I SA/Ol 454/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 10.000 zł Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A" Sp. z o.o. złożyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Argumentując wniosek spółka oświadczyła, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w przedmiocie podatku VAT i akcyzy za lata 2004-2005 Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił zobowiązania podatkowe na łączną kwotę 4.151.713 zł. Skarżąca podkreśliła, że wszystkie decyzje są nieprawomocne z uwagi na toczące się postępowania odwoławcze i sądowoadministracyjne. Wskazała, że w miarę możliwości finansowych Spółka spłaca zobowiązania podatkowe. Skarżąca nie ma możliwości jednorazowej spłaty całego zadłużenia. Spółka oświadczyła, że stara się utrzymać płynność finansową oraz zmniejszyć zobowiązania wobec dostawców. Nadto z formularza wniosku PPPr. wynika, że kapitał podstawowy Spółki wynosi 72.000 zł, kapitał zapasowy 26.686,77 zł. Za ostatni rok obrotowy według bilansu skarżąca uzyskała zysk w wysokości 49.446,39 zł. Natomiast na posiadanych rachunkach bankowych w trzech bankach Spółka posiada zadłużenie w łącznej wysokości 415295,84 zł. Na koniec zaś roku obrotowego Spółka posiadała zapasy w kwocie 84.393,55 zł, należności z tytułu dostaw o okresie spłaty do 12 miesięcy w kwocie 655.181,31 zł, zobowiązania w łącznej kwocie 710.674,99 zł. Do wniosku dołączyła: wyciąg bankowy potwierdzający zadłużenie na rachunku w wysokości 49.416,71 zł, przedsądowe wezwanie do zapłaty zadłużenia przeterminowanego z dnia -02.07.2009 r. wystawione przez Bank, saldo zobowiązań Spółki z tytułu kredytów udzielonych przez Bank z dnia 07.06.2009 r. na łączną kwotę 365.879,13 zł, zestawienie kont analitycznych za okres sprawozdawczy 01.06.2009 do 30.06.2009 r., wezwanie do zapłaty (przedsądowe) z dnia 30.01.2009 r. z tytułu nieopłaconych faktur na kwotę 284.963,87 zł., umowę zlecenia z dnia 17.04.2007 r. w sprawie prowadzenia spraw i reprezentowania Spółki przed organami podatkowymi przez doradcę podatkowego B. D. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy może zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie z możliwości tej skorzystano i wystosowano do strony skarżącej wezwanie z dnia 24.07.2009r. W wezwaniu tym zwrócono się w terminie siedmiu dni o uzupełnienie braków formalnych wniosku oraz o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych takich jak: - oświadczenia, czy z umowy spółki wynika obowiązek dokonywania przez wspólników dopłat, w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, lub w celu jej dokapitalizowania; bądź czy umowa spółki była w tym celu zmieniana, w przypadku odpowiedzi pozytywnej należało podać w jakich granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału zostały ustalone dopłaty i przedstawienia uchwał wzywających do dopłat, - przedłożenia sprawozdań finansowych (bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa) za lata 2007, 2008, - sprawozdania z działalności zarządu za lata 2007, 2008 - przedłożenia zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2007, 2008 -przedłożenia zestawień środków trwałych z podziałem na grupy wg. Klasyfikacji Środków Trwałych za rok 2008 oraz na dzień 16.07.2009 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona złożyła oświadczenie, że nieruchomość położoną w O. przy ul. A. zbyła wraz z prawem wieczystego użytkowania w grudniu 2008 r. Nieruchomość ta została obciążona hipoteką przymusową kaucyjną do wysokości 1.808.956 zł, natomiast prawo wieczystego użytkowania zostało obciążone hipoteką przymusową zwykłą do wysokości 90.274,72 zł. Wspólnicy Spółki M. K. i D. K. zaś nie posiadają jakichkolwiek możliwości finansowych pozwalających na wywiązanie się z postanowień § 11 Umowy spółki w przedmiocie wnoszenia dopłat do Spółki. Oświadczyła, że decyzją z dnia "[...]" Dyrektor UKS określił małżonkom K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 184.242,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Nadto w drodze zarządzenia zabezpieczenia dokonał zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem oraz zajęcia praw majątkowych stanowiących udział w spółkach z o.o. u dłużnika zajętej wierzytelności będącego spółką. Do oświadczenia załączyła: - CIT-8 za 2007 i 2008, z których wynika, że za rok 2007 Spółka uzyskała dochód w wysokości 363,70 zł, zaś za rok 2008- 67245,78 zł, - bilanse jednostki za rok 2007 i 2008, z których m.in. wynika, że na koniec 2008 r. Spółka nie posiadała środków trwałych, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 710.674,99zł, natomiast aktywa obrotowe wynosiły 858.808,15 zł. Przy czym posiadała towary o wartości 84.393,55 zł, środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w kwocie 111.848,47zł. Natomiast z bilansu za 2008 r. wynika, że na początku roku posiadała zobowiązania krótkoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek na kwotę 388.890 zł, natomiast na koniec 2008 r. zobowiązanie to się zmniejszyło do kwoty 25,42 zł, - sprawozdania zarządu za rok 2007 i 2008 oraz dodatkowe informacje i objaśnienia do bilansów za lata 2007 i 2008, - rachunek zysków i strat za rok 2007 i 2008, z których wynika, że za rok 2008 z tytułu sprzedaży Spółka uzyskała dochód w wysokości 135.291,19 zł, przy czym ze sprzedaży środków trwałych poniosła stratę w wysokości 21.227,98 zł, zysk z działalności operacyjnej wyniósł 119.908,90 zł, natomiast z zysku tego Spółka poniosła koszty finansowe na aktualizację wartości inwestycji w wysokości 57.685,51 zł, zatem zysk netto wyniósł 49.446,39 zł, - wydruki z kont bankowych potwierdzające wysokość blokad środków z tytułu zajęć sądowych i administracyjnych na dzień 15.07.2009 r. na łączną kwotę 2.660.038,21 zł, - zawiadomienia o wpisaniu hipotek na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w wysokości 90.274,72 (hipoteka przymusowa zwykła) oraz w wysokości 1.808.956,00 (hipoteka przymusowa kaucyjna), - tabele środków trwałych, potwierdzającą fakt sprzedaży nieruchomości, - oświadczenie Prezesa Zarządu o zobowiązaniu Wspólników Spółki do proporcjonalnych dopłat do posiadanych udziałów, o ile zajdzie taka potrzeba, przy czym wysokość dopłat do udziału nie może być wyższa niż dwukrotność udziału; wysokość i termin dopłat określane będą uchwałą Wspólników. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek środków postępowania czy dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 u.p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Z tego też względu do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w celu jego weryfikacji oraz wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) oraz słusznego interesu strony. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy również mieć na uwadze, że to na skarżącej spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Oceniając sytuację finansową na podstawie złożonych przez wnioskodawczynię oświadczeń i dokumentów źródłowych, należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj; przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawione bowiem dokumenty jak i złożone oświadczenia wskazują, iż Spółka nie podjęła niezbędnych działań aby uzyskać czy też zabezpieczyć niezbędne fundusze na pokrycie należnych kosztów sądowych. Na wstępie przyznać należy, że sytuacja finansowa Spółki jest trudna. Z przedstawionych oświadczeń i dokumentów wynika, że pod koniec 2008r. Spółka zbyła wszystkie środki trwałe i obecnie nie posiada żadnego majątku trwałego. Podkreślić przy tym należy, że posiadany majątek trwały Spółka zbyła ze stratą w wysokości 21.228,94 zł. Z przedstawionego zaś sprawozdania zarządu nie wynika zaś przyczyna sprzedaży majątku z tak znaczną stratą, w sytuacji gdy jak twierdzi pragnie nadal prowadzić działalność gospodarczą i utrzymać płynność finansową firmy. Posiada wysokie zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów w łącznej wysokości 403.812,26 zł na koniec 30.06.2009 r. Dodatkowo z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że z tytułu zajęcia sądowego i administracyjnego na zajęte środki na rachunku do kwoty 2.660.038,21 zł. Jednakże pomimo trudnej sytuacji finansowej i jak wskazuje braku środków na opłacenie należnych kosztów sądowych prowadzi działalność gospodarczą, a nawet w miesiącu czerwcu z tytułu zobowiązań kredytowych spłaciła kwotę 43.000 zł, nadto z tytułu zobowiązania wobec kontrahenta M. K. spłaciła zobowiązanie w wysokości 38.104,93 zł. Niewątpliwie świadczy to o staraniach w celu dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i w miarę możliwości regulowania swoich zobowiązań. Jednakże Spółka spłacając ciążące na niej zobowiązania cywilnoprawne nie powinna traktować ich priorytetowo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe. Wskazać przy tym należy, że skargę do sądu Spółka sporządziła w dniu 17.06.2009 r. a więc w okresie, w którym znalazła środki w wysokości łącznej 81.104,93 zł na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych, nie uwzględniając przy tym obowiązku opłacenia należnego wpisu od skargi. Natomiast, jak można przypuszczać wysokość tego wpisu nie powinna być zaskoczeniem dla Spółki, która reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż z przedstawionego zestawienia analitycznego wynika także, że Spółka na bieżąco opłaca wszelkie koszty związane z funkcjonowaniem firmy tj: koszty zastępstwa procesowego, koszty biura księgowego itp. Dodatkowo wskazać należy, iż z przedstawionego rachunku zysków i strat za rok 2008 wynika, że z tytułu sprzedaż uzyskała zysk w wysokości 135.291,19 zł. Nadto jak wynika z oświadczenia wspólników Spółki zobowiązani się oni do dopłat proporcjonalnie do posiadanych udziałów. Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia w ocenie orzekającego Spółka, powinna zagwarantować niezbędne środki pieniężne na dochodzenie swych praw przez Sądem, w sytuacji gdy reguluje swoje zobowiązania cywilnoprawne jest również w stanie wygospodarować środki na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych w kwocie 10.000 zł. Wskazać przy tym należy, że wpis w tej sprawie został określony na kwotę 23.805 zł. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246§2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.