I SA/Ol 416/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. A. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie: łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. postanawia: oddalić wniosek. T. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy częściowej poprzez zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. We wniosku podał, iż jest po kilkunastu operacjach, a ostatnie wykonane zostały 02.07.2008r. i 18.09.2008r. (k. 11). Do wniosku dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i źródłach utrzymania. Z oświadczenia wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, posiada w W. dom, wybudowany 23 lata temu, wymagający remontu i konserwacji, który został zgłoszony do sprzedaży lub do zamiany. Nadto posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1,58 ha położoną w Sz., gmina B.. Z nieruchomości tej nie uzyskuje żadnych korzyści. Nie pobiera dopłat unijnych. Nieruchomością opiekuje się sąsiad. Dalej podał, iż innych nieruchomości nie posiada, jak też nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się z renty w kwocie około 540 zł. Nie pracuje. Intensywnie leczy się. Około 300 zł miesięcznie wydaje na lekarstwa. Następnie na wezwanie Sądu złożył wniosek, o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. We wniosku tym powtórzył wcześniej przytoczone dane o stanie zdrowia, posiadaniu domu i nieruchomości rolnej oraz o braku zasobów pieniężnych i nieposiadaniu przedmiotów wartościowych. Dodatkowo podał, że pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym, matka pobiera emeryturę w kwocie około 850 zł. Matka nie pomaga mu w ponoszeniu kosztów utrzymania, gdyż sama musi korzystać z usług lekarskich. Następnie T. A. wezwany został do: 1) złożenia oświadczenia o wysokości wydatków związanych z utrzymaniem własnym i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, do przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki i ewentualnie, do oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy, a jeśli tak, to w jakim zakresie; 2) wyjaśnienia w formie pisemnego oświadczenia jak była wykorzystywana nieruchomość płożona w Sz. od chwili jej nabycia (1994r.) i jaki był uzyskiwany z niej dochód; 3) wyjaśnienia, kiedy zgłosił do sprzedaży posiadane nieruchomości (dom i nieruchomość rolną); 4) wyjaśnienia, czy posiada rachunki bankowe, a jeżeli tak, to do przedstawienia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu trzech miesięcy; 5) złożenia pisemnego oświadczenia czy posiada polisy ubezpieczeniowe, jeżeli tak, to kiedy zostały zawarte, jaka jest wysokość i częstotliwość rat oraz jakie środki zostały na nich zgromadzone. W wykonaniu wezwania T. A. nadesłał dwa wyciągi z rachunków bankowych (k. 32 i 33), z których wynika, iż saldo wynosi "0", umowę pośrednictwa sprzedaży nieruchomości w Sz.za cenę po 15 $ za 1 m2 (k. 34), odcinek przekazu pocztowego na 513,57 zł dotyczącego renty (k. 35) oraz karty leczenia szpitalnego (k. 36 i 37). Nadto złożył pisemne oświadczenie, z którego wynika, że : nie korzysta z pomocy finansowej innych osób i nie udziela takiej pomocy innym osobom. Na leczenie wydaje miesięcznie około 300 zł. Postanowieniem z "[...]" referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia T. A. wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Zasady przyznawania prawa pomocy oraz zakres tej pomocy uregulowane zostały w przepisach ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; art. 243 – 263). Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. T. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym (art. 245 § 3 i § 4 powołanej ustawy). W myśl przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ubiegająca się wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przepisu art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osoby fizycznej także dokładne dane o stanie rodzinnym. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy T. A.wynika, iż jest właścicielem nieruchomości zabudowanej domem o powierzchni około 200m – pobudowanym 22 lata temu – wymagającym remontu i aktualnie zgłoszonym do sprzedaży lub zamiany oraz nieruchomości zabudowanej – gospodarstwa rolnego – o powierzchni 1,59 ha, położonej w Sz., która to nieruchomość zgłoszona została do sprzedaży lub innych propozycji. Odnośnie stanu rodzinnego z wniosku wynika, iż zamieszkuje z matką pobierającą emeryturę w kwocie około 800 zł miesięcznie. Nadto nie przyczynia się do pokrycia kosztów utrzymania wnioskodawcy. Sam wnioskodawca utrzymuje się z renty w kwocie około 520 zł (netto) miesięcznie. Z wyjaśnień nadesłanych na wezwanie Sądu (k. 30-31) wynika, że od nikogo nie otrzymuje wsparcia i nikomu wsparcia nie udziela. Miesięcznie – uśrednione – koszty leczenia wyrażają się kwotą około 300 zł. Pozostała cześć renty przeznaczona jest "na inne wydatki; jedzenie, środki czystości, ubranie, prąd itp., itd". Opieką i uprawą gospodarstwa w Sz. zajmuje się aktualnie D. K. Za użytkowanie gospodarstwa nie pobiera żadnych świadczeń. Z załączonych wyciągów z kont bankowych wynika, że ich saldo wyraża się cyfrą "0". Powyższych danych Sąd nie kwestionuje. Zauważa jednocześnie, że wnioskodawca nie do końca wykonał wezwanie Sądu z dnia "[...]"W piśmie tym Sąd wzywał o złożenie oświadczenia w zakresie dokładnego zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon ....). Wydatków tych wnioskodawca nie podał (nie przedstawił ani dowodów opłat ani ich nie wymienił w oświadczeniu). Za wypełnienie tego obowiązku nie można uznać stwierdzenia, że poza kwotą 300 zł miesięcznie wydatkowaną na leczenie, reszta renty przeznaczona jest na ponoszenie pozostałych kosztów funkcjonowania gospodarstwa domowego. Konfrontując dane o posiadanych przez wnioskodawcę nieruchomościach zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, z danymi wynikającymi z akt podatkowych, Sąd stwierdził, iż wnioskodawca posiada 1,1 ha gruntów rolnych w Sz. i jest współwłaścicielem – z małżeństwem Sz. – nieruchomości rolnej o powierzchni 3,5 ha położonej na terenie gminy S. Powyższe pozwala na stwierdzenie, iż T. A. we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak też w oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu nie ujawnił w całości posiadanego majtku. Nie przedstawił też zestawienia ponoszonych miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Taki stan rzeczy nie pozwala Sądowi na jednoznaczne stwierdzenie, ze wnioskodawca T. A. nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Nie wykazał bowiem dwóch nieruchomości rolnych i nie wyjaśnił, czy z tytułu ich posiadania osiąga, czy też nie, przychody. Posiadanie nieruchomości nie świadczy wprawdzie o możliwościach finansowych strony ale nie może też prowadzić do sytuacji, że strona będzie gromadziła majątek w postaci nieruchomości a jednocześnie będzie uprawniona do korzystania z prawa pomocy. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił wniosek.