I SA/Ol 410/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-09-21

Skład orzekający: WSA Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada majątek nieruchomy, ale nie może go sprzedać z powodu postępowania egzekucyjnego i nie posiada bieżących dochodów ani oszczędności, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący, który nie posiada bieżących dochodów ani oszczędności, a jego majątek nieruchomy jest obciążony postępowaniem egzekucyjnym uniemożliwiającym jego sprzedaż, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych. Sąd uznał, że opłacenie wpisu sądowego w kwocie 50 złotych nie uczyni uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na posiadanie majątku nieruchomego, który nie może zostać sprzedany z powodu postępowania egzekucyjnego, oraz na wydatkowanie posiadanych oszczędności na bieżące utrzymanie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 50 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" . nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 50zł ( pięćdziesiąt złotych). Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 sierpnia 2015 r. Powyższe postanowienie zaskarżył P. K.. W złożonym sprzeciwie skarżący podkreślił, że posiada majątek nieruchomy lecz na skutek czynności związanych z prowadzeniem wobec niego postepowania egzekucyjnego nie może sprzedać jakiejkolwiek części należących do niego nieruchomości. Wskazał, że posiadane oszczędności w kwocie 1 600 zł zostały już wydane na bieżące koszty utrzymania i codzienne wyżywienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 p.p.s.a.(w brzmieniu zgodnym z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zatem wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, w przypadku gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ocena czy w sprawie zachodzi konieczność zwolnienia strony od kosztów sądowych podejmowana jest przede wszystkim na podstawie oświadczenia o stanie majątkowym strony. Powinno ono być tak sporządzone by odzwierciedlało całą sytuację majątkową i życiową ubiegającego się o zwolnienie. Pozwala ono na ocenę czy strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada oszczędności ani bieżących dochodów. Posiada co prawda majątek nieruchomy, ale z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne nie może go spieniężyć nawet w części. Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna i osobista jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji finansowej i osobistej pozwoliły stwierdzić, iż złożony przezeń wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Wnioskodawca nie będzie w stanie w całości ponieść kosztów wpisu sądowego w sytuacji, w której nie ma bieżących dochodów, a mimo posiadanych przez skarżącego nieruchomości, że nie może on nimi dysponować z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżącego pozwala na wygospodarowanie środków na uiszczenie kosztów sądowych w części. Przyznane zwolnienie nie przekracza możliwości finansowych skarżącego, a opłacenie wpisu sądowego w wysokości 50 złotych nie uczyni uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło