I SA/Ol 455/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Protokolant Marika Brzozowiec po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 r. Oddala skargę. Po rozpatrzeniu wniosku L. K. z dnia 11 czerwca 2004r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia "[...]" przyznał płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 w pomniejszonej wysokości. Powodem powyższego było ustalenie nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych. Kwota przyznanych płatności wynosiła 15.743,89 zł. Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania producenta rolnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 29 listopada 2005r. sygn. akt II SA/Ol 675/05 uchylił decyzje obu instancji. Wyrok nie został zaskarżony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia "[...]", przyznał producentowi rolnemu płatności w tej samej wysokości co poprzednio tj. 15.743,89 zł. Decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia "[...]" nr "[...]". Na skutek skargi L. K. wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2007r. sygn. akt II SA/Ol 641/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr.153, poz.1270 ze zm.), uchylił decyzje organów obu instancji. Skarga kasacyjna wniesiona od wymienionego wyżej wyroku przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008r. sygn. akt II GSK 453/07. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał producentowi rolnemu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w kwocie 16.702,44 zł. Wskazał przy tym, iż kwota 15.743,89 zł została wypłacona w dniu 5 kwietnia 2005r. W odwołaniu od powyższej decyzji L. K. wniósł o wypłacenie należnych mu odsetek ustawowych od pozostałej kwoty płatności tj. 958,55 zł, za okres od dnia 6.04.2005r. do dnia zapłaty. Podniósł, iż decyzja z dnia "[...]" uwzględnia jego żądanie co do wysokości należnej mu dopłaty z tytułu ONW za rok 2004, ale nie uwzględnia ustawowych odsetek od dnia wypłacenia płatności w niepełnej wysokości. Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania są przyznawane producentom rolnym w ramach systemu dopłat przewidzianych przepisami Unii Europejskiej w ramach realizacji Wspólnej Polityki Rolnej. Celem tego rodzaju płatności jest zapewnienie ciągłości rolniczego użytkowania ziemi, utrzymanie żywotności obszarów wiejskich oraz zachowanie walorów krajobrazowych na terenach, na których produkcja rolnicza stała się utrudniona ze względu na niekorzystne warunki gospodarowania. Dopłaty do powierzchni gruntów rolnych nie mają charakteru cywilnoprawnego, lecz dotacyjno-subwencyjny. Ponadto Organ wskazał, że zgodnie z art. 359 § 1 Kodeksu cywilnego odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. W związku z tym, że prawo regulujące przedmiotowe płatności nie normuje kwestii wypłaty odsetek w razie zwłoki z wypłatą dotacji, żądanie ich wypłaty nie może być uwzględnione. Zatem w sprawie nie może mieć zastosowania art. 481 §1 Kodeksu cywilnego dotyczący odsetek za opóźnienie. Przepisy prawa cywilnego mogłyby mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdyby istniało wyraźne ustawowe odesłanie, którego jednak nie ma. Wobec powyższego żądanie wypłaty odsetek od kwoty 958,55 zł jest bezzasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. K. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu nie naliczenia należnych odsetek z tytułu opóźnienia płatności za okres od dnia 6.04.2005r. do dnia zapłaty stanowiących wg jego wyliczenia na dzień 30.09.2008r. kwotę 394,84 zł. Nadto wniósł o obciążenie organów administracyjnych kosztami sądowymi oraz kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż na wypłacenie należnej kwoty dopłat z tytułu ONW czekał ponad trzy lata, pomimo, iż Agencja zobowiązana przepisami prawa krajowego jak i wspólnotowego miała dokonać wszystkich wypłat należnych producentom rolnym – najpóźniej do dnia 30 kwietnia 2005r. Wskazał, iż przyczyna opóźnienia wypłaty leży po stronie Agencji. Wydanie decyzji z prawidłową wysokością dopłaty, nastąpiło po kilkuletniej walce skarżącego z Agencją oraz wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podniósł, iż przez te trzy lata, pomimo nie otrzymania pełnych dopłat, prowadził przez cały czas gospodarstwo rolne, ratując się, w wyniku kłopotów finansowych, zaciąganymi kredytami bankowymi. Dodał także, iż w trakcie bezskutecznego oczekiwania na wypłacenie płatności za rok 2004r. skierował sprawę do Sądu Rejonowego, który wydał wyrok w przedmiocie braku właściwości tego Sądu w sprawach decyzji administracyjnych. W konsekwencji poniósł dodatkowe koszty sądowe oraz zastępstwa procesowego w postępowaniu cywilnym, które zgodnie z wyrokiem Sądu musiał zapłacić Agencji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w rozpoznanej sprawie dotyczy odsetek z tytułu "opóźnienia części płatności" z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2004 za okres od 6 kwietnia 2005r do dnia zapłaty, których domagał się skarżący w postępowaniu o te płatności. Jak wynika z niespornego stanu faktycznego, decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał skarżącemu płatności ONW na 2004 rok w pomniejszonej wysokości. Kwota przyznanych z powyższego tytułu płatności wynosiła 15.743,89 zł i przelana została na wskazane przez skarżącego konto w dniu 5 kwietnia 2005r. Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji przyznał skarżącemu sporne płatności w pełnej wysokości. W wyniku powyższego kwota płatności uległa zwiększeniu o 958,55 zł łącznie. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w pełni podziela stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o braku jakichkolwiek podstaw prawnych do żądania przez beneficjenta pomocy udzielanej ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, odsetek od części należności za 2004r., która została w pełni przyznana decyzją z dnia "[...]". Stwierdzić należy, że Krajowym aktem ustanawiającym ogólne normy prawne dla wymienionych w tym akcie rodzajów pomocy jest ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 ze zm.). Ustawa ta w art. 5 ust. 2 stanowi, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1-7 (tj. między innymi ONW – pkt 2 ) jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji. Z powyższego jednoznacznie wynika, że wyłączną podstawą wysokości kwoty pomocy jest decyzja mocą której płatność została przyznana. Tylko ona stanowi podstawę wypłaty płatności. Oczywiście taka decyzja powinna być zgodna przepisami wydanego na podstawie upoważnienia z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 73, poz. 657 ze zm.). Według § 6 rozporządzenia (w brzmieniu pierwotnym) płatność ONW przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji na wniosek producenta rolnego, składanego w terminie od 15 marca do 15 maja danego roku. W myśl § 6 ust. 5 i 6 rozporządzenia decyzja powinna być wydana w terminie 6 miesięcy od złożenia wniosku, a przyznana kwota wypłacona w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, przy czym stosownie do § 11 ust. 11 decyzje za rok 2004 były wydawane po zatwierdzeniu przez Komisję Europejską Planu, zawierającego wykaz obszarów, określonych w zał. nr 2 do rozporządzenia. Z dniem 21 marca 2005r. przepisy § 6 ust. 5 i 6 rozporządzenia uległy zmianie. Według nowego brzmienia decyzje administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW wydaje się w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym złożono wniosek, a płatność ONW wypłaca się w terminie od 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku. Normodawca określając w rozporządzeniu szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w tym okresy, w których powinny być wydane decyzje i termin wypłat należności, nie nakłada na Agencję obowiązku wypłaty odsetek, w przypadku niedotrzymania tych terminów. Podstawy prawnej do wypłaty odsetek od części kwoty, która okazała się należna, po przeprowadzeniu weryfikacji danych zawartych we wniosku, nie zawierają też akty prawne Unii Europejskiej (stanowiące podstawę aktów krajowych), które nakazują prowadzenie zarówno kontroli administracyjnych jak i kontroli na miejscu wniosków o przyznanie pomocy. W rozpoznanej sprawie uprawnione organy przeprowadziły kontrolę na miejscu, w wyniku czego, jak już wcześniej zaznaczono, wydana została decyzja z dnia "[...]" przyznająca producentowi rolnemu płatności w niepełnej wysokości. W wyniku skarżenia przez stronę kolejnych decyzji wydawanych w niniejszej sprawie, postępowanie dotyczące przedmiotowych płatności cały czas się toczyło. Dopiero decyzją z dnia "[...]" organ I instancji przyznał skarżącemu płatności w pełnej wysokości. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że: 1. przed dniem "[...]" nie było decyzji przyznającej płatność w żądanej wysokości; 2. brak jest normy, z której wynikałoby prawo do żądania odsetek przez beneficjenta do pomocy finansowej ze środków EFO i GR. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury podatkowej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.