I SA/Ol 446/08

Dnia 12 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2009 roku wniosku D.Z. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: zmiany ostatecznej decyzji w sprawie podatku rolnego na 2008r. postanawia : przyznać D.Z. prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 22.11.2008r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), skarżący D.Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie posiada żadnego majątku czy to ruchomości czy też nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że z uwagi na brak środków finansowych nie jest w stanie opłacić należnych kosztów sądowych. Jest osobą bezrobotną, poszukuje pracy. Jest na etapie zdawania egzaminów w celu przyjęcia do zawodowej służby wojskowej. W ostatnim okresie wszystkie środki wydatkował na zdobycie zawodowego prawa jazdy. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów tj: oświadczenia o źródłach dochodów i ich wysokości, z których opłaca wszelkie niezbędne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego, wykazanie wysokości ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania oraz przedłożenie odpisów dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów i poniesionych wydatków, oświadczenia czy skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, w przypadku odpowiedzi pozytywnej należało wskazać wysokość uzyskiwanych przez nich dochodów jak i posiadany majątek, określić inne dodatkowe informacje o ich stanie majątkowym, określić tytuł prawny bądź faktyczny na podstawie, którego skarżący zamieszkuje w miejscowości K. "[...]", T., przedłożenie odpisów wyciągów z wszelkich posiadanych rachunków bankowych, w tym lokat bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 06 grudnia 2008r. wyjaśnił, że nie uzyskuje obecnie żadnego dochodu. Na niezbędne wydatki w minimalnym zakresie pożycza środki od najbliższej rodziny. Wskazał, że rodzice okresowo mieszkają w Niemczech. Nie prowadzi gospodarstwa domowego z rodzicami. Nadto wskazał, że zamieszkuje w mieszkaniu rodziców, którym się opiekuje. Podkreślił, że nie posiada żadnych lokat i rachunków ze środkami finansowymi. Na zasadzie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmówiła wnioskodawcy prawa pomocy. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wniósł sprzeciw domagając się jego uchylenia i przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, iż wnioskodawca nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 wymienionej wyżej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegające m.in. na zwolnieniu od kosztów sądowych, następuje w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim należy podnieść, iż przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja jest na tyle trudna, iż nie dysponuje on środkami na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Z oświadczenia majątkowego wynika, że nie uzyskuje on żadnych dochodów. Nie posiada żadnego majątku czy to ruchomości czy też nieruchomości. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.