I SA/Ol 42/12

WyrokWSA w Olsztynie2012-11-28

Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabywca paliwa, który zakupił je od podmiotu nieposiadającego koncesji i niebędącego zarejestrowanym podatnikiem akcyzowym, od którego nie można ustalić faktycznego pochodzenia paliwa, może zostać uznany za podatnika podatku akcyzowego, zobowiązanego do jego zapłaty, jeśli nie udowodni, że podatek został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu?
Ratio decidendi
Nabywca wyrobów akcyzowych, który nie jest w stanie udowodnić, że podatek akcyzowy został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu, może zostać uznany za podatnika podatku akcyzowego, zobowiązanego do jego zapłaty, zwłaszcza gdy nabył paliwo niewiadomego pochodzenia od podmiotu, który sam nie był jego faktycznym posiadaczem ani nie rozliczał się z podatku akcyzowego. Brak należytej staranności przy wyborze kontrahenta i identyfikacji pochodzenia towaru obciąża nabywcę.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. prowadząca działalność gospodarczą nabywała olej napędowy od Spółki B., która nie posiadała koncesji na obrót paliwami i nie była zarejestrowana jako podatnik akcyzowy. Cena zakupu była niska, a Spółka B. została później zaliczona do podmiotów nieistniejących. Organy podatkowe uznały, że paliwo było niewiadomego pochodzenia i nałożyły na skarżącą obowiązek zapłaty podatku akcyzowego, uznając ją za podatnika na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że nie miała obowiązku weryfikować kontrahenta w zakresie jego obowiązków podatkowych i że to na organach państwa spoczywa obowiązek kontroli obrotu gospodarczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 28 listopada 2012r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące: styczeń 2007r. oraz od lipca do grudnia 2007r. Oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania J. K., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "A.", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]", nr "[...]", określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące styczeń 2007r. i od lipca 2007r. do grudnia 2007r. oraz umarzającą postępowanie podatkowe w zakresie podatku akcyzowego za miesiące od lutego 2007r. do czerwca 2007r. Z otrzymanych akt podatkowych i uzasadnień wydanych decyzji wynika następujący stan sprawy. Powołaną wyżej decyzją z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego określił J.K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "A.", wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za styczeń 2007r. w kwocie 10.360 zł, lipiec 2007r. w kwocie 7.700 zł, sierpień 2007r. w kwocie 7.320 zł, wrzesień 2007r. w kwocie 13.340 zł, październik 2007r. w kwocie 11.480 zł, listopad 2007r. w kwocie 11.520 zł, grudzień 2007r. w kwocie 11.580 zł oraz umorzył postępowanie w zakresie podatku akcyzowego za pozostałe miesiące 2007r.: luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 207 oraz art. 208 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 4 ust. 1 i 3, art. 10 ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 64, art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 23.01.2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), w skrócie: upa, a także art. 154 ust. 4 ustawy z dnia 06.12.2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), w skrócie: upa z 2008r. Podstawę wydania tej decyzji stanowiły ustalenia kontroli podatkowej w zakresie wywiązywania się przez ww. podatnika z obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym od 01.01.2007r. do 31.12.2007r. W jej trakcie ustalono, że strona nie była w okresie objętym kontrolą zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego. Przedmiotem jej działalności, wg Polskiej Klasyfikacji Działalności, jest transport drogowy towarów pojazdami uniwersalnymi. W związku z wykonywaną działalnością gospodarczą strona dokonywała m.in. zakupów oleju napędowego, jako że użytkowane środki transportowe zasilane były tym właśnie paliwem. Organ I instancji uznał, że towar nabywany przez podatnika od jednego z dostawców paliwa - Spółka B., określony w dokumentach handlowych jako olej napędowy, w rzeczywistości był paliwem niewiadomego pochodzenia, od którego nie została zapłacona akcyza. Stwierdzając powyższe organ powołał się na zasady logiki oraz doświadczenia życiowego. Jak wskazano w toku postępowania organ podatkowy zgromadził dowody, które pozwoliły stwierdzić, że: – podatnik nabywał ww. paliwo od firmy B., która nie posiadała koncesji na obrót tym wyrobem, – Spółka B. nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego, nie składała deklaracji oraz nie dokonywała żadnych wpłat z tego tytułu, – cena za paliwo jaką płacił podatnik Spółce B. była nierealnie niska jak dla wyrobu określonego tym mianem w ówczesnym czasie - była na poziomie cen oleju opałowego, – Spółka B. nie była objęta kontrolami jakichkolwiek organów (Naczelnik Urzędu Celnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej), w związku z czym nie wydawano w stosunku do tego podmiotu żadnych decyzji w sprawie podatku akcyzowego, – Spółka B. została zaliczona w dniu 19.12.2008r. do grupy podmiotów nieistniejących, – nie ma jakiejkolwiek dokumentacji księgowej tej Spółki oraz możliwości kontaktu. Łącznie w kontrolowanym okresie podatnik zakupił 36.650 litrów oleju napędowego od tej Spółki, przy czym nabycia dokonywano w styczniu i od lipca do grudnia 2007r. Jak wynika z akt sprawy sprzedawca wystawiając faktury VAT wpisywał dane: Spółki B., Biuro Handlowe E, ul. P. 2A, NIP "[...]", Regon "[...]" (k. 64 – 88 akt podatkowych I instancji). Wyliczenia podatku za poszczególne miesiące organ przedstawił w tabeli nr 5 na str. 10 decyzji (k. 33 akt podatkowych I instancji), zaznaczając, że za pozostałe miesiące 2007r. umorzył postępowania, gdyż nie stwierdzono czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości. Zarzuciła jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, sprzecznie ze stanem faktycznym. Organ prowadzący postępowanie nie dochował należytej staranności w ustaleniu i badaniu wszystkich dowodów w sprawie. W ocenie strony sprawowanie kontroli w zakresie legalności działalności firm obciąża w całości organa państwa, które są zobowiązane do wszelkich działań w celu zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Nie jest możliwe obciążanie obywateli konsekwencjami niewykonania czynności do jakich nie byli zobligowani prawem. Ponadto pominięto w postępowaniu ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" podał, że organ I instancji zastosował prawidłowe przepisy prawa procesowego oraz materialnego przy zaistniałym stanie faktycznym. Organ podatkowy I instancji prawidłowo zatem ustalił, że nabywany przez podatnika od Spółki B. towar, określony na dokumentach jako olej napędowy, w rzeczywistości był paliwem niewiadomego pochodzenia, od którego nie została zapłacona akcyza. Nabywając ten towar z niewiadomego źródła A. - J. B. K. stała się podatnikiem podatku akcyzowego, w związku z czym winna była naliczyć i odprowadzić podatek akcyzowy zgodnie z obowiązującymi stawkami. Założenie strony, że podatek akcyzowy został pobrany we wcześniejszej fazie obrotu i został przez nią uiszczony w cenie nabycia, organ odwoławczy uznał za niewystarczające. Podatnik nie udowodnił, że zakupiony przez niego towar pochodził z wiarygodnego źródła. Przy czym nie można ustalić źródeł pochodzenia nabytego paliwa, jego faktycznego dostawcy i beneficjenta płatności. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala zatem uznać legalności pochodzenia oleju napędowego nabytego przez Stronę na podstawie faktur wskazujących jako jego sprzedawcę - Spółkę B. i w konsekwencji stwierdzić, że od paliwa zakupionego na podstawie dowodów księgowych został pobrany we wcześniejszej fazie obrotu podatek akcyzowy w należnej wysokości. Należy zaznaczyć, że Spółka B. nie odbierała korespondencji, nie udało się zatem porównać jej dokumentacji księgowej ze znajdującą się w posiadaniu Kontrolowanego. Ponadto w piśmie Urzędu Regulacji Energetyki - Północny Oddział Terenowy z siedzibą w "[...]" - otrzymano informację, że firma owa nie posiada koncesji na obrót paliwami ciekłymi oraz, że nie zostało też wszczęte postępowanie administracyjne w zakresie udzielenia ww. przedsiębiorcy koncesji. Ustalono także, że Spółka B. figuruje w ewidencji firm nieistniejących jako podmiot wykreślony na postawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Ponadto prokurent Spółki G. Ś. oświadczył, że nie prowadzi ona działalności w W. i podał adres do korespondencji M. ul. W. 24 oraz numer telefonu, który okazał się nieaktualny, a korespondencja wysłana pod wskazany adres została zwrócona z adnotacją "zwrot, nie podjęto w terminie". Jednocześnie wg stanu na dzień 06.10.2008r (dane Spółki zgodne z odpisem Krajowego Rejestru Sądowego nr "[...]") brak informacji o likwidacji spółki. W związku z powyższym z dniem 20.10.2008r. Spółka B. została wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Dodatkowo w dniu 23.03.2009r. wykreślono Spółkę z rejestru podatników CIT oraz umieszczono w ewidencji firm nieistniejących. Ponadto zamówienia dokonywane były na podstawie przedstawionej telefonicznie oferty, a dostawy paliwa dokonywane były przez Spółkę B. jej środkiem transportu. O wyborze tego właśnie dostawcy decydowała korzystniejsza oferta od przedstawionych w tym samym czasie przez inne podmioty, wg wyjaśnień pełnomocnika strony. Organ odwoławczy podał, że podatnik nabywający wyroby akcyzowe winien wykazać się szczególną starannością w sprawdzeniu kontrahenta i udokumentowaniu faktu, że od zakupionych przez niego wyrobów akcyzowych został wcześniej zapłacony podatek. Tylko w przypadku opłacenia podatku akcyzowego we wcześniejszej fazie obrotu nie powstaje obowiązek podatkowy na podstawie innej czynności, o której mowa w ust. 1-3 art. 4 upa, jeżeli kwota akcyzy została określona lub zadeklarowana w należnej wysokości. W przypadku nieopłacenia podatku we wcześniejszych fazach obrotu podmiot z mocy prawa staje się podatnikiem podatku akcyzowego zobowiązanym do jego uiszczenia. Podatnik ponosi ryzyko wynikające z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Na każdym etapie prowadzenia takiej działalności, celem wyeliminowania ryzyka dokonania transakcji niezgodnej z prawem, może korzystać z jawnych rejestrów, w których zawarte są wszystkie niezbędne i wiarygodne informacje o potencjalnych kontrahentach. Przedstawiony powyżej przebieg zdarzeń w odniesieniu do kwestionowanych transakcji jednoznacznie wskazuje, że strona nie dochowała należytej staranności dobierając kontrahenta, gdyż nie dokonała sprawdzenia wiarygodności Spółki B. W opinii Dyrektora Izby Celnej taki stan faktyczny wskazuje na brak zachowania przez podatnika należytej staranności przy nabywaniu wyrobów akcyzowych. Podatnik za całą sytuację próbuje natomiast obarczyć winą organy podatkowe, które wg strony są zobowiązane do wszelkich działań w celu zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Organ odwoławczy podał, że podstawową cechą odróżniającą podatek akcyzowy od innych podatków pośrednich, w tym przede wszystkimi od podatku VAT, jest jednofazowy charakter opodatkowania. Wyjaśnił, że przejawia się on w tym, że akcyza powinna być płacona na pierwszym szczeblu obrotu. Konsekwentnie, każda następna transakcja, której przedmiotem będą wyroby akcyzowe, nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, a podmiot dokonujący danej transakcji nie powinien być traktowany jako podatnik podatku akcyzowego. W niniejszej sprawie strona dysponowała paliwem, a przy tym z uwagi na nieustalone źródło jego pochodzenia nie było możliwe stwierdzenie, czy została od niego uiszczona należna akcyza. Jednocześnie podatnik nie przedstawił żadnego dowodu mogącego świadczyć o tym, że podatek ten został zapłacony na jednym z wcześniejszych etapów obrotu. W związku z powyższym strona z mocy prawa stała się podatnikiem podatku akcyzowego, zobowiązanym do jego uiszczenia. Twierdzenie, że w cenie paliwa została zapłacona przez nią akcyza należna od nabytych wyrobów akcyzowych, nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. We wszystkich wystawionych fakturach dotyczących nabywania paliwa od Spółki B. wyszczególniony jest jedynie podatek VAT, w związku z czym twierdzenie strony jakoby opłaciła ona w cenie wyrobu należny podatek akcyzowy jest pozbawione podstaw. Przywołano także ocenę organu I instancji, że sama cena produktu wskazuje na brak podatku akcyzowego od paliw płynnych w nabywanym oleju napędowym. W zakresie zarzutu pominięcia pełnomocnika organ odwoławczy podał, że strona nie przedłożyła pełnomocnictwa do sprawy prowadzonej przez organ I instancji. Dokumenty sprawy zawierają jedynie pełnomocnictwo z dnia 02.02.2010r., które zostało przedstawione do akt postępowania kontrolnego. Podatnik złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podał, że przed zakupem paliwa sprawdził kontrahenta Spółkę B. i uzyskał informację, że jest to podmiot zarejestrowany w KRS i US jako podatnik VAT, czego żadna instancja organów celnych nie kwestionuje. W ocenie strony nie ma ona obowiązku ani możliwości sprawdzenia wywiązywania się kontrahenta z obowiązków podatkowych. Podobnie odnosi się to do posiadania koncesji na obrót paliwami, czy też pochodzenia nabywanego paliwa. To na organach Państwa ciąży obowiązek kontroli i zapobiegania naruszeniom prawa oraz zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Niemniej negatywne skutki związane z obrotem paliw obciążają podmiot wprowadzający paliwo do obrotu, a nie nabywców. Takim podmiotem jest Spółka B, co bezspornie stwierdziły organy. Organy celne nie dowiodły jednak w żaden sposób, że Spółka ta wprowadziła do obrotu paliwo niewiadomego pochodzenia, od którego nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Nie sprawdzono, czy akcyza od spornego paliwa została już zapłacona na wcześniejszym etapie przed jego nabyciem przez skarżącą. A przecież Spółka nadal istnieje i przedstawiciele są znani. Organy mają jedynie problem ze skontaktowaniem się z tym podmiotem i uzyskaniem dokumentacji. Z kolei argument o braku możliwości potwierdzenia zapłaty należnej akcyzy na wcześniejszym etapie obrotu w żadnym wypadku nie stanowi dowodu na to, że podatek ten nie został opłacony. Żaden z organów nie dowiódł, że skarżąca nabyła paliwo z nieznanego źródła i bezpodstawnie żąda od skarżącej przedstawienia dowodów dotyczących działalności odrębnego, autonomicznego podmiotu. Natomiast ceny za paliwo, uznane przez organy za rażąco niskie, są kształtowane na zasadzie swobody prowadzenia działalności gospodarczej i również obecnie rozrzut cen w handlu detalicznym osiąga różnice takie same i większe, niż w niniejszej sprawie. Wystarczy porównanie ofert różnych dostawców lub w różnych regionach Polski. Wszystko to powoduje w ocenie strony, że organy naruszyły w niniejszym postępowaniu nie tylko normy postępowania (powołano tu Kpa), ale też w oczywisty sposób Konstytucję RP, a w szczególności art. 2, 7, 31, 83 i 84. Narażono w ten sposób skarżącą na niczym nieuzasadnioną niepowetowaną stratę i groźbę jej upadłości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 28 listopada 2012r. pełnomocnik skarżącej na pytania Sądu oświadczył, że paliwo było kupowane w ilościach hurtowych dla potrzeb prowadzonej działalności, a skarżąca podała, że decyzja o wyborze firmy oparta była na złożonej ofercie i istotna była cena zakupu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji skarbowej tylko pod względem zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie podlega zatem legalność aktów administracyjnych zarówno z uwagi na brzmienie przepisów materialnego, jak i formalnego prawa podatkowego. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do zbadania tego, czy organy podatkowe nie naruszyły przy wydaniu konkretnej decyzji prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena legalności decyzji wymiarowej jest dokonywana przez Sąd według stanu prawnego z dnia powstania zobowiązania podatkowego i na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz opisanego w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją merytoryczną rozstrzygającą o prawach i obowiązkach podatnika, ale ma tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne wobec naruszających prawo decyzji podatkowych. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie określone w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 , dalej p.p.s.a.). Z powyższej zasady oficjalności wynika, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji finansowej, ale związanych tylko i wyłącznie z określeniem skarżącej zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. Istota sporu między stronami dotyczy zasadności zastosowania przez organy podatkowe obu instancji wobec skarżącej art. 4 ust.3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) stanowiącego, iż opodatkowanie akcyzą podlega także nabycie lub posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości fakt nabycia przez skarżącą do obrotu paliwa ciekłego niewiadomego pochodzenia. Za takim wnioskiem przemawia jednoznacznie treść faktur wystawionych przez Spółkę B. Spółka miała siedzibę W. Natomiast wystawcą tych faktur było Biuro Handlowe w E. Z ich treścią korespondują zeznania prokurenta tej Spółki. Wskazał on, że Spółka była tylko pośrednikiem handlowym. Tylko z zestawienia tych faktów wynika jednoznaczny wniosek, że skarżąca nabyła paliwo niewiadomego pochodzenia. W konsekwencji do rozważani pozostaje kwestia, czy organy podatkowe mogły obciążyć skarżącą obowiązkiem zapłaty podatku akcyzowego. Rozstrzygając powyższy spór należy wskazać, iż z konstrukcji akcyzy ( por. szerzej D. Mączyński, Podatek akcyzowy w prawie polskim i europejskim. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2004) jako selektywnego i jednofazowego podatku od sprzedaży wynika, że opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega co do zasady producent lub sprzedawca wyrobów akcyzowych. Oznacza to zatem, że nabywca wyrobów akcyzowych, który posiada wyroby akcyzowe, zasadniczo nie podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Jednakże w celu zabezpieczenia się przed sytuacjami, w wyniku których dany wyrób akcyzowy nie podlegałby opodatkowaniu podczas produkcji lub sprzedaży (np. w skutek wyprowadzenia wyrobów akcyzowych ze składu bez wiedzy pracowników szczególnego nadzoru podatkowego) polski ustawodawca przyjął w wyżej cytowanym przepisie ustawy podatkowej, iż opodatkowaniu akcyzą podlega również samo posiadanie wyrobów akcyzowych, w stosunku do których akcyza nie została opłacona w należytej wysokości. W konsekwencji nabywca (posiadacz) wyrobów akcyzowych musi się liczyć z tym, że zostanie zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego, gdy posiadane przez niego wyroby nie były obciążone podatkiem akcyzowym na wcześniejszych etapach obrotu towarowego przez producenta albo sprzedawcę w należytej wysokości. Nabywanie (posiadanie) wyrobów akcyzowych będzie też stanowić czynność opodatkowaną podatkiem akcyzowym i w tych sytuacjach, gdy na wcześniejszym etapie obrotu podatek akcyzowy został uiszczony w niższej wysokości, niż to wynika z ustaw podatkowych. Interpretacja art. 4 ust.3 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. prowadzić musi do wniosku, iż na podstawie tego przepisu ustawowego organy podatkowe zostały wyposażone w kompetencję do pociągania nabywcy (posiadacza) wyrobów akcyzowych do quasi - solidarnej odpowiedzialności za rozliczenie podatku akcyzowego w sytuacji, gdy niesolidny dostawca nie rozliczy ciążącego na nim obowiązku zapłaty akcyzy. W orzecznictwie sądowym (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2007r., sygn. akt IIISA/Wa 1281/06 oraz w literaturze (por. np. S. Parulski, Podatek akcyzowy. Komentarz, Kraków 2005) zwraca się jednocześnie uwagę na to, iż takie zastępcze opodatkowanie posiadacza wyrobów akcyzowych tym podatkiem winno mieć miejsce zasadniczo w sytuacjach, w której nie jest możliwe ustalenie dostawcy wyrobów akcyzowych, który był zobowiązany do rozliczenia podatku akcyzowego. Dodatkowo przepis ten może zostać zastosowany w sytuacji, gdy nabywca miał świadomość, że nabywane przez niego wyroby akcyzowe nie zostały obciążone podatkiem akcyzowym na wcześniejszym etapie obrotu. Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy podatkowe w sposób przekonujący udowodniły, że skarżąca spółka posiadała paliwa niewiadomego pochodzenia i spółka ta nie wykazała, że to paliwo niewiadomego pochodzenia na wcześniejszych etapach obrotu zostało już opodatkowane podatkiem akcyzowym. Z zebranego przez organy podatkowe materiału dowodowego wynika, że brakuje jakichkolwiek rzeczywistych dowodów na to, iż skarżąca mogła dokonywać zakupu paliwa od Spółki B. Podmiot ten nie dokonywał bowiem jakichkolwiek rozliczeń z budżetem z tytułu sprzedaży paliwa, a do wystawianych przez nią faktur VAT nie były załączane dokumenty dotyczące norm jakościowych poszczególnych partii paliwa, nie posiadał dokumentów "WZ" dotyczących wydań zewnętrznych paliwa. Spółka nie posiadała magazynów, zbiorników na paliwa, ani środków do jego przewozu. Okoliczności te oznaczają że udział Spółki w obrocie paliwami był fizycznie niemożliwy. Z tych zatem względów organy podatkowe miały wszelkie podstawy do przyjęcia, iż wystawianie przez Spółkę B. faktur miało charakter zamierzony, mający legalizować obrót paliwem płynnym niewiadomego pochodzenia, od którego nie uiszczono należnego podatku akcyzowego i musiała o tym wiedzieć skarżąca spółka. Z przedstawionych okoliczności faktycznych wynika, że Spółka B. nigdy nie była posiadaczem paliwa, które zostało zakupione przez skarżącą. Ta Spółka była tylko pośrednikiem. Skarżąca nie podjęła żadnych czynności zmierzających do zidentyfikowania dostawcy paliwa. Z treści wystawionych faktur wynika tylko, że sprzedawcą paliwa było Spółka B., Biuro Handlowe w E. Na fakturach wskazano, że za dostarczone paliwo zapłacono gotówką. Faktury zostały wystawione w E. O tym , że skarżąca musiała zdawać sobie sprawę, że chodzi o paliwo niewiadomego pochodzenia, wskazują braki w dokumentacji. Dotyczą one norm jakościowych paliwa, brak wskazania kto fizycznie dostarczył to paliwo, jakim środkiem transportu zostało ono dostarczone, skąd pochodziło paliwo, kto fizycznie otrzymał gotówkę za dostarczony towar. W związku z tym nie ma jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt wcześniejszej zapłaty akcyzy, a skarżąca nie podjęła prób ustalenia tożsamości osób dostarczających jej paliw płynnych oraz inkasujących gotówkę za owe dostawy. Spółka B. nie może być podatnikiem podatku akcyzowego na podstawie art. 4 ust.3 ustawy o podatku akcyzowym. Posiadaczem wyrobu akcyzowego była skarżąca. Natomiast Spółka B., jako pośrednik, nigdy nie była posiadaczem wyrobu akcyzowego. W związku z tym nie mogła ona stać się ona podatnikiem podatku akcyzowego. W rezultacie to nie na Spółce B., a na skarżącej ciążył obowiązek wykazania, że podatek akcyzowy został uregulowany w poprzedniej fazie obrotu. Spółka nie mogła tego wykazać, gdyż z przyczyn podanych wyżej, nabyła paliwo nieznanego pochodzenia. Z tych zatem powodów nietrafne są podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Natomiast Sąd z urzędu analizował poprawność stosowania przepisów prawa materialnego, uznając, że w ustalonym stanie faktycznym zaistniały przesłanki do wydania w stosunku do skarżącej decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło