I SA/Ol 431/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi M. D., M. D., A. D., J. Ś., D. Ś., M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie: podatku od nieruchomości za 2006 r. Oddala skargę. ISA/OI 431/07 Uzasadnienie Na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 2007 r. odwołania M.D. od decyzji Nr "[...]", wydanej w dniu "[...]" z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Referatu Wymiaru Podatków i Opłat w sprawie wymiaru zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2006 rok w wysokości 25.881 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji będącą przedmiotem odwołania. Z akt sprawy przekazanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że organ podatkowy pierwszej instancji wymierzył współwłaścicielom nieruchomości położonej w O. przy ul. "[...]" podatek od nieruchomości za 2006 rok w kwocie 25.881 zł. Wysokość podatku ustalono przyjmując za podstawę jego wymiaru: powierzchnię budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą - 1.351 m2, powierzchnię gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą - 3.401 m2 oraz wartość budowli -10.200 zł, stosując stawki podatkowe określone w Uchwale Nr LIII/707/05 Rady Miasta Olsztyn z dnia 30 listopada 2005 r. w sprawie podatku od nieruchomości. W złożonym odwołaniu M.D. nie zgodził się z wysokością wymierzonego zobowiązania podatkowego. Podniósł, iż organ podatkowy nie uwzględnił faktu niewykorzystywania części nieruchomości do działalności gospodarczej, co skutkowało opodatkowaniem tej części nieruchomości według najwyższych stawek, tj. jak dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą. Powołując się na wyjaśnienie Ministra Finansów z dnia 4 maja 2006 r., znak: LK-833-32/MS/06/117 wskazał, że Prezydent Miasta wydał decyzję niezgodną z obowiązującą wykładnią, albowiem nabycie nieruchomości nastąpiło w drodze spadku i nie było to nabycie nieruchomości związane z prowadzoną działalności gospodarczą. Dodał, że tej nieruchomości nie można uznać za element składowy przedsiębiorstwa, gdyż nie jest ona środkiem trwałym przedsiębiorstwa, koszty działalności gospodarczej nie są obciążane żadnymi odpisami amortyzacyjnymi, a ponadto oględziny przeprowadzone w dniu 11 lipca 2006 r. przez organ podatkowy wykazały, że do działalności gospodarczej wykorzystywane jest jedynie 552 m2 powierzchni tych budynków. Wywodził, iż pomimo ustalenia stanu faktycznego organ podatkowy go nie uwzględnił i krzywdząco naliczył podatek od nieruchomości. Kolegium uznało ,że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 w/w ustawy grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. l pkt l lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynikało, iż od dnia 31 marca 2001 r. M.D. prowadzi działalność gospodarczą przy ulicy "[...]" w O. w zakresie wynajmu nieruchomości własnych lub dzierżawionych, usług instalatorstwa elektrycznego, handlu, produkcji i usług. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 13 lipca 2006 r. wynika, iż M.D. jest współwłaścicielem działki położonej przy ulicy "[...]" o numerze "[...]" i powierzchni 0.3041 ha, która oznaczona jest symbolem "Bi"- inne tereny zabudowane, zabudowanej budynkami magazynowymi, przemysłowymi, produkcyjnymi, usługowymi i gospodarczymi oraz zbiornikami i silosami o łącznej powierzchni użytkowej -1.351 m2. Przedmiotowe nieruchomości strona nabyła w drodze spadku w dniu 22 kwietnia 2006 r. W złożonej w dniu 12 lutego 2006 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2006 rok M.D. wykazał powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - 3.401 m2, powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - 724 m2 oraz powierzchnię budynków pozostałych - 627 m2. Ponadto w piśmie z dnia 30 listopada 2006 r. współwłaściciele poinformowali organ podatkowy, iż wartość budowli na działce o numerze "[...]" wynosi łącznie 10.200 zł. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu "[...]" na nieruchomości położonej w O. przy ulicy "[...]", będącej we współwłasności M.D. wynika, iż na w/w działce znajduje się 7 budynków o łącznej powierzchni 1.351 m2, zaś do działalności gospodarczej w momencie oględzin wykorzystywane było 552 m2 powierzchni tych budynków. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo opodatkował część niewykorzystywanych budynków do działalności gospodarczej jako budynki związane z działalnością gospodarczą, a tym samym zastosował stawki podatkowe przewidziane dla tego rodzaju budynków. Kolegium wskazało, że brak jest podstaw do odstąpienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości spornej części budynków jako związanych z działalnością gospodarczą, albowiem jak wyżej wskazano wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Te wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Powyższe wskazuje, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie jest prowadzona innego rodzaju działalność, inna niż gospodarcza (np. socjalna), należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Przedmiotowe nieruchomości przy ulicy "[...]" w O. są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą M.D., którą to działalność na w/w nieruchomościach prowadzi od dnia 31 marca 2001 r., wchodzą one w skład przedsiębiorstwa, zaś fakt, iż cześć nieruchomości nie jest w danym momencie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej nie powoduje, że należy ją opodatkować według stawek przewidzianych dla budynków pozostałych. Kolegium nie uznało argumentu, iż nabycie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło w drodze spadku. Uznało ,że taka sytuacja, gdy przedsiębiorca nabywa nieruchomość i nie jest ona związana z prowadzoną, działalnością gospodarczą może wystąpić, gdy np. przedsiębiorca osoba fizyczna - adwokat kupił działkę gruntu jako lokatę kapitału. Formalnie rzecz ujmując właścicielem tej działki jest przedsiębiorca, jednakże ta nieruchomość nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 ' Kodeksu Cywilnego, ponieważ nie służy realizacji określonych zadań gospodarczych, a ponadto jeżeli nie wchodzi ona w skład przedsiębiorstwa, to nie powinna być uznana za znajdującą się w posiadaniu przedsiębiorcy (vide: L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe, Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, Komentarz do art- l (a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.02, 9, 84). W niniejszej sprawie jak wyżej wywiedziono, taka sytuacja nie zachodzi. Prawidłowo zatem organ podatkowy pierwszej instancji, mając na uwadze regulację art. 1a ust. 1pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2006 rok, uwzględniając w całości powierzchnię budynków jako związanych z działalnością gospodarczą przy zastosowaniu prawidłowej stawki wynikającej z Uchwały Nr LIII/707/05 Rady Miasta Olsztyn z dnia 30 listopada 2005 r. w sprawie podatku od nieruchomości. W skardze skarżący jako współwłaściciele opodatkowanej nieruchomości zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: przepisów prawa materialnego: art. 1a ust.1 pkt 3 w związku z art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zmian.) przez uznanie, iż wszystkie grunty, budynki i budowle położone w O., przy ul. "[...]" związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej i są w posiadaniu przedsiębiorcy M.D., art, 6 ust. 1 powołanej ustawy przez uznanie, że wszystkie grunty, budynki i budowle położone w O., przy ul. "[...]" objęte są obowiązkiem podatkowym, który powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku., naruszenie przepisów proceduralnych: art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, art. 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy przez wydanie decyzji opartej na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, art. 124 ustawy przez wydanie decyzji, w której nie wyjaśniono stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy podatkowe się przy załatwianiu sprawy, art. 191 ustawy przez dokonanie dowolnej oceny całego zebranego materiału dowodowego zamiast dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego. W konsekwencji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu podatkowego II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skarżący swoje zarzuty uzasadnili tym, że podmiot nie prowadzący działalności gospodarczej winien mieć wymierzony podatek jak dla pozostałych nieruchomości. Organy podatkowe ustalając stan faktyczny w pierwszej kolejności winny ustalić status nieruchomości. Współwłasność w częściach ułamkowych, przyznaje każdemu udział określony ułamkiem. Nie do zaakceptowania, zdaniem skarżących, jest pogląd, że w przypadku gdy jeden z współwłaścicieli prowadzi działalność gospodarczą, to jest on w posiadaniu pozostałych udziałów w nieruchomości należących do pozostałych współwłaścicieli. Na rozprawie skarżący M.D., na prośbę Sądu, uzupełnił stan faktyczny. Podał, że spadkodawca C.D. zmarł "[...]" 2004r. Natomiast wskazana w informacji data 22 IV 2006r., dotyczy uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wyjaśnił , że przez cały 2006 r. skarżący byli współwłaścicielami tej nieruchomości. Wskazał, że działalność gospodarcza była prowadzona tylko w części budynków, ale nie z powodu przyczyn technicznych. Nie ma formalnego podziału do użytkowania. Jest podział faktyczny. Część budynków jest we władaniu J.Ś. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i domagało się oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 925 kc spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Spadkobiercy nie złożyli oświadczenia dotyczącego odrzucenia spadku. Postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku ma charakter deklaratoryjny i potwierdziło tylko stan prawny, który powstał z mocy prawa. W związku z tym za prawidłowe należy uznać twierdzenie M. D. złożone na rozprawie, że w 2006r. skarżący byli współwłaścicielami nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 206 kc każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Z przepisów kodeksu cywilnego regulujących współwłasność nie wynika, aby współwłaściciel miał uprawnienie do korzystania tylko z takiej części wspólnej rzeczy, która odpowiada wielkości jego udziału ( 2001.04.27 wyrok SN III CKN 21/99 LEX nr 52366 ). W wypadkach zaś, w których dokonano podziału quoad usum, o uprawnieniu poszczególnych współwłaścicieli do wyłącznego korzystania z określonych części rzeczy wspólnej decyduje jedynie treść umowy współwłaścicieli. Z oświadczenia skarżącego M.D. nie wynika, że dokonano podziału quoad usum. Takiej umowy nie przedłożono w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym nie można zgodzić się z zarzutem skarżących, ze organ odwoławczy dokonał błędnych ustaleń faktycznych. Ten stan faktyczny potwierdził w informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. skarżący M.D. W rubryce powierzchnia gruntów wpisał on całą powierzchnię nieruchomości bo 3401 m² jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast wykazał, że tylko 724 m² powierzchni budynków jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z treści jego oświadczenia złożonego na rozprawie wynika, że pozostałej części budynków nie wpisał on jako związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż nie była ona faktycznie wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem. Nie ulega natomiast wątpliwości, że pozostała część budynków jest również związana z prowadzeniem działalności gospodarczej ( dowód wypis z kartoteki budynków k. "[...]" akt adm). W świetle powyższych rozważań nie ulega również wątpliwości, że ta pozostała część budynków jest również w posiadaniu przedsiębiorcy, będącego jednocześnie podatnikiem podatku od nieruchomości. Sam fakt posiadania lokalu przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że nawet budynki niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza (za wyjątkiem budynków mieszkalnych) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą (2006.05.30 wyrok wsaI SA/Bk 95/06 LEX nr 192872 w Białymstoku ). Stosownie do treści art.3 ust.4 ustawy o p i o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Należy również zwrócić uwagę, że M.D. działalność gospodarczą prowadzi od 31 marca 2001 r.( d. k. "[...]" akt adm. ). Ta kwestia ma znaczenie przy rozstrzygnięciu kwestii od kiedy nieruchomość była w posiadaniu przedsiębiorcy. Natomiast postępowanie spadkowe dotyczyło kwestii nabycia własności. W konsekwencji dotyczyło ono ustalenia kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne nie można podzielić zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa procesowego. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego. Organy podatkowe właściwe zrekonstruowały treść art. 1a ust.1 pkt 3 w związku z art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zmian.) i dokonały prawidłowej subsumcji tych przepisów do ustalonego stanu faktycznego. Na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku