I SA/Ol 433/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-09-01

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, utrzymująca się wyłącznie z zasiłków pomocy społecznej i nieposiadająca majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której sytuacja materialna i życiowa wskazuje na brak możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym opłat sądowych i kosztów profesjonalnego pełnomocnika, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym. Przesłanka ta jest spełniona, gdy osoba utrzymuje się z pomocy społecznej, nie posiada majątku ani dochodów, a otrzymywane środki ledwo wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Skarżąca D. Ż. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z zasiłków z GOPS w wysokości 456 zł miesięcznie oraz zasiłku celowego na żywność w kwocie 100 zł, a także pomocy rzeczowej. Nie posiada majątku ani dochodów, samotnie wychowuje córkę. Mieszkanie, w którym zamieszkuje, jest własnością gminy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Starszy referendarz sądowy Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 1 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2015r. skarżąca D. Ż. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 100 zł oraz ustanowienia radcy prawnego. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynikało, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką uczennicą gimnazjum. Wnioskodawczyni utrzymuje się z zasiłków okresowych z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 456 zł. Otrzymuje również zasiłek celowy na żywność w kwocie 100 zł, a także pomoc rzeczową w postaci żywności. Skarżąca wskazała, iż nie posiada jakiegokolwiek majątku nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Mieszkanie, w którym zamieszkuje z córką o powierzchni 53 m2 na poddaszu jest własnością gminy. Argumentując wniosek wskazała, że jest osobą z wykształceniem podstawowym, bezrobotną, wdową, samotnie wychowującą córkę. Nie posiada dochodów, utrzymuje się z pomocy GOPS w "[...]". Do wniosku załączono decyzję Wójta Gminy "[...] z dnia "[...] w przedmiocie przyznania wnioskodawczyni zasiłku z tytułu bezrobocia w kwocie 456 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2015r. do 31 sierpnia 2015r. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Stwierdzić należy, że w obecnej sytuacji majątkowej i życiowej, wnioskodawczyni nie posiada środków pieniężnych, jak również możliwości ich zdobycia, czy też majątku na opłacenie należnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi jak i ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w celu reprezentowania jej w przedmiotowej sprawie. Za powyższym stanowiskiem przemawia przede wszystkim utrzymywanie się skarżącej i jej córki z pomocy społecznej, brak majątku, brak pracy i dochodów. Należy zatem stwierdzić, iż skarżąca utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych, które z trudem wystarczają na zaspokojenie fundamentalnych potrzeb życiowych dwuosobowej rodziny, w tym uczącej się córki. Trudno zatem uznać, aby ze środków otrzymywanych z pomocy społecznej, skarżąca była w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło