I SA/Ol 444/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie: Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Asesor WSA Renata Kantecka Protokolant: Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. I SA/OI 444/04 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem, z dnia 18 X 2004 r., "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 maja 2004r., sygn. akt l III SA 2240/02, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 stycznia 2002r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 11 grudnia 2001r., znak: "[...]" odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 3.410zł z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2001r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, działając na podstawie art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z dnia 12 maja 2004r., sygn. akt l III SA 2240/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił postanowienie Izby Skarbowej z dnia 8 marca 2002r., znak: "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 11 grudnia 2001r., znak: "[...]" odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 3.410zł z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2001r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, iż w sytuacji gdy wnoszący podanie o przywrócenie terminu nie dopełnił czynności dla której był określony termin, organ podatkowy winien na podstawie art. 169 Ordynacji podatkowej wezwać wnoszącego podanie o usunięcie braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nie wypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Nie wezwanie Skarżącej do uzupełnienia braku przez dołączenie do podania o przywrócenie terminu odwołania od decyzji stanowiło naruszenie cytowanego przepisu Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu było to istotne naruszenie przepisów postępowania, gdyż stało się jedyną przesłanką odmowy przywrócenia terminu. Wobec okoliczności, iż w dacie rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia terminu (8 marca 2002r.) odwołanie było już w dyspozycji organu podatkowego należało merytorycznie zbadać zasadność podania i rozważyć, czy zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu (brak winy w uchybieniu terminu). Dyrektor Izby Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 stycznia 2002r., stwierdził co następuje. Stosownie do art. 162 § l i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. O braku winy zainteresowanego można mówić wtedy, gdy dołożył on należytej staranności, aby dokonać czynności w terminie, lecz nie mógł jej dokonać z przyczyn od niego niezależnych. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 11 grudnia 2001 r. skierowano do A. M. na adres jej zamieszkania, którą odebrała i potwierdziła własnoręcznym podpisem sąsiadka D. M. - vide zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 14 grudnia 2001 r. Stosownie do art. 149 Ordynacji podatkowej - w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Pod pojęciem "nieobecność adresata w mieszkaniu" należy rozumieć każde spowodowane przejściowymi okolicznościami nie zastanie odbiorcy w miejscu, które jest właściwe dla doręczeń. Skoro na druku potwierdzenia odbioru znajduje się informacja, iż D. M. podjęła się oddać przesyłkę adresatowi oznacza, że przesyłkę doręczono w sposób przewidziany w art. 149 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu, iż do dnia 31 grudnia 2001 r. przebywała poza O., a przesyłkę poleconą w dniu 14 grudnia 2001 r. odebrała sąsiadka nie przesądza o braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania. Tym bardziej, iż Strona nie wskazała osoby uprawnionej do odbioru korespondencji ani też nie poinformowała o zmianie miejsca pobytu. Dodatkowo należy zauważyć, iż przekroczenie terminu wniesienia odwołania ma miejsce, gdyby nawet przyjąć za datę doręczenia decyzji 31 grudnia 2001 r., tj dzień faktycznego przekazania decyzji przez sąsiadkę. Skargę do Sądu na powyższe postanowienie wniosła A. M. i domagała się jego uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Dyrektor Izby Skarbowej nie wykonał zaleceń Sądu i nie zbadał merytorycznie wniosku. W rozważaniach na temat winy Dyrektor ograniczył się do stwierdzenia, że skoro na druku potwierdzenia odbioru znajduje się informacja, iż D. M. podjęła się oddać przesyłkę adresatowi oznacza, że przesyłkę doręczono w sposób przewidziany w art. 149 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu, iż do dnia 31 grudnia 2001 r. przebywała poza O., a przesyłkę poleconą w dniu 14 grudnia 2001 r. odebrała sąsiadka nie przesądza o braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania. Zarzutem przesądzającym o braku winy skarżącej było to, że Strona nie wskazała osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, ani też nie poinformowała o zmianie miejsca pobytu. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że o braku winy zainteresowanego można mówić wtedy gdy dołożył on należytej staranności, aby dokonać czynności w terminie, lecz nie mógł jej dokonać z przyczyn od niego niezależnych. Ocena Dyrektora pozostaje w oderwaniu od stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika, że A. M. nie zmieniła miejsca pobytu (adresu), a wyjechała do rodziny 12 XII 2001 r. i wróciła 31 XII 2001 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożyła ona 2 I 2002. Bez wezwania uzupełniła ona braki formalne wniosku, to jest złożyła ona odwołanie. A zatem spełniła ona wymogi formalne określone w art. 162 § 2 O. p. Wbrew zarzutom Dyrektora korespondencja została skutecznie doręczona. I tego faktu nie neguje skarżąca. Zgodnie z treścią art. 122 O. p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Dyrektor Izby Skarbowej nie określił, jakie to przepisy prawne obligowały Stronę do wskazania osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, jak również do poinformowania o zmianie miejsca pobytu, w sytuacji wyjazdu do rodziny w okresie świąt Bożego Narodzenia. Dyrektor Izby Skarbowej nie ustalił również z jakich przyczyn sąsiadka skarżącej nie przekazała jej korespondencji bezzwłocznie i czy za ten stan rzeczy może ujemne konsekwencje ponosić A. M. Przyjęcie przez Ordynację podatkową braku winy strony jako kryterium dla zasadności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu umożliwia organowi dokładne uwzględnienie w każdym wypadku wszelkich okoliczności faktycznych i ich indywidualną ocenę. Strona nie jest obowiązana udowadniać braku swej winy, wystarcza uprawdopodobnienie. Strona powinna uprawdopodobnić, że mimo całej swej staranności nie mogła czynności dokonać w terminie, a więc że zachodziła przeszkoda od niej niezależna. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania czynności. Jakie zaś mogą być przeszkody, to wobec subiektywnego ujęcia warunku dopuszczalności restytucji w ustawie ich ustalenie jest rzeczą praktyki. Różnorodność tych przeszkód jest bowiem tak duża, jak różnorodność zjawisk życiowych. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I wyroku. O treści określonej w pkt II wyroku rozstrzygnięto na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.