I SA/Ol 447/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-07-07

Skład orzekający: Wiesława Pierechod

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji i braku jej przedłożenia?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieważ pomimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jego sytuacji materialnej, nie przedłożył wymaganych oświadczeń i dokumentów źródłowych, co uniemożliwiło weryfikację jego oświadczenia i ocenę zdolności płatniczych. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga niebudzącego wątpliwości wykazania spełnienia przesłanek.
Stan faktyczny
Skarżący S.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie długu celnego i podatków. Wnioskodawca podał, że jego rodzina uzyskuje miesięczne dochody z rolnictwa i działalności gospodarczej, posiada dom, ziemię rolną i samochód. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jego sytuacji majątkowej i finansowej, wskazując na skutki nieprzedłożenia tych dokumentów. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: określenia daty powstania długu celnego, określenia kwoty długu celnego, kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług od paliwa wprowadzonego na obszar celny Unii Europejskiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1 – sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2014r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący S.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Rodzina uzyskuje dochody z "rolnictwa" około 1.000 zł miesięcznie oraz z "działalności" około 300 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 100 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 25 ha oraz samochodu marki "[...]". Innego majątku nie posiada. Majątku nie posiadają także osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe. Argumentując wniosek wskazał na bezpodstawne zatrzymanie i przetrzymywanie pojazdu służącego do wykonywania działalności gospodarczej. Dodatkowo w skardze z dnia 14 kwietnia 2014r. wnioskodawca podniósł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla niego i jego rodziny. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego pismem z dnia 26 maja 2014 r., skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej (w zakresie wykorzystywania nieruchomości rolnej, posiadania polis ubezpieczeniowych na życie, na nieruchomości , na pojazdy, wartości i rodzaju środków trwałych służących do prowadzenia działalności gospodarczej, posiadanego majątku w okresie od 01.01.2013r. do 26.05.2014r.) i finansowej (w zakresie dotyczącym ponoszonych wydatków, zeznań podatkowych za ubiegły rok, deklaracji VAT -7 za ostatnie cztery miesiące, wysokości przychodu i kosztów uzyskania przychodu za rok 2013 oraz br., dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej w tym dopłat unijnych, a także wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać Sąd, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył jakichkolwiek oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych jak również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej, ponoszonych wydatków, posiadanego majątku oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Na marginesie wskazać należy, iż w dniu 23 czerwca 2014r. wnioskodawca wpłacił na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 300 zł tytułem kosztów sądowych. W związku z tym skoro nie są spełnione przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło