I SA/Ol 452/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (słownie: sto) zł. Wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2012 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), skarżący J. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz z przedłożonego przez niego dokumentu źródłowego wynika, iż jedynym dochodem wnioskodawcy jest renta w wysokości 1.082,55 zł, która po potrąceniach wynosi netto 649,49 zł. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni 32,7 m2 oraz niezabudowana działka stanowiąca współwłasność z M. K. o powierzchni 0,11 ha. Wnioskodawca argumentując swój wniosek wyjaśnił, że posiada zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego, Urzędu Gminy, osób prawnych i osób fizycznych na kwotę ok. 1.500.000 zł. Nadto oświadczył, że był wielokrotnie hospitalizowany z powodu "[...]". Do wniosku załączył kserokopię zaświadczenia o wysokości pobieranego świadczenia rentowego. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy należy stwierdzić, że posiada stałe źródło dochodu w postaci renty inwalidzkiej, z której to w ocenie referendarza sądowego, jest w stanie wygospodarować także środki na opłacenie w zakresie częściowym kosztów sądowych. Z przedstawionego oświadczenia wynika bowiem, że aktualnie z tego tytułu skarżący otrzymuje miesięcznie kwotę 649,49 zł. Dodatkowo należy stwierdzić, że skarżący posiada majątek w postaci mieszkania oraz niezabudowanej działki gruntu o powierzchni 0,11 ha, stanowiącej współwłasność. Powyższe zdaniem rozpoznającego wniosek potwierdza, że wnioskodawca ma możliwości częściowego opłacenia kosztów sądowych nie tylko z otrzymywanych stałych dochodów ale także w oparciu o posiadany majątek. W okolicznościach niniejszej sprawy trudno uznać bowiem skarżącego za osobę ubogą wymagającą całkowitej pomocy ze strony Skarbu Państwa w opłaceniu kosztów sądowych. Fakt, że posiada stały dochód przekraczający kryterium dochodowe uprawniające do przyznania pomocy społecznej dla osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe, które w roku 2012 wynosi 477 zł ( zgodnie z art. 9 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej – Dz. U z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) nadto posiada majątek, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Uwzględnienie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w postaci całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oznaczałoby naruszenie art. 84 Konstytucji RP zgodnie, z którym każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Dodatkowo należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w postaci całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na fakt posiadania przez skarżącego zobowiązań czy to publicznoprawnych czy też prywatnoprawnych. Koszty sądowe stanowią bowiem dochód Budżetu Państwa a zatem kwestia posiadania przez skarżącego innych zobowiązań nie może mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami wobec Budżetu Państwa. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.