I SA/Ol 427/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-08-23
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest niska renta i pomoc MOPS, a która nie posiada majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej doradca podatkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest niska renta i pomoc MOPS, a która nie posiada majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ocenia go na podstawie przedłożonych dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący S. K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku akcyzowym. W ramach tej skargi złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżący wykazał, że jego jedynym dochodem jest niska renta netto (399,59 zł) oraz pomoc MOPS, nie posiada majątku, a jego stan zdrowia stale się pogarsza. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla skarżącego doradcę podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku akcyzowym postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego
Wnioskiem z dnia 10 lipca 2012 r., zawartym w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" skarżący S. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w osobie K. D.. Następnie na wezwanie z dnia 8 sierpnia 2012 r. skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz z przedłożonych przez niego dokumentów źródłowych wynika, iż jedynym dochodem wnioskodawcy jest renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1131,96 zł, która po potrąceniach wynosi netto 399,59 zł. Skarżący utrzymuje się z renty i pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Innych dochodów wnioskodawca nie posiada. Skarżący zamieszkuje na stancji, którą opłaca MOPS, otrzymuje dofinansowanie do opłaty za stancję i leczenie w wysokości 470 zł miesięcznie. Wynajmuje pokój o powierzchni 12 m2. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku nieruchomego jak i ruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów o znacznej wartości. Wnioskodawca argumentując swój wniosek wskazał na stale pogarszający się stan zdrowia ("[...]"). Do wniosku załączył kserokopię zaświadczenia o wysokości pobieranego świadczenia rentowego oraz decyzje MOPS.
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania
z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący przedłożył dokument potwierdzający aktualną wysokość otrzymywanych przez niego stałych dochodów z tytułu renty. Przedłożył również decyzję MOPS w przedmiocie przyznania mu zasiłku celowego. Tym samym stwierdzić należy, iż skarżący utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych: stałego dochodu oraz zasiłków z pomocy społecznej. Trudno zatem uznać, aby z otrzymywanej renty (po potrąceniach) w
wysokości 399,59 zł oraz ze świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłków celowych był on w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Ponadto zauważyć należy, iż skarżący nie posiada majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego.
W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie dla niego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego K. D., wskazać należy, że Sąd nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika, który będzie zastępować stronę korzystającą z przyznanego jej prawa pomocy. Rolą Sądu jest bowiem orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy działanie Sądu ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do Krajowej Rady Doradców Podatkowych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała osobę doradcy podatkowego, Krajowa Rada Doradców Podatkowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym doradcą podatkowym, wyznaczy doradcę podatkowego wskazanego przez stronę.
W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło