdzielenia go na poszczególnych podatników, z zastosowaniem zróżnicowanych, z uwagi na właściwości podmiotowe poszczególnych podatników, stawek opodatkowania. Obciążające wszystkich współwłaścicieli zobowiązanie, ustalić należy od będącego przedmiotem współwłasności przedmiotu opodatkowania, z zastosowaniem jednej właściwej z uwagi na przedmiot opodatkowania, stawki podatkowej. Dodatkowo podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, przy dokonywaniu wymiaru podatku dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 725 ze zm.) podstawą do ustalania wysokości zobowiązania podatkowego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 22 ust. 1 tej ustawy stanowi z kolei, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). Oparcie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest jak najbardziej prawidłowe. Dysponując wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie miały podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazania innego charakteru nieruchomości niż wynikający z tych właśnie ewidencji. W wyroku z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości (analogicznie w podatku rolnym lub podatku leśnym), nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku wiążące są więc dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze (por. wyroki NSA: z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07, z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07). Istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, stwierdzając, że przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku jest art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości związany jest zatem zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i budynków i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości pojawi się wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżący przeprowadzą skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Jak jednak zauważył NSA w wyroku z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1848/13, do czasu dokonania takiej zmiany, obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. W innym orzeczeniu NSA stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10). Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12). Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać należy, że SKO prawidłowo wskazało, że przy określaniu podatku od nieruchomości i ustalaniu podatnika uwzględnił przede wszystkim wypis z ewidencji gruntów. Z wypisu tego wynika, że podatnicy są właścicielami, będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości gruntowej, sklasyfikowanej jako tereny przemysłowe oznaczone symbolem "Ba". Organy ustaliły również, że skarżący jest od 17 października 1998r. przedsiębiorcą, zaś miejscem prowadzenia działalności gospodarczej jest ul. "[...]". Zgodnie natomiast z art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Z kolei art. 1a ust. 2a u.p.o.l. stanowi, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe dowiodły, że skarżący jest przedsiębiorcą. Okoliczność ta jest wystarczająca w świetle art. 1a pkt 3 u.p.o.l., do stwierdzenia, że budynek położony przy ul. "[...]", jako budynek będący w posiadaniu przedsiębiorcy, jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca w sposób wyraźny wskazał zatem, że dla ustalenia związania budynków z działalnością gospodarczą wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, nakładanym na podatnika nie z tytułu osiągania określonych przychodów, a z tytułu samego posiadania gruntu, budynku czy budowli. Tak więc należy uznać za chybiony argument skarżącego dotyczący opodatkowania przedmiotowej nieruchomości najwyższą stawką podatku, tj. związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla zastosowania stawki podatkowej nie ma bowiem znaczenia okoliczność, iż tylko jeden ze współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą na tej nieruchomości. Nieruchomość pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy i jako taka jest związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Prawidłowo organy uznały także, że twierdzenia skarżącego o złym stanie technicznym budynku nie mają wpływu na uznanie spornych nieruchomości za związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W niniejszej sprawie nie wystąpiły bowiem przesłanki, na podstawie których należałoby stwierdzić, że sporny budynek nie powinien być zaliczony do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił, że organy podatkowe zaniechały obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności związanych ze złym stanem technicznym przedmiotowego budynku. W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy wykazały, że postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w toku tego postępowania podejmowano wszelkie niezbędne działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy. Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej analizy stanu faktycznego i prawnego oraz jego oceny, jak też przeprowadził wszechstronną ocenę poczynionych ustaleń. Odniósł się również do twierdzeń skarżącego dotyczących złego stanu budynku, przyjmując że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 1a ust. 2a u.p.o.l. Tym samym niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy art. 121 oraz art. 122 O.p. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i w konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.