I SA/Ol 40/18

PostanowienieWSA w Olsztynie2018-04-24

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący, mimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jego sytuacji materialnej, nie przedłożył wymaganych oświadczeń i dokumentów. Brak tych dowodów uniemożliwił zweryfikowanie jego oświadczenia i ocenę zdolności płatniczych, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący D. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 2.000 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego. Wnioskodawca przedstawił wstępne informacje o swojej sytuacji materialnej, wskazując na posiadane nieruchomości, dochody z pracy oraz wydatki na rodzinę. Sąd wezwał go do uzupełnienia dokumentacji, jednak skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]’’ w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. postanawia: odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 8 marca 2018r. skarżący D. K., reprezentowany przez adwokata M. C., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w tym wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł. Z oświadczenia wnioskodawcy zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynikało, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami (18 i 14 lat) oraz córką (10 lat). Skarżący posiada majątek nieruchomy w postaci działki rolnej o powierzchni "[...]" m2 o szacunkowej wartości "[...]" zł oraz działki rolnej o powierzchni "[...]" m2 i szacunkowej wartości "[...]" zł. Innego majątku nieruchomego, przedmiotów o wartości powyżej "[...]" zł oszczędności, zasobów finansowych nie posiada. Majątku nie posiadają również osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący pracuje na umowę o pracę i z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w wysokości "[...]" zł. Wskazał, iż miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny wynoszą około "[...]’ zł. Są to wydatki na wyżywienie, internat, zajęcia pozalekcyjne dzieci, ubrania, środki czystości, opłaty eksploatacyjne takie jak wynajem mieszkania – "[...]" zł, prąd itp.). Argumentując wniosek skarżący podniósł, iż obciąża go kredyt w wysokości około "[...]’ zł, którego nie spłaca z uwagi na brak środków finansowych. Należące do jego majątku działki są zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Z żoną od 2012r. ma ustanowioną rozdzielność majątkową, wychowuje trójkę małoletnich dzieci. Środki na bieżące utrzymanie rodziny pochodzą z wynagrodzenia skarżącego oraz "pracy żony". Wskazał, iż sytuacja finansowa jego rodziny jest bardzo trudna i w dużej mierze uzależniona od pomocy najbliższych. Podniósł, iż nie posiada oszczędności na uiszczenie wpisu od skargi. Dodał również, iż zobowiązany jest do uiszczenia wpisu od skargi w drugiej sprawie. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego, wnioskodawca wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej jego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (w zakresie wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez żonę, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres 3 miesięcy skarżącego, jego żony oraz dzieci jeżeli posiadają rachunki bankowe, w przypadku braku rachunków przedłożenia dokumentów potwierdzających otrzymywanie wynagrodzenia "do rąk własnych" osób uprawnionych, majątku nieruchomego, ruchomego oraz zasobów finansowych w okresie dwuletnim przed złożeniem wniosku, ewentualnego prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego lub jego żonę, osiąganego dochodu, posiadanych środków trwałych, źródeł z których finansowany jest pełnomocnik skarżącego). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dodatkowych informacji, i dokumentów m.in. w postaci wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wyjaśnień w zakresie wysokości dochodów żony, dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez rodzinę dochód (w przypadku gdy środki te nie wpływają na rachunki bankowe), prowadzenia działalności gospodarczej, źródeł finansowania pełnomocnika. Wnioskodawca nie przedłożył również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. To, że skarżący, pomimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji finansowej, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego w formularzu PPF oświadczenia w zakresie sytuacji materialnej i finansowej wnioskodawcy. Tym samym nie pozwala przyjąć w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie posiada, czy nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów niniejszego postępowania. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowane tylko w stosunku do osób, które w sposób pełny i wyczerpujący wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze, iż przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 nie zostały spełnione, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło