I SA/Ol 42/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. K. "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące: styczeń 2007 r. oraz od lipca do grudnia 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 20 lutego 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca J.B.K. "A" zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest właścicielką mieszkania o powierzchni 38 m2. Oświadczyła, iż z działalności gospodarczej uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 2.800 zł brutto, tj. ok. 2000 zł netto. Argumentując wniosek skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania bowiem poza mieszkaniem obciążonym hipoteką na kwotę "[...]" nie posiada majątku trwałego ani oszczędności czy też innych zasobów finansowych. Z uzyskiwanego dochodu ponosi stałe wydatki w wysokości 1.300 zł, na które składają się czynsz i eksploatacja mieszkania oraz spłata rat kredytu hipotecznego. Na inne niezbędne koszty utrzymania pozostaje wnioskodawczyni kwota 700 zł miesięcznie. Dodatkowo oświadczyła, że również sytuacja finansowa firmy "A" jest w obecnej chwili niekorzystna z powodów niezależnych od strony, wynikających z wydanych decyzji. Wskazała, że dostępny wynik finansowy za listopad 2011 r. wykazuje stratę w wysokości "[...]" zł. Natomiast pełny wynik za rok 2011 zdaniem skarżącej będzie bilansowo zerowy Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy może zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych. W niniejszej sprawie z możliwości tej skorzystano i wystosowano do strony skarżącej wezwanie z dnia 1 marca 2012 r. W wezwaniu tym zwrócono się o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych takich jak: - wyciągów bankowych z wszystkich posiadanych kont (firmowych i prywatnych) za ostatnie trzy miesiące wraz z potwierdzeniem czy z kont tych prowadzona jest ewentualnie egzekucja, - zeznań podatkowych za lata 2010, 2011 (w przypadku sporządzenia deklaracji za 2011 r.) ewentualnie przedłożenie oświadczenia w zakresie wysokości przychodów, poniesionych kosztów w roku 2011 przez skarżącą, - odpisu księgi przychodów i rozchodów za okres 01.02.2012 r. do 29.02.2012 r. - deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy, - ewidencji środków trwałych oraz ewidencji wyposażenia za rok 2010 i 2011, -dokumentów potwierdzających miesięczne wydatki wnioskodawczyni, związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła: wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank "A" za okres od 1.12.2011 r. do 29.02.2012 r., dwa zawiadomienia z Banku "A" o zajęciu egzekucyjnym w związku z wystawionymi tytułami wykonawczymi przez Dyrektora Izby Celnej i Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, PIT-36L za 2010, oświadczenie z dnia 27.03.2012 r., zestawienie z Księgi Przychodów i Rozchodów za okres styczeń- luty 2012 r., deklaracje VAT-7 za okres od 9.2011 r. do 2.2012 r., tabelę amortyzacyjną za 2011, rozliczenie kosztów utrzymania budynku, zawiadomienie z Banku "B" z dnia 13.01.2012 r., potwierdzenie przelewu z dnia 31.01.2012 r., zawiadomienie Banku "C" o wysokości raty kredytu, potwierdzenie wykonania przelewu z dnia 28.02.2012 r., potwierdzenia dokonania operacji bankowych w kasie Bank "D", pokwitowania opłat za media. Nadto na podstawie dostępnych z urzędu referendarzowi sądowemu informacji w oparciu o stan faktyczny przedstawiony w wyroku z dnia 11.01.2012 r. sygn. akt I SA/Ol 677/11 ustalił, że ze złożonych przez skarżącą zeznań rocznych wynikało, że w 2007 r. uzyskała dochód w wysokości "[...]" zł, w 2008 r. – poniosła stratę w kwocie "[...]"zł zaś w 2009 r. osiągnęła dochód w wysokości "[...]". Mając na uwadze powyższe zważono co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§2 i 3 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalność gospodarczej. Przy czym wbrew twierdzeniom strony wysokość dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej znacząco odbiega od wysokości dochodu wykazanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia bowiem skarżącej wynika, że uzyskuje dochody w kwocie ok. 2.800 zł brutto tj. ok. 2000 netto. Natomiast z przedstawionych dodatkowych oświadczeń wynika, że dochód za 2011 jest porównywalny z dochodem za 2010 r., a zatem w granicach ok. "[...]" zł ( za cały rok). Wskazać przy tym należy, że w roku 2009 i 2010 r. skarżąca wykazywała dochody z prowadzonej działalności w podobnej wysokości ok. "[...]" zł ( tj. "[...]" zł (2009 r.) i "[...]" zł (2010 r.) – po odliczeniu strat z lat ubiegłych w kwocie "[...]" zł.). Powyższe wskazuje, że za rok 2011 r. średni dochód miesięczny skarżącej wyniósł ponad "[...]" zł netto. Natomiast z przedstawionego zestawienia sum z księgi przychodów i rozchodów za okres styczeń - luty 2012 r. wynika, że w okresie tym skarżąca uzyskała łączny przychód z tytułu sprzedanych towarów i usług w wysokości "[...]" zł, w tym poniosła koszty z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie "[...]" zł oraz z tytułu pozostałych wydatków poniosła koszty w kwocie "[...]"zł co łącznie stanowi kwotę "[...]" zł. Z zestawienia przedłożonego przez wnioskodawczynię wynika zatem, iż za okres dwóch miesięcy 2012 r. uzyskała dochód w kwocie łącznej "[...]" zł. tj. "[...]" zł brutto miesięcznie. Uwzględniając obowiązkowe koszty związane z opłaceniem składek z tytułu ubezpieczenia społecznego skarżącej (składka z tytułu ubezpieczenia społecznego w granicach ok. 650 zł za miesiąc, z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego 254,44 zł, z Funduszu Pracy 51,83 zł) oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (18% od podstawy po odliczeniu składek ubezpieczenia społecznego) należy stwierdzić, że średni miesięczny dochód skarżącej za styczeń i luty 2012 r. wyniósł ponad "[...]" zł miesięcznie netto. Zatem wbrew oświadczeniu skarżącej przedstawionemu w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z przedłożonych dokumentów wynika, że uzyskuje znacznie wyższe dochody niż 2.800 zł brutto. Dochody w wysokości ponad "[...]" zł ( średnio za rok 2011 r) czy też dochody w granicach "[...]" zł netto za dwa miesiące br. roku sytuują skarżącą w grupie osób zarabiających ponad średnią krajową w naszym kraju (średnie miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w lutym 2012 r. wynosiło 3568,32 zł- dane GUS). W ocenie referendarza sądowego uzyskiwane dochody wskazują, iż skarżącą trudno uznać za osobę wymagająca pomocy państwa w postaci opłacenia za nią kosztów sądowych. Oceny powyższej nie zmienia fakt konieczności ponoszenia opłat związanych z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego, czy też związanych ze spłatą rat kredytu w kwocie łącznej 1.300 zł oraz innych opłat w kwocie 700 zł. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z zawiadomienia o wysokości rat kredytu z dnia 01.02.2012 r. z tego tytułu skarżąca posiada zadłużenie w wysokości "[...]" euro tj. ok. "[...]" zł (licząc wg. średniego kursu euro (4,1327 zł za 1 euro) ogłoszonego przez NBP z dnia 03.04.2012 r.). Natomiast wysokość miesięcznych rat kształtuje się w granicach ok. "[...]" euro. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że uzyskiwane dochody pozwalają skarżącej opłacić należne koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego strony. Zauważyć należy, że wpis sadowy w przedmiotowej sprawie został określony na kwotę 1.500 zł. Za możliwością opłacenia kosztów sądowych przemawia także fakt posiadania majątku w postaci m.in. środków trwałych tj. samochodów osobowych jak i ciężarowych stanowiących majątek przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącą. Na marginesie powyższych uwag należy stwierdzić, że w dniu 20.02.2012 r. skarżąca przelała kwotę 400 zł tytułem zaliczki rezerwacyjnej na rzecz firmy "B", w tym też dniu złożyła wniosek o przyznanie pomocy, podnosząc, że "nie jest w stanie ponieść tych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania". Nadmienić należy, że orzekający w sprawie referendarz nie neguje prawa skarżącej do wypoczynku, jednakże biorąc pod uwagę przesłanki warunkujące prawo do przyznania prawa pomocy wydatek w postaci zaliczki rezerwacyjnej nie może mieć pierwszeństwa wobec należnych budżetowi państwa kosztów sądowych. W tak ustalonym stanie faktycznym, trudno uznać skarżącą za osobę ubogą wymagającą pomocy ze strony państwa, w postaci opłacenia za nią kosztów sądowych. Podkreślić należy, że w sytuacji gdy skarżąca uzyskuje dochody znacząco wyższe niż średnio uzyskiwane przez współobywateli jest w stanie wygospodarować środki pieniężne także na opłacenie należnych kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek skarżącej stwierdzić należy, że fakt zajęcia rachunku bankowego niewątpliwie wpływa na sytuację finansową, jednakże nie jest to okoliczność wyjątkowa, czy też w przypadku skarżącej zaskakująca. Jak wynika z akt administracyjnych protokół z przeprowadzonej kontroli z obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym za 2007 r. wydano w dniu 21.05.2010 r. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.