I SA/Ol 448/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2009-07-15

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która prowadzi działalność gospodarczą, osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym i częściowo reguluje swoje zobowiązania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, mimo posiadania znaczących zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie. Mimo istniejących zobowiązań, spółka prowadzi aktywną działalność gospodarczą, osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym i posiada kapitał zakładowy. Sąd uznał, że spółka jest w stanie wygospodarować środki na koszty sądowe, w tym na wpis od skargi, a także może uzyskać je od wspólników w formie dopłat.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że zajęcie rachunku bankowego na kwotę znacząco przekraczającą jej saldo uniemożliwia jej opłacenie kosztów sądowych. Spółka prowadzi działalność agencyjną, posiada kapitał zakładowy, środki trwałe i osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym, ale ma znaczące zobowiązania wynikające z tytułu wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: określenia kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 01.06.2009r., złożonym wraz ze skargą, Spółka A zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą spółkę formularza wniosku o stanie majątkowym i dochodach wynika, iż spółka prowadzi działalność w zakresie agencji transportowych. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000,00 zł, wartość środków trwałych 700,00 zł, za ubiegły rok obrotowy spółka osiągnęła zysk w wysokości 5.638,82 zł. Skarżąca oświadczyła iż posiada rachunek bankowy w "[...]", z saldem minus 26.501,78 zł. Argumentując wniosek wskazała, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuł wykonawczy nr EA 1/1/R15/09 na kwotę 341.852,50 zł, następnie w ślad za wystawionym tytułem wykonawczym dokonał zajęcia rachunku bankowego do kwoty 362.375,00 zł. W związku z dokonanym zajęciem wnioskodawczyni nie posiada środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych. Skarżąca dodała, że nie posiada środków pieniężnych gromadzonych poza rachunkiem bankowym. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek środków postępowania ( art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) czy dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 §2 pkt 2). Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Dodatkowo należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wyżej wskazanej regulacji, nie ma charakteru obowiązkowego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I GZ 173/08, orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Oceniając sytuację finansową na podstawie złożonych przez skarżącą oświadczeń zawartych w formularzu wniosku PPr, należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po pierwsze należy wskazać, iż spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym prowadząc działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni nie wykazała, że zaprzestała czy zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą. Ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem w wysokości 5.638,82 zł. Nie wykazała problemów związanych z niewypłacalnością, nie została również postawiona w stan upadłości. Powyższe okoliczności nie wynikają również z przedłożonego w sprawie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 01.06.2009r. Prawdą jest, iż na skarżącej ciążą zobowiązania w wysokości 362.375,00 zł, jednakże okoliczność powyższa nie skutkuje automatycznie koniecznością zwolnienia spółki od kosztów sądowych. Biorąc bowiem pod uwagę rodzaj i wysokość posiadanych zobowiązań wskazać należy, iż wiążą się one w sposób racjonalny z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zauważyć bowiem należy, iż postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy zorganizowanego w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i w tym zakresie musi ona liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności, jakim są również m.in. właśnie koszty sądowe. Za stanowiskiem w kwestii odmowy przyznania prawa pomocy przemawia także fakt, iż spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 50.000,00 zł. Ponadto jak wynika z akt administracyjnych spółka częściowo reguluje swoje zobowiązania. Również, z analizy załączonych do skargi wyciągów z rachunku bankowego, wynika, iż spółka posiada zadłużenie, jednakże nie generuje wyłącznie strat, ponieważ w ramach rachunku bankowego występują także transakcje uznaniowe tj. wpłaty na konto środków pieniężnych. Ponadto dodać należy, iż podmiot działający w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może pokryć koszty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników. Nie ma przeciwwskazań aby środki pieniężne konieczne na uiszczenie kosztów sadowych pochodziły z dopłat od wspólników zwłaszcza, iż na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Aktualne na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje orzeczenie SN z dnia 13 września 1937r. II C 618/37 OSN(C) 1938/6/293, Lex 4328, w którym wyrażono pogląd, że "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników". Reasumując należy stwierdzić, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem rozpoznającego wniosek spółka będąca czynnym podmiotem gospodarczym, która osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym, regulująca po części swoje zobowiązania, jest w stanie wygospodarować środki pieniężne na uiszczenie kosztów sądowych, tj na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Biorąc przede wszystkim pod uwagę wysokość kosztów w niniejszej sprawie tj. wymagany obecnie wpis od skargi ( 100 zł) oraz przyszłe ewentualne koszty sądowe, takie jak ewentualna opłata kancelaryjna (100 zł) czy wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), które jednakże nie muszą wystąpić, uznano, że nawet poniesienie ich wszystkich, leży w możliwościach finansowych podmiotu gospodarczego zorganizowanego w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej argumenty, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło