I SA/Ol 449/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie określenia zobowiązania z tytułu opłaty paliwowej za miesiące od stycznia do sierpnia 2005 r. postanawia: przyznać prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i odmówić ustanowienia doradcy podatkowego K. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" którą, odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania z tytułu opłaty paliwowej za miesiące od stycznia do sierpnia 2005 r. Wnioskiem z dnia 26 maja 2014 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z uczącą się córką. Uzyskuje dochód z renty chorobowej w wysokości ok. 777,42 zł miesięcznie, nadto córka wnioskodawczyni otrzymuje rentę rodziną w kwocie 396,45 zł. We współwłasności z dziećmi posiada dom o powierzchni 160 m2, niezabudowaną działkę rolną o powierzchni 2,4 ha oraz działkę zabudowaną i działkę niezabudowaną o łącznej powierzchni 1,6116 ha, związane z działalnością gospodarczą. Nieruchomości zabudowane są starymi zniszczonymi budynkami wymagającymi remontów: budynkiem magazynowo-warsztatowym o pow. 311m2 oraz budynkiem magazynowo-socjalnym o pow. 216 m2. Organy celne i podatkowe ustanowiły hipotekę przymusową na nieruchomościach oraz wyposażeniu i urządzeniach budynków na poczet przyszłych zobowiązań. Ponadto zajęły rachunki bankowe, wskutek czego strona nie może otrzymać kredytu, nadto zmuszona została do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. skarżąca na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm. dalej cyt. jako "p.p.s.a."), wezwana została do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych w zakresie okoliczności dotyczących jej stanu majątkowego, które mogą mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wyjaśniła, iż nie posiada przedmiotów wartościowych, ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. Nie posiada także; polis na życie, polis ubezpieczeniowych, kart kredytowych, kont bankowych. Odnosząc się do kwestii wykorzystania posiadanych gruntów rolnych wyjaśniła, że nieruchomość rolna nie przynosi zysków. Otrzymywane dopłaty oraz dochód z uprawy ziemi przeznacza na spłatę rat do ANR. Wyjaśniła, że do tej pory spłaciła 3 raty do spłaty pozostały jeszcze 4 raty. W uprawie ziemi pomagają zaś sąsiedzi. Dodatkowo na posiadanych gruntach na własne potrzeby uprawia warzywa i owoce. Podkreśliła, że w okresie od 01.03.20124 do 30.05.2014 r. dochody i wydatki rodziny utrzymywały się na "poziomie miesięcznym jak we wniosku PPF z dnia 6.05.2014 r". Oświadczyła, że odzież nabywa w dniu wysprzedaży w sklepach z odzieżą używaną za kwoty 1, 2 lub 5 zł, zaś środki czystości nabywa w cenach promocyjnych. Ponosi koszty utrzymania domu w postaci: opłat za energię ok. 200 zł , opłat za wodę i ścieki ok. 90 zł, zakup gazu ok. 50 zł, wywóz śmieci 22 zł, zakup leków 50 zł, obecnie nie ponosi kosztów ogrzewania domu. Do złożonych wyjaśnień przedłożyła następujące dokumenty źródłowe: obliczenie dochodu z działalności gospodarczej za 2013 r., z którego wynika, że uzyskała przychód w kwocie 666.896,90 zł, poniosła koszty w wysokości 658.931,67 zł, dochód wyniósł 7.965,23 zł, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej starty) za 2013 r., z którego wynikała nadpłata w kwocie 5.018 zł, rachunek za energię z dnia 15 listopada 2012 r., decyzję ARiMR w przedmiocie przyznania płatności obszarowych na 2011 r., potwierdzenie zapłaty raty do ANR za 2011 r., zaświadczenie z Banku Zachodniego WBK S.A. o posiadaniu rachunku bankowego i tytułów wykonawczych na rachunku bankowym, wyciąg z Banku Zachodniego WBK za okres od 01.05.2014 r. do 31.05.2014 r., zawiadomienie z ZUS o wysokości świadczenia od 15.04.2014 r. w związku z dokonanym zajęciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie referendarza, wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym. Biorąc pod uwagę zawarte w nim dane i oświadczenia odzwierciedlające aktualną sytuację osobistą, majątkową i dochodową wnioskodawczyni, a także przedłożone dokumenty potwierdzające okoliczności zaprezentowane we wniosku tj. fakt niewysokich dochodów uzyskiwanych przez stronę, brak oszczędności należało uznać, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania związanych z niniejszą sprawą. W związku z powyższym uznano, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się zaś do wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia doradcy podatkowego należy stwierdzić, że strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedstawionych bowiem dokumentów wynika, że za rok podatkowy 2013 r. w złożonym zeznaniu strona wykazała nadpłatę do zwrotu w kwocie 5.018 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym należy uznać, że z wykazanej kwoty nadpłaty strona jest w stanie samodzielnie opłacić należne koszty ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Nadto należy zauważyć, że strona posiada majątek w postaci domu mieszkalnego oraz nieruchomości zabudowanej o powierzchni 1,616 ha oraz niezabudowanej działki rolnej o powierzchni 2,4 ha nabytej na raty od Agencji Nieruchomości Rolnych. Posiadany majątek również może stanowić źródło sfinansowania ewentualnych kosztów ustanowienia pełnomocnika. Podkreślić należy, że posiadany majątek w postaci zabudowanej nieruchomości o powierzchni 1,611 ha jak i nieruchomości rolnej nabytej na raty, które wciąż spłaca nie stanowi niezbędnego dla egzystencji składnika majątku, tak jak dom, w którym strona zamieszkuje wraz z rodziną. Stwierdzić należy, że pomimo twierdzeń strony o trudnej sytuacji materialnej i braku środków na opłacenie kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika w rzeczywistości utrzymuje ona dwa budynki (magazynowo- warsztatowy o powierzchni 311 m2 i magazynowo-socjalny o pow. 216 m2), które niewątpliwie generują koszty m.in. w postaci konieczności opłacenia obowiązkowych podatków czy też stałych opłat abonamentowych z tytułu posiadania dostępu do mediów. Także fakt regularnego opłacania rat za nabytą nieruchomość rolną zaprzecza uznaniu strony za uprawnioną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uznając nawet za wiarygodne twierdzenie strony, że nabyta nieruchomość nie przynosi zysków, nie zmienia to jednak faktu, że strona nabywając ww. nieruchomość zwiększyła swój stan posiadania, co niewątpliwie wyklucza uznanie jej za osobę ubogą wymagającą pomocy ze strony Państwa w postaci przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tak ustalonym stanie faktycznym nie sposób było uznać, że strona pomimo uzyskiwania niskich dochodów jest osobą, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dodatkowo należy stwierdzić, że wybór postaci prawa pomocy w tym zakresie, polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych, był podyktowany interesem skarżącej na obecnym etapie postępowania, która jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, stanowiącego element kosztów sądowych, od których ją zwolniono, natomiast udział profesjonalnego pełnomocnika na razie nie jest jeszcze potrzebny. Zgodnie bowiem z art. 175 § 3 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 194 § 4 P.p.s.a. – staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto w myśl art. 6 P.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego, a więc także tym reprezentowanym przez doradcę podatkowego, potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a według art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Na marginesie stwierdzić jeszcze należy, że wnioskodawczyni nadesłała potwierdzenie salda na posiadanym przez nią rachunku bankowym w Banku Zachodni WBK, obrazującym stan na dzień od 01.05.2014 r. do 31.05.2014 r. Tymczasem brak w aktach sprawy wyciągów, obrazujących wszelkie operacje, dokonywane na tym rachunku bankowym z okresu od 01.01.2014 r. do 02.06.2014 r. (taka bowiem była treść wezwania, zawarta w piśmie z dnia 2 czerwca 2014 r.). W tym stanie rzeczy brak jest odpowiedniego materiału, który pozwoliłby na dokonanie dokładnej analizy stanu środków finansowych, zgromadzonych przez stronę skarżącą na prowadzonym przez nią rachunku bankowym. Co więcej, przedłożenie tylko takiego dokumentu bankowego, może zostać uznane, jako wybiórcze przedstawienie wyciągów z rachunku bankowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, że wybiórcze przedstawienie wyciągów z rachunków bankowych pozbawia tym samym możliwości oceny rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego i to niezależnie od tego, że ostatecznie okazało się, że na wskazanych wyżej rachunkach bankowych nie zgromadził on znacznych środków pieniężnych (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 maja 2010 r., II SAB/Ol 20/10, LEX 668164). Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności referendarz, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.