I SA/Ol 419/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2009-06-29
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę ich sytuację materialną i wysokość dochodów?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawcy, mimo posiadania dochodów, nie byli w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ich dochody były niewystarczające do pokrycia kosztów sądowych, a brak posiadanych oszczędności lub majątku uniemożliwiał ich uiszczenie.Stan faktyczny
K. F., jako przedstawiciel ustawowy małoletnich N. i M. K., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawczyni wskazała, że jest samotną matką wychowującą dwójkę dzieci, jej miesięczne dochody wynoszą 1347 zł brutto, nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych, a koszty utrzymania mieszkania pochłaniają większość jej dochodów.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. K. i M. K. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego K. F. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ze skargi N. K. i M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...], Nr "[...]" w przedmiocie odmowy naliczenia oprocentowania od zwróconej kwoty nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 9 maja 2009 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku PPF, K. F. przedstawiciel ustawowy małoletnich dzieci – N. i M. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu wyjaśniła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci. Uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 773 zł brutto z tytułu stażu zawodowego oraz z tytułu zaliczek alimentacyjnych i zasiłku rodzinnego w wysokości łącznej 574 zł. Nie posiada żadnych nieruchomości i ruchomości ani zasobów pieniężnych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jest samotną matką wychowującą dwójkę dzieci. Wskazała, że w N. sytuacja na rynku pracy w dobie kryzysu jest tragiczna. Z otrzymanego spadku przez dzieci w postaci ½ domu zakupiła mieszkanie o powierzchni 80 m2. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. 850 zł, pozostała kwotę dochodu przeznacza na zakup żywności.
Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a. ) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym stosownie do art. 245 § § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast zgodnie z § 3 p.p.s.a. ww. artykułu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
Oceniając złożone przez wnioskodawców oświadczenie o stanie majątkowym i życiowym, w świetle przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że spełniają warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący bowiem jak wynika ze złożonego oświadczenia pozostają na utrzymaniu matki, która uzyskuje dochody z tytułu stażu zawodowego oraz alimentów w wysokości łącznej 1347 zł brutto miesięcznie. Z porównania dochodów z ponoszonymi wydatkami miesięcznymi wynika jednoznacznie, że skarżący nie posiadają żadnych wolnych środków pieniężnych z których mogliby opłacić należne koszty sądowe w tym wpis od skargi w wysokości 500 zł. Dodatkowo stwierdzić trzeba, że nie posiadają oszczędności ani żadnego majątku, który mogliby ewentualnie spieniężyć celem opłacenia należnych kosztów sądowych.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.).
W sytuacji zatem gdy wnioskodawcy nie posiadają dostatecznych środków pieniężnych na opłacenie należnych kosztów sądowych w celu zagwarantowania "prawa do sądu", na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło