I SA/Ol 441/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: podatku od towarów i usług za grudzień 2012r. oraz I kwartał 2013r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2017r., złożonym wraz ze skargą, Z. B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w tym wpisu od skargi w wysokości 3.920 zł (ustalonego na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.]). Z oświadczenia wnioskodawczyni zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynikało, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada jakiegokolwiek majątku: nieruchomości, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 500 zł. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości "[...]" zł brutto około "[...]" zł netto. Podniosła, iż z uwagi na niskie dochody, wiek oraz koszty jakie ponosi w związku z zakupem lekarstw nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. Do wniosku skarżąca przedłożyła fakturę za gaz za okres od 23.04.2017r. do 23.06.2017r. w wysokości 269,62 zł, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 01.05.2017r. do 16.06.2017r., rachunek za energię elektryczną w wysokości 119,78 zł oraz decyzję z dnia 1 marca 2017r. o waloryzacji emerytury. W związku z koniecznością uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został złożony na nieaktualnym druku formularza, wnioskodawczyni wezwana została jednocześnie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej (w zakresie tytułu prawnego do nieruchomości w której zamieszkuje, ewentualnej pomocy i jej zakresu uzyskiwanej od osób trzecich, stanu majątkowego w okresie dwuletnim przed złożeniem wniosku, stanu cywilnego i ewentualnego stanu majątkowego współmałżonka, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres 3 miesięcy oraz przedłożenia dokumentów księgowych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, uzyskiwanych dochodów z tego tytułu, posiadanych środków trwałych, bądź potwierdzających zakończenie lub zawieszenie jej prowadzenia). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca uzupełniła braki formalne formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) przedkładając wypełniony aktualny druk formularza. Z treści oświadczenia zawartego w formularzu z dnia 12 września 2017r. wynikało dodatkowo, iż skarżąca "zamieszkuje u kogoś w zamian za opłatę czynszu". Dodatkowo w wydatkach, które ponosi wykazała: zajęcie komornicze 390 zł, czynsz 350 zł, ubezpieczenie 48 zł. Dodała również, że faktury dostarczyła wcześniej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła żądanych dodatkowych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych. W tej sytuacji nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, lub biorąc pod uwagę wysokość wpisu w niniejszej sprawie (3.920 zł) jakiejś ich części. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej, finansowej, ewentualnych dodatkowych dochodów z prowadzenia działalności gospodarczej lub złożenia wyjaśnień, że tej działalności już nie prowadzi, posiadanego majątku w okresie poprzedzającym złożenie wniosku czy też wyciągów z rachunków bankowych, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie sytuacji materialnej, a tym samym ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, zwłaszcza, że w skardze wnioskodawczyni wskazywała, iż posiada firmę "[...]", która jest małym przedsiębiorcą. Powyższe nie pozwala przyjąć w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania czy ich części. Zwięzłe i ogólne wyjaśnienia zawarte w formularzu PPF nie były wystarczające dla oceny możliwości finansowych wnioskodawczyni, nie mogły też stanowić automatycznej przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób niebudzący wątpliwości, w sposób pełny i wyczerpujący wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.