I SA/Ol 443/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr: "[...]" w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Skarga A S (dalej: "zobowiązany" lub "skarżący") dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy" lub "DIAS") utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: "organ egzekucyjny" lub "NUS") nr "[...]" z dnia "[...]" r. o odmowie uznania zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że NUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r. o nr "[...]", wystawionego przez wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obejmującego nieuiszczoną grzywę w celu przymuszenia w kwocie "[...]" zł. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu "[...]"r. wraz z doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia z dnia "[...]"r., znak:"[...]", o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Dłużnik zajętej wierzytelności, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w D, otrzymał zawiadomienie o zajęciu w dniu "[...]"r. Dokonana czynność egzekucyjna nie była skuteczna, gdyż dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia "[...]" r. poinformował organ egzekucyjny, iż zobowiązany nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych. W dniu "[...]" r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo zobowiązanego, nazwane skargą, dotyczące działalności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z garażem blaszanym zbudowanym przez zobowiązanego. Pismo to zostało potraktowane jako skarga na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazane zostało w dniu "[...]" r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponadto zobowiązany złożył do organu egzekucyjnego pismo z dnia "[...]" r., które nazwał skargą do organu egzekucyjnego. Wskazał w nim, że toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w D. Pismem z dnia "[...]" r. na żądanie organu egzekucyjnego wyjaśnił, że na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") składa zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zaznaczył, że kwestionuje wymagalność egzekwowanego obowiązku z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w D, którego wynik jest istotny dla postępowania egzekucyjnego. Podniósł, że przed Sądem Rejonowym w D toczy się postępowanie związane z nałożeniem grzywny przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie przedłożył jednak dowodów na potwierdzenie powyższych twierdzeń. Zdaniem zobowiązanego, NUS powinien zawiesić postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia "[...]"r. znak: "[...]" NUS odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wskazując, że nie została spełniona żadna z przesłanek zawieszenia z urzędu postępowania egzekucyjnego na podstawie art.56 §1 u.p.e.a. W uzasadnieniu NUS podkreślił, że okoliczności, na wystąpienie których powołuje się zobowiązany, tj. toczące się postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w D, nie dają podstaw prawnych do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dopiero ujawnienie podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, mieszczącego się w przesłankach wymienionych w art. 56 § l u.p.e.a., obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania i nie pozostawia w tej mierze jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje bowiem z mocy prawa, na co wskazuje redakcja przepisu - " ulega zawieszeniu". Postanowieniem z tego samego dnia ("[...]"r.) nr "[...]" NUS odmówił uznania zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., z uwagi na wniesienie go po upływie ustawowego terminu. Oba postanowienia doręczone zostały zobowiązanemu w dniu "[...]"r. Zobowiązany pismem z dnia "[...]"r. złożył zażalenie na postanowienie NUS o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc podobne argumenty. Ponownie wskazał na to, że wynik toczącego się przez Sądem Rejonowym w D postępowania dotyczącego nałożonej na niego grzywny będzie miał kluczowe znaczenie dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Prowadzenie egzekucji jest przedwczesne i może spowodować dla skarżącego nieodwracalne straty. Dlatego powinno zostać zawieszone. Odrębnym pismem z dnia "[...]"r. zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie o odmowie uznania zgłoszonego zarzutu. Wskazał, że wnosi o uchylenie postanowienia ze względu na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w D, dotyczące nałożonej grzywny, wynik którego będzie miał kluczowe znaczenie dla postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że prowadzenie egzekucji jest przedwczesne i może spowodować dla niego nieodwracalne straty. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]"r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS o odmowie zawieszenia postępowania. Podtrzymał w nim argumentację zawartą w postanowieniu NUS. W tym samym dniu DIAS utrzymał w mocy postanowienie o odmowie uznania zarzutu ze względu na uchybienie terminu, podtrzymując w nim argumentację zawartą w postanowieniu NUS. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożonej na postanowienie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego zażądano uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podniesiono, że wykonanie tytułu jest przedwczesne z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w D i do czasu prawomocnego zakończenia sprawy przed tym Sądem postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożonej na postanowienie w sprawie odmowy uznania zarzutów podniesiono podobne argumenty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DzU 2018 r. poz. 2107 ze zm., dalej: "ppsa") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast przepis art.3 §2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Ustawa ppsa przewiduje w art.119 pkt 3, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art.120 ppsa). Na podstawie art.121 ppsa sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Rozpatrywana sprawa należy do spraw wymienionych w art.119 pkt 3 ppsa, jest to bowiem sprawa z zakresu postępowania egzekucyjnego, zaś zaskarżone postanowienie DIAS jest postępowaniem kończącym postępowanie. Przepisy ustawy ppsa nie przewidują możliwości informowania stron postępowania o rozpatrzeniu sprawy w trybie uproszczonym ani o terminie posiedzenia. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę. Na podstawie art.2 §1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. DzU 2018 poz.1314 ze zm.) egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki dotyczące podatków (...). Zgodnie z art.3 §1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art.2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa. W myśl art.1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, co wynika z art.26 §1 u.p.e.a. Zgodnie z pkt 1 i 2 §5 art.26 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z treści wniesionej skargi wynika, że skarżący kwestionuje istnienie dochodzonych zaległości z uwagi na brak wymagalności obowiązku, co wiąże z toczącym się przed Sądem Rejonowym w D postępowaniem dotyczącym grzywny w celu przymuszenia. W tym miejscu Sąd zauważa, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem o charakterze administracyjnym, przewidzianym w przepisach ustawy u.p.e.a., poddawanym kontroli sądów administracyjnych, a nie sądów powszechnych. Skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że postępowanie dotyczące nałożonej na niego grzywny w celu przymuszenia prowadzone jest przez Sąd Rejonowy w D, nie wskazał jego sygnatury ani nie przedłożył jakiegokolwiek pisma sądowego. Nie wykazał związku pomiędzy ewentualnym postępowaniem przez Sądem Rejonowym w D a postępowaniem egzekucyjnym, prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w przypadku wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w art.56 §1 u.p.e.a.: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Skarżący jako podstawę zawieszenia wskazuje pkt 5 art.56 u.p.e.a., tj. inne przypadki przewidziane w ustawach. Ww. przepis ma zastosowanie, gdy przepis innej (niż u.p.e.a.) ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1 - 4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie występują "inne przypadki przewidziane w ustawach" skutkujące zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, zresztą skarżący nie wskazuje na żadne konkretne przepisy ustaw, które miałyby zastosowane w sprawie. Powoływana przez skarżącego okoliczność prowadzenia przez sąd powszechny bliżej niesprecyzowanego postępowania w sprawie grzywny w celu przymuszenia, egzekwowanej przez organ egzekucyjny, nie stanowi okoliczności wymienionej w art.56 §1 pkt 5 u.p.e.a. Dlatego za prawidłowe uznaje Sąd stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, w którym stwierdzono brak podstaw do zawieszenia postepowania egzekucyjnego. W tej sytuacji skarga podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ppsa.