I SA/Ol 403/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.) Protokolant Marika Brzozowiec po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na rozprawie w sprawie ze skargi A. P. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 czerwca 2008r., sygn. akt I SA/Ol 202/08, wydanym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego A.P. w dniu 4 września 2008 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie I SA/Ol 202/08, żądając uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z tytułu: jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) na rok 2006. Do skargi dołączył kopię protokołu kontroli terenowej przeprowadzonej dnia 8 września 2008r. Skarżący żądał wznowienia postępowania sądowego, wskazując na podstawę wznowienia wymienioną w art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), przy czym jako nową okoliczność faktyczną wskazał fakt, że w dniu 7 sierpnia 2008 r. na zlecenie Agencji przeprowadzono na terenie jego gospodarstwa ponowne pomiary powierzchni gruntów, w efekcie których ustalono, że powierzchnie poszczególnych działek odpowiadają pomiarom dokonanym wcześniej przez producenta rolnego. Uzasadniając żądanie skargi o wznowienie A.P. podał, że w toku postępowania administracyjnego twierdził konsekwentnie, iż dokonane przez niego pomiary powierzchni gruntów były prawidłowe, zaś pomiary przeprowadzone przez organ administracji nie odpowiadały rzeczywistości. Decyzja o odmowie przyznania ww. płatności oparta była natomiast na wynikach kontroli na miejscu, mających świadczyć o tym, że producent rolny nie spełnia warunków do przyznania takiej płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 r. oddalił skargę na tę decyzję uznając, że dokonane przez organ administracji czynności nie pozwalają na stwierdzenie, że doszło do naruszenia art.7, 77 § 1, 80 i art.84 § 4 k.p.a. Wnosząc o wznowienie postępowania A.P. domagał się jednocześnie uchylenia decyzji organu drugiej instancji. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor Oddziału), wniósł o oddalenie skargi o wznowienie postępowania, stwierdzając, że jest ona nieuzasadniona, bowiem nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, które miałyby wpływ na wynik sprawy, tj. na przyznanie skarżącemu płatności bezpośrednich w 2006r. Podkreślił, że wywodzenie z wyników kontroli w 2008r. stanu upraw w 2006r. jest nieuprawnione, gdyż stan ten w 2006r. dokumentują wyniki kontroli z 2006r., a stan upraw ulega zmianie i co roku może być inny, głównie poprzez działania producenta rolnego. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2008r. wyjaśnił, że w istocie w dniu 7 sierpnia 2008r. nie doszło do przeprowadzenia kontroli a przeprowadzono ją 8 września 2008r. pod nieobecność producenta rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Należy na wstępie podkreślić, że wznowienie postępowania sądowego jest instytucją procesową szczególną, obwarowaną licznymi rygorami, dotyczy bowiem sytuacji, w której dopuszcza się ponowne rozpoznanie sprawy, mimo że została już ona zakończona prawomocnym orzeczeniem. Dlatego wznowienie postępowania dopuszczalne jest jedynie w ściśle sprecyzowanych w ustawie przypadkach. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, jeśli spełnione zostaną przesłanki przewidziane w ustawie. Ponieważ jest to postępowanie wyjątkowe, przy stosowaniu przepisów o wznowieniu należy stosować wykładnię ścisłą, odrzucając interpretację rozszerzającą. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania ograniczone jest terminem, a nadto skarżący winien wykazać przesłanki dopuszczalności wznowienia. Zgodnie z przepisem art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie niespełnienia jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, albowiem warunkiem możliwości rozpoznania zasadności tej skargi jest spełnienie obu warunków wskazanych w § 1. Na posiedzeniu niejawnym badana jest więc wyłącznie formalna dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. Na tym etapie badania skargi o wznowienie postępowania sąd nie może badać trafności podstaw wznowienia postępowania, zaś odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić między innymi wtedy, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania może zatem zakończyć się dwojakiego rodzaju rozstrzygnięciem: postanowieniem o odrzuceniu skargi albo zarządzeniem o skierowaniu jej na rozprawę. To na rozprawie, zgodnie z art. 281 p.p.s.a., sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Jeżeli chodzi o kwestię, czy skarga o wznowienie postępowania sądowego opiera się na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu art. 280 § 1 p.p.s.a., należy uznać, że zachodzi to wówczas, gdy powołana w skardze podstawa wznowienia ma w danej sprawie charakter rzeczywisty, to jest zachodzi związek pomiędzy powołaną podstawą a treścią rozstrzygnięcia. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności tej skargi. Przedmiotem badania jest wyłącznie to, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania. Sąd dokonuje powyższej oceny w oparciu o twierdzenia przytoczone w skardze o wznowienie. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, lub jej przedstawiciel ustawowy. Wstępne badanie skargi A.P. o wznowienie, pod kątem spełnienia wyżej wymienionych warunków, prowadzi do wniosku, że zachowany został termin do wniesienia tej skargi, gdyż wpłynęła ona do WSA w Olsztynie w dniu 17 września 2008 r., zaś kontrola na jaką powoływał się skarżący, miała miejsce dnia 8 września 2008 r., o czym świadczy kopia raportu z kontroli dołączona do skargi o wznowienie (k.3 akt sądowych). Kopia raportu, jak wynika z pisma przewodniego datowanego na dzień 9 września 2008 r., tego dnia została skierowana do zainteresowanego. Tym samym najwcześniej tego dnia mógł on zapoznać się z wynikami kontroli, które uznaje za nowe okoliczności istotne z punktu widzenia skargi o wznowienia postępowania. Sposób sformułowania rozpatrywanej skargi o wznowienie budził wątpliwości co do tego czy strona powołuje się na nowe okoliczności czy na nowe dowody. W rozpatrywanej sprawie dokonując szczegółowej analizy skargi wywieść można, że w istocie chodzi skarżącemu o środek dowodowy, na który wcześniej nie mógł się powołać. Na okoliczność, że pomiary przeprowadzone w ramach kontroli przeprowadzonej w 2006r. nie były prawidłowe, mógł się skarżący powoływać (i uczynił to) już w toku postępowania przed organami administracji prowadzącymi sprawę płatności bezpośrednich na 2006 r. a także przed sądem rozpoznającym w dniu 18 czerwca 2008 r. jego skargę na decyzję organu II instancji. Nie można zatem mówić, że nastąpiło późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Jako podstawę wznowienia A.P. przywołał przepis art.273 § 2 p.p.s.a. Stanowi on, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przepis ten ma identyczne brzmienie jak art.403 § 2 kpc, zatem przy jego interpretacji nie można wyłączyć dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego, jakie powstało na tle stosowania art.403 §2 kpc. Określenie "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w czasie poprzedniego postępowania, lecz z których strona nie mogła skorzystać, gdyż na przykład o nich nie wiedziała (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 12 marca 1999 r. I PKN 66/99 OSNP 2000/10/392). Przyjąć więc należy, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania (por. uchwałę 7 sędziów SN z dnia 21 lutego 1969 r. III PZP 63/68 OSNC 1969/12/208 ). Przedmiotem postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem była kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia "[...]" utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" odmawiającą A.P. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 rok tj. jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Skarżący sformułował podstawę wznowienia przez wskazanie art. 273 § 2 p.p.s.a., ale nie oznacza to, że skarga została w istocie oparta o tę ustawową postawę wznowienia. Nie można utożsamiać wskazania wymienionej w ustawie p.p.s.a podstawy wznowienia z faktycznym istnieniem tej podstawy. Z uzasadnienia wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia wynika, że upatruje on nowej okoliczności w fakcie przeprowadzenia kolejnej kontroli obejmującej ponowny pomiar gruntów. Oznacza to, że w istocie skarżący domagając się wznowienia postępowania w oparciu o protokół kontroli powołuje się nie na nową okoliczność, lecz na środek dowodowy powstały po wydaniu wyroku. Wspomniany wyżej protokół zostały sporządzony już po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. objętego skargą o wznowienie postępowania sądowego i z tego powodu nie może stanowić ani okoliczności faktycznych ani środków dowodowych, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. W wyroku z dnia 3 września 2004 r. wydanym w sprawie o sygnaturze OSK 446/04 (publ w ONSA i WSA 2005/1/13) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r. nie można było skutecznie żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie opinii biegłego, sporządzonej po wydaniu wyroku przez sąd (art. 403 § 2 K.p.c. w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)". Orzeczenie to zachowało aktualność także w stanie prawnym obowiązującym w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Późniejsze wykrycie środka dowodowego dotyczy zatem tylko tych sytuacji, w których środek ten istniał przed zakończeniem postępowania, lecz nie mógł zostać powołany przez stronę. Środek dowodowy, który powstał dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia wydanego w postępowaniu objętym żądaniem wznowienia, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w cytowanej wyżej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r. oraz w wyroku NSA z 3 września 2004r. Stanowisko skarżącego w niniejszej sprawie, jakkolwiek nie wyrażone wprost, sprowadza się do tego, że wprawdzie wskazany w skardze o wznowienie postępowania wynik kontroli został sporządzony już po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jednakże wniosek ten wskazuje okoliczności faktyczne, o jakich mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a, to jest istniejące przed wydaniem wyroku. Zauważyć jednak należy, że kwestia prawidłowości powierzchni działek zgłoszonych przez rolnika do dopłat była podnoszona w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego ale nie miał on dodatkowego potwierdzenia dla swych twierdzeń. W związku z powyższym, środek dowodowy wskazany przez stronę (protokół kontroli dowód datowany na .8.09.2008 r.) nie może, w świetle treści art. 273 § 2 p.p.s.a., uzasadniać wznowienia wcześniej zakończonego postępowania sądowego. Powstał już po tym jak sprawa prowadzona była przez organy administracji i po rozpatrzeniu jej przez WSA. Nie może być więc uznany za później wykryty w rozumieniu art.273 §2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż wskazana przez stronę podstawa wznowienia w rzeczywistości nie występuje, co oznacza, że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i z tego względu podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a.