I SA/Ol 448/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa A z siedzibą w O. o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie określenia kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności postanawia odmówić wstrzymania wykonania postanowienia. Przedsiębiorstwo A z siedzibą w O. w związku z wniesioną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zwróciło się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie określenia kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu z tytułu zajętej wierzytelności, należnej od Spółki B. W uzasadnieniu strona podniosła, że w dniu 5 maja 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w ślad za wymienionym wyżej postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej wystawił, na podstawie art. 71b ustawy z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), tytuł wykonawczy o nr "[...]" na kwotę 341.852,50 zł. Następnie zawiadomieniem z dnia 8 maja 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność, z rachunku bankowego. Powyższe działania spowodowały utratę płynności finansowej Spółki, która nie jest w stanie regulować zobowiązań wobec kontrahentów z tytułu umów spedycyjnych, co grozi wszczęciem postępowań sądowych o zapłatę. Sytuacja ta stwarza realne niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż zachodzą przesłanki zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i złożenia przez zarząd Spółki wniosku o ogłoszenie upadłości. Spółka nie posiada nieruchomości oraz ruchomości, co do których istniałaby możliwość ich spieniężenia. Jedynym jej majątkiem są środki pieniężne zgromadzone na zajętym przez organ egzekucyjny rachunku bankowym. Ponadto podkreśliła, że ze względu na powiązania kapitałowe ze Spółką B (dłużnikiem, którego wierzytelności skarżąca była zobowiązana przekazywać organowi egzekucyjnemu), zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą stworzy zagrożenie utraty płynności finansowej dla Spółki B, jako Spółki wiodącej. Postawienie obu Spółek w stan upadłości spowoduje uszczuplenie przychodów budżetu Państwa i jednostek samorządowych oraz doprowadzi do utraty miejsc pracy i pozbawienia środków do życia dla około 50 rodzin. W załączeniu do wniosku strona przedłożyła wyciągi z rachunku bankowego za okres od dnia 12 maja do 1 czerwca 2009 r.. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wskazał, iż nie znalazł podstaw do wstrzymania czynności egzekucyjnych w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 zd.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powołanego przepisu wynika, iż wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, Lex nr 1241556). W ocenie Sądu, zasadnicza okoliczność, jaką powołuje strona we wniosku, tj. dokonanie przez organ egzekucyjny zajęcia rachunku bankowego, nie wyczerpuje wskazanych wyżej przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia. Podkreślenia wymaga, iż skarżąca jest spółką prawa handlowego i jako profesjonalny podmiot posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie praw rynku oraz ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto zaznaczyć należy, iż wykonanie obowiązku – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ma charakter odwracalny. Prowadzone w sprawie postępowanie egzekucyjne nie stanowi zatem o wystąpieniu w sprawie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zauważyć należy, iż pogląd, że zajęcie rachunków bankowych nie ma cechy nieodwracalności, ponieważ z istoty należności pieniężnych wynika, że nawet jeżeli są wyegzekwowanie, mogą być zwrócone, został zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lutego 2009 r. o sygn. akt: II FSK 115/09. Odnosząc się do twierdzeń strony, iż zajęcie rachunku bankowego skutkowało utratą płynności finansowej oraz niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, wskazać należy, że teza ta nie została poparta stosownymi dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. Tym samym, wobec braku dokumentacji bezpośrednio odnoszącej się do posiadanych przez Spółkę aktywów oraz obciążających ją pasywów, Sąd uznał przedłożenie jedynie wydruków z zajętego przez organ egzekucyjny rachunku bankowego, za niewystarczające. W związku z zawartą w uzasadnieniu wniosku argumentacją dotyczącą skutków zajęcia przez organ egzekucyjny rachunku bankowego, które mogą prowadzić do ewentualnej niemożności kontynuowania współpracy gospodarczej z kontrahentami, zauważyć ponadto należy, iż kontekście tych motywów wniosku, okoliczność powyższa nie może być oceniania jako znaczna szkoda, a co najwyżej jako hipotetyczna utrata zysków i powstanie zobowiązań w przyszłości. To zaś również nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Należy podkreślić, iż nie zostały poparte stosownymi dowodami (wyliczeniami) twierdzenia Spółki o ewentualnych konsekwencjach w zakresie zatrudnienia oraz realizacji zobowiązań przez inne podmioty (Spółkę B), wobec czego twierdzenia te nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie wniosku Spółki w kwestii wstrzymania wykonania postanowienia. Na marginesie należy dodać, iż postanowienie to jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Ma ono charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.