I SA/Ol 438/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-10-02
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Przemysław Krzykowski, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wpisana indywidualnie do rejestru zabytków, która nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, może korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków?Ratio decidendi
Nieruchomość wpisana indywidualnie do rejestru zabytków, która nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, nie może korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Kluczowe dla oceny tego warunku jest stanowisko wojewódzkiego konserwatora zabytków, a brak odpowiednich działań konserwatorskich uniemożliwia zastosowanie zwolnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zwolnienia od podatku od nieruchomości za 2018 rok dla nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że choć nieruchomość jest indywidualnie wpisana do rejestru zabytków i nie jest zajęta na działalność gospodarczą, to nie spełnia przesłanki utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, co potwierdził Wojewódzki Konserwator Zabytków. Skarżący kwestionował tę ocenę, podnosząc zarzuty dotyczące sposobu ustalenia stanu faktycznego i naruszenia przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), asesor WSA Katarzyna Górska, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 2 października 2019r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta (dalej jako: "organ I instancji") z "[...]" w sprawie wymiaru T. W. (dalej jako: "strona", "podatnik", "skarżący") podatku od nieruchomości za 2018r. w wysokości 1634 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ I instancji w ww. decyzji przyjął za podstawę opodatkowania - budynki pozostałe o powierzchni 215,60 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 67,52 m2. W uzasadnieniu wskazano, iż podlegający opodatkowaniu budynek decyzją z "[...]" 1988r. został indywidualnie wpisany do rejestru zabytków. Natomiast działki gruntu nr "[...]" i nr "[...]" (obręb nr "[...]") położone w "[...]" zostały postanowieniem z "[...]" 1996r. indywidualnie wpisane do rejestru zabytków. Tym samym w ocenie organu została spełniona pierwsza z przesłanek zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1445 ze zm., dalej jako "u.p.o.l."). Odnośnie drugiej przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku - utrzymania i konserwacji obiektu zgodnie z przepisami o ochronie zabytków stwierdzono, że nie została spełniona. Wynika tak bowiem z pism Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 9 marca 2018r. i 7 grudnia 2018r., który jest wyłącznie uprawniony do oceny w takim zakresie.
Od powyższej decyzji odwołała się strona wskazując, że organ słusznie uznał, że nieruchomości zostały indywidualnie wpisane do rejestru zabytków. Odnośnie utrzymania zabytku zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków niezbędne jest istnienie punktu odniesienia - ustalenie stanu zachowania zabytku w dacie objęcia go we władanie przez podatnika, czego w toku postępowania w niniejszej sprawie nie uczyniono. Nieruchomość nie stanowiła i nie stanowi środka trwałego przedsiębiorstwa. Nigdy nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Podatnik zarzucił, iż decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowej podstawy prawnej - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.).
Kolegium, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołało treść art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1-5, ust. 8 u.p.o.l., art. 20, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 2101 ze zm.). Wskazując, że organ podatkowy ustalając podatnika w podatku od nieruchomości w przedmiotowej sprawie przyjął dane wynikające z ewidencji gruntów budynków i lokali według stanu na 1 stycznia 2018r.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniesiono także, że organ ustalając zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów.
Z kolei ocena zachowania się podatnika polegającego na "utrzymywaniu" i "konserwacji" budynków powinna być dokonana z punktu widzenia przepisów o ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2067 ze zm., dalej jako: "ustawa o ochronie zabytków), o czym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Obowiązki właściciela obiektu zabytkowego w zakresie szczególnej opieki nad zabytkiem zostały określone w art. 5 ustawy o ochronie zabytków. Z regulacji prawnych ustawy o zabytkach można wywieść wniosek, iż właściciel obiektu zabytkowego, w szczególności właściciel nieruchomości o charakterze zabytkowym, podlega różnym ograniczeniom w zakresie wykonywania
uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa własności, w tym w zakresie
korzystania z takiej nieruchomości oraz ciążą na nim różne obowiązki w zakresie opieki nad obiektem zabytkowym. Ograniczenia te i obowiązki wynikające z poszczególnych przepisów ustawy o ochronie zabytków są niewątpliwie większe od ograniczeń i obowiązków dotyczących każdego właściciela nieruchomości niemającej charakteru zabytkowego. Zwolnienie podatkowe określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ma więc, zdaniem organu odwoławczego, na celu m. in. zrekompensowanie właścicielowi nieruchomości zabytkowej ciążące na nim szczególne obowiązki i ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, powodujące ograniczenia w wykorzystaniu nieruchomości.
Stosownie natomiast do brzmienia art. 38 ust. 1 ustawy o zabytkach, wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków prowadzą kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.
Zatem, zdaniem Kolegium, prawidłowo organ I instancji ustalił zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości na 2018r., przyjmując zapisy w ewidencji, w której uwzględniono - budynki pozostałe o powierzchni 215,60 m2 oraz udział 121/1000 w powierzchni działek nr "[...]" - 466 m2 oznaczonej jako B i nr "[...]"- 92 m2 oznaczonej jako B, to jest na stronę przypada powierzchnia 67,52 m2 i stwierdził, że spełniona została pierwsza przesłanka ustanowiona w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
W ocenie organu odwoławczego dyskusyjne jest natomiast wystąpienie w drugiej przesłanki uzależniającej zastosowanie tego zwolnienia przedmiotowego, od warunku utrzymania i konserwowania takiego obiektu zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Kolegium podzieliło pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 sierpnia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 351/18, z którego wynika, że organy podatkowe przed wydaniem decyzji podatkowej, w razie wątpliwości, winny zwrócić się do nadzoru konserwatorskiego o stosowne informacje dotyczące konkretnego obiektu zabytkowego i wywiązywania się przez podatnika z ciążących na nim obowiązków w zakresie opieki nad zabytkiem.
Według stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, przedmiotowy budynek nie jest i nie był utrzymywany i konserwowany w 2018r. zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Świadczy o tym stan zachowania elewacji, w tym stolarki otworowej, oznakowanie reklamowe i stolarka okienna (PCV), na realizację których nie uzyskano wymaganych prawem pozwoleń organu konserwatorskiego. Oceny stanu utrzymania obiektu dokonano na podstawie wizji lokalnej budynku oraz po przeprowadzeniu kwerendy archiwalnej.
Podniesiono także, że zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 800 ze zm., dalej jako O.p) dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie wyłącza to możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach. Tymczasem strona nie przedstawiła dowodu, iż budynek oraz grunt są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. Stwierdziła jedynie powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lipca 2008r., sygn. akt I SA/Gl 150/08, iż aby można było dokonać jakichkolwiek ocen spełnienia przez podatnika warunku ustawowego zwolnienia niezbędne jest istnienie punktu odniesienia tych ocen, czyli stanu zachowania zabytku w dacie objęcia go we władanie przez podatnika. Stanowisko takie nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż , w ocenie Kolegium, uprawniony organ Wojewódzki Konserwator Zabytków ustalił, że budynek i grunt nie są i nie były utrzymywany i konserwowane w 2018r. zgodnie z przepisami ustawy o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami.
Z zebranego w sprawie materiału wynika więc, że:
- wpisano nieruchomości indywidualnie do rejestru zabytków;
- nieruchomości nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej,
- nieruchomości nie były w 2018r. utrzymywane i konserwowane zgodne z przepisami o ochronie zabytków.
Nie została więc spełniona przesłanka z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. i bez znaczenia pozostaje stan nieruchomości w dacie jej nabycia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzuciła naruszenie:
1) naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. w związku z art. 191 O.p.,
poprzez uznanie, że nieruchomość nie mogła korzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego dla zabytków, gdyż według Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie była utrzymywana i konserwowana w 2018r. zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków, o czym świadczy stan zachowania elewacji, w tym stolarki otworowej, oznakowanie reklamowe i stolarka okienna podczas gdy:
a) organ ustalił stan zachowania całego obiektu a nie indywidualnego lokalu skarżącego, skarżący nie ma wpływu na ewentualne bezprawne działania pozostałych właścicieli pozostających we Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości, nadto wobec indywidualnej nieruchomości skarżącego nie stwierdzono uchybień w zakresie utrzymywania konserwowania nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków opiece nad zabytkami;
a) zakres postępowania w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości obejmował rok 2018, a stanowisko konserwatora zawarte w pismach z dnia 9 marca 2018r. oraz z dnia 7 grudnia 2018r. może ewentualnie wywoływać skutek od chwili przeprowadzenia kontroli, bez możliwości odnoszenia jej do poprzedniego okresu, a także z uwagi na fakt, iż organ nie ustalił stanu zachowania zabytku w dacie objęcia go we władanie przez podatnika; nadto biorąc pod uwagę ratio legis regulacji dotyczących zwolnienia podatkowego, skarżący powinien mieć możliwość skorzystania z przedmiotowego zwolnienia;
b) decyzja wymierzająca podatek została wydana przez organ dopiero w dniu "[...]", skarżący nie gromadził dowodów celem wykazania utrzymywania zabytku w jak najlepszym stanie, bowiem skarżący nie spodziewał się, że takie dowody będą mu potrzebne, nadto to organ wymierzający podatek powinien dokonać ustaleń - w zakresie istnienia bądź nieistnienia przesłanek skutkujących zwolnieniem od podatku - w sposób niebudzący wątpliwości;
2) naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 180 oraz art. 191 O.p., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu że nieruchomość nie była w 2018r. utrzymywana w sposób dopuszczający zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., podczas gdy organ ustalił stan zachowania całego obiektu, a nie indywidualnego lokalu skarżącego, skarżący utrzymywał nieruchomość w jak
najlepszym stanie, korzystał z nieruchomości w sposób zapewniający trwałe
zachowanie jej wartości, z mocy ustawy ciążyły na nim szczególne obowiązki i
ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości powodujące ograniczenia w
wykorzystywaniu nieruchomości, nadto wobec indywidualnej nieruchomości
skarżącego nie stwierdzono uchybień w zakresie utrzymywania i konserwowania nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków, a także z uwagi na fakt, iż to organ wymierzający podatek powinien dokonać ustaleń - w zakresie istnienia bądź nieistnienia przesłanek skutkujących zwolnieniem od podatku - w sposób niebudzący wątpliwości, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie;
3) naruszenie art. 5 ustawy o ochronie zabytków, poprzez przyjęcie, że skarżący nie dokonywał czynności niezbędnych do utrzymania i konserwowania zabytku podczas gdy skarżący utrzymywał zabytek w jak najlepszym stanie, korzystał z nieruchomości w taki sposób, aby nie uległa ona zniszczeniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów ani prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Istota problemu prawnego jaki zarysował się w sprawie dotyczy kwestii, czy nieruchomość skarżącego podlegała w roku 2018, zwolnieniu od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Skarżący powoływał się na zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości: grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przesłanki zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości uregulowane w art. 7 ust. 1 punkt 6 u.p.o.l. stanowią zatem:
1 wpisanie nieruchomości indywidualnie do rejestru zabytków;
2 utrzymanie i konserwacja zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (wszelkie prace remontowe, konserwacyjne i pielęgnacyjne odbywają się w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków);
3 wyłączenie części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie niesporne jest spełnienie 1 (wpisanie nieruchomości indywidualnie do rejestru zabytków) i 3 (wyłączenie części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej) przesłanki przez podatnika. Oś sporu stanowi określenie czy nieruchomość była utrzymywana i konserwowania zgodnie z przepisami o ochronie zabytków jak twierdzi skarżący czy nie jak wskazuje organ odwoławczy.
Jak wynika z treści art. 7 ust. 1 punkt 6 u.p.o.l. jednym z warunków uzyskania wnioskowanego przez skarżącego zwolnienia jest ustalenie stanu nieruchomości. Ustalenia tego organ może dokonać bądź w oparciu o materiały przedstawione przez stronę bądź informacje od organu posiadającego wiedzę specjalną w tej dziedzinie. Jednocześnie należy wskazać, że spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów prawa, może być dowiedzione w dowolny, dopuszczalny prawem sposób. Podobnie, niespełnienie wskazanego kryterium, również powinno być wykazane odpowiednimi dowodami. Tak więc w toku postępowania podatkowego należy wykazać, że przedmiot opodatkowania jest utrzymywany i konserwowany, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, gdyż brak dowodów dostatecznie potwierdzających istnienie tej, pozytywnie sformułowanej, przesłanki skutkuje nieistnieniem uprawnienia do zwolnienia od podatku.
Ocena zachowania podatnika polegającego na "utrzymywaniu" i "konserwacji" gruntów i budynków powinna być dokonana z punktu widzenia przepisów o ochronie zabytków. Przepisy o ochronie zabytków, do których ustawodawca podatkowy odwołał się w wyżej wskazanej podatkowej normie prawnej, to przepisy ustawy z 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Właściciel obiektu zabytkowego, w szczególności właściciel nieruchomości o charakterze zabytkowym, podlega różnym ograniczeniom w zakresie wykonywania uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa własności, w tym w zakresie korzystania z takiej nieruchomości, oraz ciążą na nim różne obowiązki w zakresie opieki nad obiektem zabytkowym. Ograniczenia te i obowiązki wynikające z poszczególnych przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami są niewątpliwie większe od ograniczeń i obowiązków dotyczących każdego właściciela nieruchomości nie mającej charakteru zabytkowego i wynikających przede wszystkim z przepisów kodeksu cywilnego oraz przepisów o charakterze administracyjnym dotyczących gospodarowania nieruchomościami. Zwolnienie podatkowe określone w art. 7 ust. 1 punkt 6 u.p.o.l. ma na celu między innymi zrekompensowanie właścicielowi nieruchomości zabytkowej ciążących na nim szczególnych obowiązków i ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, powodujące zmniejszone możliwości gospodarczego wykorzystania nieruchomości i w czerpaniu zysków z jej posiadania.
Z ustawy o ochronie zabytków, a konkretnie z art. 5 tej ustawy wynika, że opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega w szczególności na zapewnieniu warunków:
1) naukowego badania i dokumentowania zabytku;
2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku;
3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie;
4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości;
5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury.
Zgodnie z art. 38 ustawy o ochronie zabytków wynika, że kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami prowadzą organy nadzoru konserwatorskiego, a w szczególności wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków.
Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Kolegium, oparty na orzecznictwie (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 31 stycznia 2018r., sygn. akt I SA/OI 717/17, wszystkie cytowane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl), że skoro kontrolę w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sprawuje wojewódzki konserwator zabytków to właśnie do wojewódzkiego konserwatora zabytków powinien zwrócić się organ podatkowy, bądź strona, o zajęcie stanowiska odnośnie należytego utrzymania nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Wymieniony tu organ konserwatorski jest właściwy do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami cytowanej wyżej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Dla oceny przesłanki spełnienia wymogów do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 7 § 1 pkt 6 u.p.o.l. podstawowe znaczenie miały zatem informacje przedstawione w piśmie kompetentnego organu, czyli wojewódzkiego konserwatora zabytków. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l nie ustanawia żadnych szczególnych reguł dowodowych czy proceduralnych dla wykazania przesłanek określonego zwolnienia. Stanowi on jedynie, że "zwalnia się od podatku od nieruchomości, grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej".
Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód można i należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem podstawą do wydania rozstrzygnięcia w sprawie jest wszelki materiał dowodowy, który organ może zgromadzić zgodnie z zasadami postępowania dowodowego. Jednakże spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów przepisów o ochronie zabytków, w pierwszej kolejności powinno być dowiedzione poprzez pozyskanie informacji od właściwego rzeczowo organu administracji publicznej. Skoro organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do właściwego rzeczowo wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji. Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym tj. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., bowiem tym sposobem organ podatkowy dążył do zebrania potrzebnego materiału dowodowego uzasadniającego bądź negującego możliwość skorzystania przez podatnika z wymienionego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnienia od podatku od nieruchomości.
Z uzyskanych odpowiedzi (pism Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z 9 marca 2018r., k. 10 akt adm. oraz dnia 7 grudnia 2018r., k. 36 akt adm.) wynika, że budynek położony w "[...]", działka nr "[...]" oraz nr "[...]" nie jest (w 2018r.) i nie były utrzymywany i konserwowany w latach 2016 - 2017 zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Świadczy o tym stan zachowania elewacji, w tym stolarki otworowej, oznakowanie reklamowe i stolarka okienna (PCV), na realizację których nie uzyskano wymaganych prawem pozwoleń organu konserwatorskiego. Tym samym wbrew zarzutom skargi, co wynika z jednoznacznie z pism konserwatora zabytków organ ten ocenił stan faktyczny istniejący w spornym 2018r. Oceny stanu utrzymania obiektu dokonano na podstawie wizji lokalnej budynku oraz po przeprowadzeniu kwerendy archiwalnej. Nie sposób zatem uznać, że konserwator zabytków posiadający specjalistyczną wiedzę w tym zakresie, formułowałby tak jednoznaczne stanowisko nie będąc pewny, że stan taki trwał co najmniej w 2016r. i 2017r. oraz istniał nadal w spornym 2018r. Twierdzenia tego nie zmienia sama data/daty sporządzenia pism czy data wydania decyzji. Dokumenty te potwierdzając jedynie istniejący stan faktyczny, z którego wynika, że zarówno przed dokonaniem oględzin jaki obecnie w 2018r. nieruchomość należąca do skarżącego nie jest utrzymana i konserwowana, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący poza negacją powyższego stanowiska organu nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego twierdzenia.
Odnosząc się do zarzutu ustalenia przez organ stanu zachowania całego obiektu a nie indywidulanego lokalu należącego do skarżącego wskazać należy, że również i to stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowe znaczenie dla takiej oceny ma bowiem okoliczność, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie to, czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie. Nawet bowiem ustalenie, że podatnik nabył nieruchomość w gorszym stanie od obecnego, nie implikuje automatycznie zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 punkt 6 u.p.o.l. Nie wystarczy bowiem wykonanie jakichkolwiek prac na nieruchomości, czy też poczynienie na nią jakichkolwiek nakładów (vide np. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28 grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Go 990/12, wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2009r., sygn. akt I SA/Wa 48/09, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2016r., sygn. akt II FSK 2487/14 i z 7 lipca 2017r., sygn. akt II FSK 399/17). Tymczasem z niekwestionowanych ustaleń organów podatkowych wynika, że do rejestru zabytków został indywidualnie wpisany:
- budynek decyzją z "[...]" 1988r. (k. 3 akt adm.),
-grunt działki nr "[...]" i nr "[...]" postanowieniem z "[...]" 1996r. (k. 2v akt adm.), a nie odrębnie należący do skarżącego lokal wraz gruntem. Wbrew zatem zarzutowi skargi zastosowanie zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. uwarunkowane było spełnieniem drugiej przesłanki tj. utrzymywania i konserwowania zgodnie z przepisami o ochronie zabytków wobec całego budynku a nie poszczególnych odrębnych lokali. Dla zastosowania tego przepisu nie zachodziła zatem potrzeba ustalenia czy przesłanka ta jest zrealizowana wobec każdego lokalu z osobna.
Tym samym podzielić należy stanowisko Kolegium, że wymienione okoliczności, poparte stanowiskiem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków bezsprzecznie dowodzą tego, że skarżący w 2018r. nie spełnił warunków uprawniających do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Mając zatem na uwadze powyższe w niniejszej sprawie, w ocenie sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania, zaś podjęta ocena materiału dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Organy wyjaśniły dostatecznie wszystkie kwestie, które były potrzebne do ustalenia istotnej faktografii.
Przeprowadzona kontrola akt administracyjnych wskazuje w szczególności, że nie sposób podzielić zarzutów dotyczących sposobu gromadzenia przez organy materiału dowodowego, dokonania dowolnej, arbitralnej i wybiórczej oceny dowodów, a w konsekwencji błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów są tylko wówczas słuszne, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego tj., gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe. Sam fakt, iż materiał dowodowy został przez organy podatkowe oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona skarżąca nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania wyrażonych w art. 122, 180, 187 § 1 O.p.
Z akt przedmiotowych spraw wynika niewątpliwie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów.
Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż organ ustosunkował się do zarzutów artykułowanych przez podatnika i przedstawiły stanowisko w kwestii zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości spornej nieruchomości, czym uczynił zadość wymogom wyrażonym w art. 210 § 4 O.p.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego, a to skutkuje oddaleniem skargi, jako nieuzasadnionej, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło